İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2022/346 K.2025/680

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi özetle; ..'ın idaresindeki ... plakalı motosikletle, davalı tarafından sigortalı, dava dışı ...'in sürücüsü olduğu ... plakalı kamyonetin çarpması sonucu 25/06/2016 tarihinde yolcu konumunda bulunan müvekkilinin ağır yaralandığını, 25/12/2017 tarihinde davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını ve herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 3.600 TL daimi maluliyet (sakatlık) tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.Davacı vekili ıslah dilekçesinde,

daimi sakatlık zararına ilişkin olarak maddi tazminat tutarını 48.042,10 TL'ye yükseltmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur. İlk derece mahkemesince, davanın kabulü ile, 48.042,10 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 05/01/2018 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

Davalı vekili, davaya konu kazada müvekkilinin sigortalısının kusuru bulunmadığını, davacının herhangi bir koruyucu önlem almadan motorda seyir halinde bulunmasının kusurlu olduğunun göstergesi olduğunu, Tarsus İlçe Emniyet Müdürlüğü Fevzi Çakmak Polis Merkezi Amirliği tarafından kaza ile ilgili olarak hazırlanan tahkikat evrakında kaza günü davalının aracını kullanan ... ve davacı ...’ın 1,8 promil alkollü olduğu bilgisine yer verildiğini, dolayısıyla alkollü araç kullanan davacının bulunduğu motosiklet sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğunun sabit olmasına rağmen Mahkemece bu hususların değerlendirilmediğini,

davacının kaza geçirdiği motorda yapılan taşımanın hatır taşıması olduğunu, hükme esas alınan raporun usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin yeni yasal düzenlemeler karşısında iş göremezlik taleplerinden sorumluluğu bulunmadığını, genellikle, hatır için taşınanın, sürücünün içki içmesine veya hız yapmasına engel olmaması,

içkili olduğunu bilerek taşıta binmesi durumlarında “kusura katılımın” söz konusu olduğunu, dava dışı ... plakalı aracın sürücü ...'ın ve davacının alkollü olarak seyir halinde olduğu sabit olmasına rağmen bu hususların eksik ve hatalı değerlendirildiğini, taleplerinin zaman aşımına uğradığını belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat talebine ilişkindir.

KTK'nin 109/2.maddesine göre "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.

Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." Dava konusu kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nin 86 ve 66/1-d maddelerine göre, ceza dava zamanaşımı 8 yıldır. Kaza tarihi olan 25/06/2016 tarihi ile dava tarihi olan 16/03/2018 tarihi dikkate alındığında 8 yıllık ceza dava zamanaşımının dolmadığı anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, davalı tarafın zamanaşımına yönelik istinaf iddia ve itirazı yerinde değildir. Mahkemece alınan 17/02/2020 tarihli Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesi raporuna göre davalı sigortalı araç sürücünün %100 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmektedir. Bu durumda Mahkemece alınan kusur raporunun olay görüntüleri ile olayın oluşuna uygun düştüğü nazara alındığında kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.Müterafik kusur ise; aynı şartlar altındaki makul, dürüst ve ortalama bir kişinin, kendi menfaati icabı, zarara uğramamak için kaçınacağı veya kaçınması gereken bir davranış tarzını ifade etmektedir.

(EREN, Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Y. 2015. S. 582) Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Bu nedenle; davacının davalının sorumlu olduğu araçta yolcu olmadığından hatır indirimi yapılmaması yerindedir. Yine, kazanın CD görüntülerinden davacının kask takmadığı belirlenmiş ise de, davacının maluliyetine sebep olan yaralanmasının baş bölgesinde olmadığı; yolcu bulunduğu araç sürücüsünün alkollü olmasının olaya kusur yönünden etkisinin olmadığı anlaşılmakla müterafik kusur indirimi yapılmaması da yerindedir.

Somut olayda, Adli Tıp 2. İhtisas Dairesi'nin daha önce yer alan raporlar irdelenerek alınan 08/03/2021 tarihli "Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği" ve "Sosyal Güvenlik Kurumu Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranları Tespit İşlemleri Yönetmeliği" hükümlerine göre maluliyetin belirlendiği anlaşılmıştır.

Bu nedenle davacıların maluliyetine ilişkin sağlık kurulu raporunda davacının kaza sonrası tedavilerine ilişkin kayıtların ve raporların irdelenerek kaza ile maluliyet arasında uygun nedensellik bağının kurulmasına, raporun kaza tarihine göre uygun yönetmelik hükümlerine göre ve yetkili heyetçe ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olarak düzenlenmiş olmasına göre; bu konulardaki davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde değildir.

Yargıtay 17. (kapatılan) ve 4. Hukuk Dairelerinin Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve 2019/40 (E) - 2020/40 (K) sayılı kararı sonrasında vermiş olduğu güncel kararları gereğince tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekecektir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2022/6135 E. ve 2022/10604 K., 2021/16078 E. ve 2022/10550 K., 2021/13398 E. ve 2022/10498 K.,Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2020/2598 E. ve 2021/34 K., 2019/3713 E. ve 2020/2420 K. sayılı kararları).

Bu nedenle, Anayasa Mahkemesi iptal kararı gereğince genel şartlarda belirtilen 1,8 teknik faiz esas alınarak hesaplama yapılması olanaklı değildir. İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan aktüerya bilirkişi raporunun davacının için belirlenen kalıcı maluliyet oranı, geçici maluliyet süresi, kaza tarihindeki yaşı, geliri esas alınarak, TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant formülüne göre düzenlendiği ve tazminatın belirlendiği anlaşılmıştır.

Bu nedenle usul, yasa, Yargıtay içtihatları ile belirlenmiş hesaplama yöntemine göre tazminat hesabı içeren aktüerya raporunun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığından bu hususa değinen istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi genel şartlar değişikliğinden önce ve halen yürürlükte bulunan KTK'nin 98.maddesinin kapsamının belirlenmesi bakımından vermiş olduğu 27/03/2014 tarih, 2013/ 4616 E. ve 2014/4465 K. sayılı kararında.

"2918 sayılı Yasa'nın 98. maddesi kapsamında kalan tedavi giderlerinden Sosyal Güvenlik Kurumu, yasa kapsamı dışında kalan bakıcı veya tedaviye bağlı sair giderlerden varsa trafik şirketi yoksa ... ve her iki halde de diğer haksız fiil sorumlularının (işleten ve sürücü gibi) sorumlulukları devam edecektir" yönünde karar vermiştir. Bu nedenle davalı vekilinin geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir.