İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2023/942 K.2023/1199

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun (HMK) 150'nci maddesinin 5'inci fıkrası uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davalı ...

Sigorta Şirketi vekili dilekçesinde özetle; davacı taraf ile maddi tazminat talepleri yönünden sulh olunduğunu, sulh nedeniyle davacı vekilince 08/01/2021 tarihli feragate ilişkin dilekçe sunulduğunu bu nedenle dosyanın tefrik edilerek feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

HMK'nin 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan inceleme sonunda: Dava dosyasının incelenmesinde, ilk derece mahkemesi yargılaması esnasında 08/01/2021 tarihli dilekçe ile davacılar vekili, davalı ... Sigorta Şirketi ile sulh anlaşması yapılmış olması nedeniyle davalılar ... Sigorta Şirketi ve ... yönünden davadan feragat ettiğine dair dilekçe sunmuştur.

Davayı sonuçlandıran taraf işlemlerinden olan sulh HMK'nin 313'üncü maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca görülmekte olan bir davada, tarafların aralarındaki uyuşmazlığı kısmen veya tamamen sona erdirmek amacıyla, mahkeme huzurunda yapmış oldukları bir sözleşmedir.

Aynı Kanun'un 315'inci maddesi gereğince; sulh, ilgili bulunduğu davayı sona erdirir ve kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur.Mahkeme, taraflar sulhe göre karar verilmesini isterlerse, sulh sözleşmesine göre; sulhe göre karar verilmesini istemezlerse, karar verilmesine yer olmadığına karar verir. Diğer bir anlatımla, taraflar mahkemenin sulhe (sözleşmesine) göre bir karar verilmesini istemezler ise, mahkemece karar verilmesine yer olmadığına karar verilir.

Taraflar sulhün tespit edilmesini isterlerse o zaman mahkeme HMK'nin 154'üncü maddesinin, 3'üncü fıkrasının "ç" bendi uyarınca sulhü tutanağa geçirerek karar verilmesine yer olmadığı biçimindeki bir karar ile davanın son bulduğunu belirlemekle yetinir. Taraflar sulhe göre karar verilmesini isterlerse mahkeme sulh sözleşmesine göre bir karar vermek zorundadır.

HMK'nin 307'nci maddesi uyarınca davacının talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesi olan feragat; aynı Kanunun 309 ve 310'uncu maddelerine göre dava hakkında verilen kararın kesinleşmesine kadar her zaman yapılabilir. Feragat davayı sonuçlandıran tek taraflı hukuki işlemlerden olup karşı tarafın kabulüne de bağlı değildir. HMK’nin 311/1'inci maddesine göre ise feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur.

HMK'nin "Tarafların duruşmaya gelmemesi, sonuçları ve davanın açılmamış sayılması" başlıklı 150'nci maddesinin 1'inci fıkrası uyarınca usulüne uygun şekilde davet edilmiş olan taraflar, duruşmaya gelmedikleri veya gelip de davayı takip etmeyeceklerini bildirdikleri takdirde dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir.Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde, davacılar vekili, dava açıldıktan sonra davalılardan ...

Sigorta Şirketi ile 29/12/2020 tarihinde sulh anlaşması yapılmış olması nedeniyle davalılar ... Sigorta Şirketi ve araç maliki yönünden davadan feragat beyanı sunmuştur. Bu bakımdan davacılar koşulsuz biçimde feragat etmemiş, alacağına yargılama sırasında kavuştuğu için feragat etmiştir. Diğer bir anlatımla maddi ve manevi tazminat davası yönünden hakkın özünden feragat söz konusu değildir. Bu nedenle, her ne kadar davalılar ...

Sigorta Şirketi ve araç maliki yönünden davanın konusuz kaldığı gözetilerek, tazminat davası yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekse de, önceliğe göre davacı tarafın mazeretsiz olarak duruşmaya katılmadığı, 19/11/2021 tarihli duruşmada dosyanın işlemden kaldırılması karşısında HMK'nin 150'nci maddesinin 4'üncü fıkrasına uygun biçimde yenilenmeyen davanın, aynı fıkra uyarınca açılmamış sayılmasına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.