İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2024/1061 K.2024/1443

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline kasko sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ... adına kayıtlı ... plakalı araç ile seyir halinde iken davalı ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine ait, davalı ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpması sonucu meydana gelen trafik kazası sonucu düzenlenen Kaza Tespit Tutanağında davalı ...'un arkadan çarpması nedeni ile %100 kusurlu olduğunun belirtildiğini, ekspertiz raporlarında ... plakalı kasko sigortalı araçta iskontolu 42.374,32 TL, iskontosuz 49.852,14 TL hasar meydana geldiğini, aracın kaza anındaki mevcut değerinin 76.000 TL ve kazalı değerinin ise 40.180 TL olduğu,

35.820 TL gerçek zararın ilgililere ödenmiş olduğunu, yapılan ödemeler sonrasında sigortalı ..., Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurarak aracının rayiç değerinin 76.000 TL olarak hesaplanmasına itiraz etmiş ve bakiye tazminat talebinde bulunması üzerine ... sayılı dosyadan yapılan yargılamada aracın rayiç değerinin 90.000 TL olduğu tespit edilerek 14.000 TL ilave tazminata hükmedildiğini, tahkim yargılamasında verilen ... numaralı karar gereğince toplam 18.534,27 TL ödeme yapıldığını, İstanbul Anadolu ...

İcra Müdürlüğünün ... (E) sayılı dosyasıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ve icra takibindeki miktar üzerinden takibin devamı ile takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödenmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... ile davalı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçelerinde, davanın reddini savunmuşlardır.

İlk derece mahkemesince; "davanın, HMK 115/2. gereğince görev nedeniyle usulden reddine, görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğuna, ancak dosya Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı ile mahkememize geldiğinden görev uyuşmazlığı doğmuş olmakla, işbu kararın istinaf yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde merci tayini için dosyanın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuku dairesine gönderilmesine" karar verilmiştir. Davalı ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davanın konusu olan borcun kaynağını haksız fiil oluşturmakta olup tarafların tacir sıfatına haiz olması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olması nedeniyle dosyanın görevli Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, kasko sigortacısı davacının, dava dışı sigortalısına yaptığı araç hasar tazminatı ödemesinin, zarar sorumlularından rücuen tahsili için başlattığı icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. HMK'nin 114. maddesinin 1. fıkrasının "c" bendi uyarınca, mahkemenin görevli olması dava şartlarındandır.

Aynı Kanun'un 115. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Anılan maddenin 2. fıkrasının 1'inci tümcesine göre de, mahkeme dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.

Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davasında, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu'nun (YİBK) 22/3/1944 tarih ve 37 (E) - 9 (K) sayılı kararında, "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir.

Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." denilerek "halefiyet" ilkesi benimsenmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun (TTK) "Halefiyet" başlıklı 1472. maddesinde, "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.

Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." hükmüne yer verilmiştir. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu ileri sürülen davalı arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir. Eldeki davada, davacı ...

Sigorta AŞ ile dava dışı ... arasında düzenlenen 13/02/2018 başlangıç, 13/02/2019 bitiş tarihli kasko poliçesiyle sigortalı ... plakalı hususi otomobilin, davalıların maliki ve sürücüsü olduğu ... plakalı kamyon ile kaza yapması sonucu zarar gördüğü ileri sürülmüştür. Somut olayda, davacı sigorta şirketinin yukarıda açıklanan halefiyet ilkesi uyarınca yerine geçtiği dava dışı sigortalı ... ile davalılar arasındaki hukuki ilişki haksız fiilden doğmuştur.

Bu nedenle yukarıda açıklanan nedenlerle haksız fiilden doğan eldeki davada YİBK uyarınca genel görevli mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemeleri görevli olduğundan, davacının halefiyete dayalı olarak açtığı rücuen tazminat davasının asliye hukuk mahkemesinde çözüme kavuşması gerekmektedir.