İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2024/387 K.2024/1031

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinden ...'ın eşi diğerlerinin babası olan ...'ın 09/05/2017 günü, yaya olarak yolun karşısına geçerken davalılardan ...'nin maliki, ...

Sigorta Şirketinin zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, ...'nin sürücüsü olduğu ... plakalı aracın çarpması sonucu öldüğünü, davacı eş ve çocukların onun desteğinden yoksun kaldığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak suretiyle her bir davacı için 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılar ... ve ...'den kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte, davalı sigorta şirketinden kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen,

her bir davacı için 20.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ...’den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacılar vekili 08/03/2023 tarihli talep artırım dilekçesiyle maddi tazminat talebini ... için 793.735,34 TL'ye, ... için 87.907,02 TL'ye, ... için 87.922,51 TL'ye yükseltmiş ve davalı sigorta şirketinden 02/03/2018 tarihinden itibaren, diğer davalılardan ise kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir. Davalı ...

Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; hasar dosyası kapsamında davacılara 02/03/2018 tarihinde 138.987,73 TL ödeme yapıldığını, yapılan ödeme ile müvekkili şirketin sorumluluğunun kalmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde ölenin kusurlu olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince. "Davanın maddi tazminat yönünden tam, manevi tazminat yönünden kısmen kabulü ile.

Davacı ... için 793.735,34 TL destekten yoksun kalma tazminatının ilk 156.318,61 TL'sinin tüm davalılardan müteselsilen, kalan kısmının sadece davalılar ... ve ...'den müteselsilen alınarak, Davacı ... için 87.907,02 TL destekten yoksun kalma tazminatının ilk 17.346,83 TL'sinin tüm davalılardan müteselsilen, kalan kısmının sadece davalılar ... ve ...'den müteselsilen alınarak, Davacı ... için 87.922,51 TL destekten yoksun kalma tazminatının ilk 17.346,83 TL'sinin tüm davalılardan müteselsilen, kalan kısmının sadece davalılar ... ve ...'den müteselsilen alınarak.

Bu davacılara verilmesine, Bu tahsilatlar yapılırken davalılardan ... ve ...'den yapılacak tahsilatlarda kaza tarihi olan 09/05/2017 tarihinden itibaren, davalı ...

Sigorta şirketinden yapılacak tahsilatlarda ise 02/03/2018'den itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi yürütülmesine, Davacı anne ... için 9.000 TL, diğer davacı olan çocukların her biri için ayrı ayrı 7.500 TL manevi tazminatın da (kusur yönünden birebir olmamak kaydı ile bir miktar indirim yapılmak sureti ile belirlenmiştir.) kaza tarihi olan 09/05/2017 tarihinden itibaren davalılar ... ve ...'den müteselsilen alınarak bu davacılara verilmesine,Fazlaya dair manevi tazminat talebinin reddine" karar verilmiştir.

Karara karşı istinaf başvurusunda bulunan davalılar ... ve ... vekili dilekçesinde özetle; dava konusu trafik kazasının Bursa İli, Osmangazi İlçesinde meydana geldiğini, kazada ölen ...'ın son ikametgahının Bursa İli, Osmangazi İlçesi olduğunu, davacıların ve müvekkillerinin yerleşim yerinin yine Bursa İli, Osmangazi İlçesi olduğunu, her ne kadar davanın tarafı olarak sigorta şirketi gösterilmiş ise de eldeki davanın yalnızca maddi tazminat davası olmadığını, davacı tarafın manevi tazminat talebi de bulunduğunu, bu nedenle yetki açısından HMK'nin 14/2. maddesi uyarınca değerlendirme yapılamayacağını,

zira sigorta şirketinin manevi tazminat sorumluluğu bulunmadığını, kaldı ki sigorta şirketinin Marmara Bölge Müdürlüğünün Nilüfer/Bursa olduğunu, dolayısıyla davanın Bursa Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini, hesap bilirkişi ek raporunda müteveffanın gelirinin asgari ücretin 2,48 katı olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmasının hukuka uygun olmadığını, müteveffanın dönem kazancının gerçek tespiti yapılabilecekken varsayımsal hareketle 2,48 katsayı esas alınarak aktif dönem kazancının hesaplanmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

müteveffanın son çalıştığı iş yerinden aynı/benzer işi yapan işçilere 2018-2023 dönemlerinde ödenen ücretlerin sorulması ve emsal ücret araştırması yapılması gerektiğini, ilk derece mahkemesinin emsal ücret konusunda maddi gerçeğe en yakın sonuca ulaşmak için yeterli araştırma yapmadığını, ceza dosyasına kazandırılan İstanbul ATK Trafik İhtisas Dairesince düzenlenen 28/03/2019 tarihli raporda müteveffanın asli, davalı sürücünün tali kusurlu tespit edildiğini, hal böyle iken iş bu dosyaya kazandırılan raporun ATK raporuyla uyumlu olmadığını, mahkemece kusur yönünde maddi gerçeğe ulaşmak adına hiçbir işlem yapılmadığını,

gerek davacı tarafın gerekse taraflarının keşif delili öne sürmelerine rağmen mahkemece bu delilin değerlendirilmediğini, müvekkilleri yönünden uygulanan temerrüt faizinin kaldırılmasını, kabul anlamına gelmemek şartıyla kanuni faizin hükme esas alınması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.HMK'nin 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkindir.1-Yetkiye yönelik istinaf itirazının incelenmesi.

6100 sayılı HMK'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin birinci fıkrasına göre. "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." Yine aynı Kanunun 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7. maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukukî sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." düzenlemesi yer almaktadır.Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir.

Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer. Somut uyuşmazlıkta, davacıların ve davalılar ... ve ...'nin yerleşim yeri Osmangazi Bursa, kazanın meydana geldiği yer Osmangazi Bursa olup, davalı sigorta şirketinin genel merkezi ise Beykoz/İstanbul'dadır.

Davacıların birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davayı, seçimlik hakkını kullanarak sigortacının genel merkezinin bulunduğu İstanbul Anadolu mahkemelerinde açtığı göz önüne alındığında yetkiye yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. 2-Kusura yönelik istinaf itirazının incelenmesi.

İlk derece mahkemesince alınan kusur tespitine yönelik bilirkişi kurulu raporunda; müteveffa ...'ın 14 metre ilerisinde bulunan yaya geçidini kullanmayarak gece vakti saat 22.30 sıralarında kontrolsüz ve tedbirsizce taşıt yoluna girerek kendi can ve trafik güvenliğini tehlikeye soktuğu ve davalı sürücünün sevk ve idaresindeki kamyonetin darbesine maruz kalarak hayatını kaybettiği olayda ilk geçiş hakkını taşıt yolu üzerinde seyretmekte olan araca vermediği, kendi güvenliği açısından yaklaşan aracın uzaklık ve hızını göz önüne almadığı olayda %65 oranında asli kusurlu olduğu,

davalı sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki araç ile yol yapım çalışması nedeniyle sağdan ve soldan beton bariyerlerle daraltılmış aydınlatmanın bulunmadığı, görüşün far ışığı ile sağlandığı, ilerisinde yaklaşık 35-40 metre mesafede yaya geçidi bulunan yol güzergahında seyrini sürdürürken kullandığı aracın hızını, aracın yük ve teknik özelliğini, görüş, yol, hava ve trafiğin gerektirdiği şartlara uydurmadığı, karşıdan karşıya geçen yayaları görmesine rağmen bu yayaların varlığını dikkate almadan dikkatsiz ve özensiz araç kullandığı olayda %35 oranında tali kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Aynı olay nedeniyle ceza yargılamasının yapıldığı Bursa 9. Asliye Ceza Mahkemesinin 2017/518 Esas, 2019/713 Karar sayılı dosyası ile Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden alınan 28/03/2019 tarihli raporda, davalı sürücü ...'nin tali, müteveffa yaya ...'ın asli kusurlu olduğu tespit edilmiş, mahkemece sanık ...'nin tali kusurlu olduğu kabul edilerek taksirle bir kişinin ölümüne neden olma suçundan cezalandırılmasına karar verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince hükme esas alınan kusur raporunun ceza yargılamasında hükme esas alınan kusur raporuyla uyumlu, dosya kapsamına ve oluşa uygun olduğu anlaşılmakla davalılar vekilinin kusura yönelik istinaf itirazları da yerinde görülmemiştir. 3-Aktüer raporuna yönelik istinaf itirazının incelenmesi. Davacıların desteği ...'ın ... San. Tic.

Limited Şirketinde otoklav kazanı operatörü olarak çalıştığı, dosyada bulunan ücret bordrolarından her ay teşvik primi aldığı anlaşılmıştır.İlk derece mahkemesince karara dayanak yapılan aktüer bilirkişi raporunda; dosyada bulunan hizmet döküm cetveli, ücret bordroları incelenmek suretiyle desteğin aylık gelirinin asgari ücretin 2,48 katı olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Faize yönelik istinaf itirazına gelince; kazaya karışan aracın kamyon cinsi araç olduğu anlaşılmakla kazanın gerçekleştiği 09/05/2017 tarihinden itibaren ticari faize hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.