İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2024/688 K.2024/1033

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

14/10/2017 günü, kaza tarihi itibariyle trafik sigortası bulunmayan dava dışı ...'ın sürücüsü olduğu tescilsiz ve plakasız motosiklet ile ... plakalı kamyonetin çarpışması sonucu meydana gelen kazada motosiklette yolcu konumunda bulunan müvekkilinin yaralandığını, motosiklet sürücüsünün kusurlu olduğunu, dava açılmadan önce davalı ...na geçici/sürekli iş göremezlik, efor kaybı, yol ve bakıcı giderleri ve diğer tedavi giderlerinin ödenmesi için başvuru yapıldığını ve davalı tarafından 330.000 TL tazminat ödemesi yapıldığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 250 TL geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı ile 7.750 TL tedavi,

bakıcı, yol ve sair giderlerinin kaza tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 25/09/2023 tarihli talep artırım dilekçesiyle bakıcı gideri talebini 330.000 TL'ye artırmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıya yapılan 330.000 TL tutarındaki ödeme ile müvekkilinin hukuki sorumluluğunu yerine getirdiğini, yapılan ödeme ile teminatın dolduğunu, teminat limitini aşan zararlardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, hatır taşıması nedeniyle tazminattan indirim yapılması gerektiğini, davacı motosiklete kasksız ve koruyucu ekipmansız binmiş olduğundan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince. "Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının geçici ve kalıcı maluliyete ilişkin tazminat talebinin reddine, davacının tedavi, bakıcı, yol giderine ilişkin tazminat talebinin kabulüne, 330.000 TL’nin 16/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin faiz talebinin reddine" karar verilmiştir.Karara karşı taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükmedilen alacağa kaza tarihi itibarıyla, mümkün olmadığı takdirde ise davalıya başvuru tarihi olan 08/03/2021 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekliyken dava tarihi itibarıyla faiz işletilmesinin doğru olmadığını, mahkemece müvekkilinin kask takmaması nedeniyle müterafik kusurlu olduğu gerekçesiyle hakkaniyet indirimi yapılmasının hukuka uygun olmadığını, zararın doğması ya da artmasında uygun illiyet bağı vasfı bulunmayan kask takmama durumunun tazminattan indirim gerektiren müterafik kusur teşkil etmeyeceğini,

müvekkilinin maluliyetinin kask takmayla ya da baş bölgesiyle bir ilgisi bulunmadığından kusurlu olduğu sonucuna varılamayacağını, ilk derece mahkemesinin hatır taşımacılığı nedeniyle hakkaniyet indirimi yapmasının da hatalı olduğunu belirterek kararın bu yönlerden kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlarının A-5/c maddesinde kaza nedeniyle mağdurun tedavisinin tamamlanması sonrasında ortaya çıkan bakıcı giderlerinin, sürekli sakatlık teminatı kapsamında ve bu teminat limitleri ile sınırlı olduğunun belirtildiğini, davacı tarafça talep edilen giderlerin SGK'nin sorumluluğunda olduğunu, tek teminat ilkesi gereğince müvekkili şirket aleyhine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kaza tarihi itibarıyla sürekli sakatlık ve sürekli bakıcı gideri için ödenebilecek toplam azami teminat limitinin 330.000 TL olduğunu, davacı için hesaplanan sürekli sakatlık tazminatı,

teminat limitini doldurduğundan bakıcı giderine ilişkin talebin reddi gerektiğini, zira davacı tarafa sakatlık teminatı kapsamında 330.000 TL tazminat bedeli ödendiğini ve zararın tamamının karşılandığını, tescilsiz ve plakasız araca ilişkin olarak ilgili aracın kusurundan müvekkilinin sorumlu tutulmasının kabul edilemeyeceğini, kazaya karışan motosiklete ilişkin yeterli araştırma yapılmaksızın karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu,

hesap raporunda SGK tarafından bakıcı ve tedavi giderlerine ilişkin ödeme yapılıp yapılmadığının belirtilmediğini ve dosya kapsamında SGK tarafından yapılan bir ödeme olup olmadığı araştırılmaksızın tazminata hükmedildiğini, tazminat hesaplamasının ZMSS Genel Şartlarına göre yapılması gerekirken aksi yönde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, bakıcı gideri hesaplamasının brüt ücret üzerinden yapılabilmesi için fiilen bakıcı tutulup tutulmadığının araştırılması gerektiğini, fiilen bakıcı tutulmadı ise brüt ücret üzerinden hesaplama yapılmasının doğru olmadığını,

bakıcı gideri tazminatından hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

HMK'nin 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, 14/10/2017 tarihinde, trafik sigortası bulunmayan motosikletin karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı ile tedavi, bakıcı, yol giderine istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince ATK 2. İhtisas Kurulundan alınan 08/03/2023 tarihli raporda. Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümleri esas alınarak davacının tüm vücut engellilik oranının %96 olduğu, iyileşme süresinin 24 aya kadar uzayabileceği,

bir başkasının sürekli bakımına muhtaç olduğu tespit edilmiştir.1-Davacı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesi;İlk derece mahkemesince davacının motosiklete gerekli koruyucu ekipman ve kask takmadan binmesi nedeniyle zararın oluşmasında müterafik kusurlu olduğu ve olayda hatır taşıması bulunduğu ancak müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılsa dahi oluşan zararın teminat limitinin çok üzerinde olduğu kabul edilmiştir.Kolluk tarafından düzenlenen trafik kazası tespit tutanağında motosiklette yolcu olarak bulunan davacının kask takıp takmadığına ilişkin bölüm "kaskı yok" biçiminde işaretlenmiş,

yine davacı 14/05/2018 tarihinde kollukta verdiği ifadede kaza sırasında kask takmadığını beyan etmiş ise de mahkemece ATK'dan alınan maluliyet raporuna göre davacının yaralanmasının vertebra kırığı, skapula kırığı, sağ asetabulum ve sağ tibia şaft kırığından kaynaklandığı, davacının yaralanması ile kask takmaması arasında illiyet bağı bulunmadığı anlaşılmakla mahkemece davacının müterafik kusurunun bulunduğu yönündeki kabulü doğru olmamıştır.Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması,

diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez.

Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir.Davacı 14/05/2018 tarihinde kollukta verdiği ifadede; yolda yürürken daha önce tanımadığı motosikletli şahsın yanında durduğunu ve gideceği yere kadar götürebileceğini söylemesi üzerine teklifi kabul ederek motosiklete bindiğini beyan etmesi karşısında mahkemece olayda hatır taşıması olduğu yönündeki kabulünde isabetsizlik bulunmamaktadır.Her ne kadar mahkemece davacı tarafından davalıya tedavi giderine ilişkin gerekli evraklar ile başvuru yapılmadığı gerekçesi ile hükmedilen tazminata dava tarihinden itibaren faiz

işletilmesine karar verilmiş ise de davalıya (geçici/sürekli işgöremezlik tazminatı, efor kaybı, yol giderleri, bakıcı gideri ve diğer tedavi giderleri) yapılan başvurunun 08/03/2021 tarihinde tebliğ edildiği ve davalı tarafından 23/03/2021 tarihinde sakatlık teminatı kapsamında ödeme yapıldığı ancak tedavi giderine ilişkin ödeme yapılmadığı dosya kapsamından anlaşılmakla,

davalının 08/03/2021 tarihinden 8 iş günü sonra (19/03/2021 tarihinde) temerrüde düşeceği dikkate alınmadan dava tarihinden (16/07/2021) tarihinden itibaren faize hükmedilmesi yerinde görülmemiştir.2-Davalı vekilinin istinaf itirazlarının incelenmesi;Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/11612 Esas, 2022/4398 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere.

6098 sayılı TBK'nin 54. maddesinde tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar, bedensel zararlar kapsamında sayılmış, ZMSS Genel Şartlarında da sakatlık nedeniyle ayrı, tedavi giderleri nedeniyle ayrı teminatlar verilmiştir.

Sakatlık tazminatı hesaplanırken mağdurun meslekte kazanma gücü kaybı oranına göre elde edeceği gelirdeki azalma hesaplanırken, bakıcı giderleri; mağdurun bakımı, hastaneye gidip gelmesi, ilaçları, gerektiğinde sürekli yanı başında bulunması gereken hasta bakıcı-yardımcı maaş ve ücretleridir.

Daimi iş gücü kaybı tazminatı ile yaşam boyu bakım giderleri farklı tazminat kalemleri olup, yaşam boyu bakıcı giderlerinin sakatlık teminatı kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmadığından davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf itirazı kabul edilmemiştir.Mahkemece hükme esas alınan 03/08/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda;

bakıcı gideri zararı 10.823.442,53 TL hesaplanmış olup davacının talep edebileceği bakıcı gideri zararının 330.000 TL tedavi gideri teminat limitiyle sınırlı olduğu tespit edilmiştir.Bakıcı gideri zararının Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarına göre brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.Açıklanan nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının faiz başlangıç tarihi yönünden HMK’nin 353/1-b/2. maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına karar verilmiştir.