İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2024/910 K.2024/1436

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... Sigorta AŞ'ye Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesiyle sigortalı, dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı çekici ile seyir halinde iken davalı ...

Sigorta AŞ'ye ZMSS poliçesiyle sigortalı dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu meydana gelen çift taraflı ölümlü ve yaralanmalı trafik kazasında ... plakalı araçta yolcu olarak bulunan müvekkilinin yaralandığını, 1.000 TL sürekli sakatlık tazminatı, 1.000 TL sürekli bakım gideri olmak üzere toplam 2.000 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiş.

21/07/2023 tarihli talep artırım dilekçesiyle davacı ... için 500 TL bakıcı gideri, 235.484,32 TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan 27/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Sigorta AŞ'den tahsiline, davacı ... için 500 TL bakıcı gideri ve 290.000 TL sürekli iş göremezlik tazminatının kaza tarihi olan 27/11/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalı ... Sigorta AŞ'den tahsilini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili ile davalı ... Sigorta AŞ vekilleri cevap dilekçelerinde, davanın reddini savunmuşlardır. İlk derece mahkemesince; davalı ... Sigorta AŞ aleyhine açılan davanın kabulü ile 307.326,78 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalı ... Sigorta AŞ aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir. Davalı ...

Sigorta AŞ vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; kaza tarihi itibari ile Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine göre belirleme yapılması gerektiğini, Adli Tıp Kurumu (ATK) Başkanlığı İstanbul 2. Adli Tıp İhtisas Kurulu raporunun hatalı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydı ile PMF yaşam tablosunun esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğini, taleple bağlılık ilkesi gereği davacı lehine geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri/bakıcı tazminatına hükmedilmesi mümkün değilken hükmedilmesinin bozma sebebi olduğunu,

geçici iş göremezlik dönemine ait bakıcı giderinin talep edilebilmesi için gerçekten bakıma muthaç olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, talep edilen bakıcı gideri zararının reddi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve tedavi giderleri Trafik Sigortası Genel Şartları ve Karayolları Trafik Kanunu gereği trafik poliçesi teminatı kapsamı dışında olup Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından ödenmesi gerektiğini, teminat limitini aşar vaziyette hüküm kurulmasının usule ve hukuka aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Yargıtay'ın güncel içtihatlarında, tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosuna göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağı benimsenmekle bu yöne ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.İlk derece mahkemesince ATK 2. İhtisas Kurulundan alınan 08/03/2023 tarihli raporda.

Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkındaki Yönetmelik hükümleri esas alınarak davacının tüm vücut engellilik oranının %96 olduğu, iyileşme süresinin 24 aya kadar uzayabileceği, bir başkasının sürekli bakımına muhtaç olduğu tespit edilmiştir.Mahkemece hükme esas alınan ATK 2. Üst Kurulunun 04/08/2022 tarihli raporunda; davacı ...'in Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre tüm vücut engellilik oranının %44 olduğu,

iyileşme süresinin olay tarihinden itibaren 12 aya kadar uzayabileceği, başka birisinin sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı, ancak iyileşme süresi içerisinde 6 ay boyunca başka birisinin yardımına ihtiyaç duyabileceği belirlenmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 54. maddesi kapsamında açılan davalarda, maddede öngörülen meslekte kayıp oranının belirlenmesinde yargısal uygulamalarda, kaza tarihi itibarıyla ayırım yapılarak kaza tarihi 11/10/2008 tarihinden önce ise Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01/09/2013-01/06/2015 tarihleri arası Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren genel şartlardaki atıf gereğince 01/06/2015-20/02/2019 tarihleri arası Özürlülük Ölçütü,

Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik, 20/02/2019 tarihinden sonra Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak maluliyet raporu alınması gerektiği kabul edilmektedir.

Eldeki davada olduğu gibi TBK'nin 54. maddesi kapsamında çalışma gücünün azalmasından doğan kayıp nedeniyle açılan davalarda, beden ve ruh tamlığı ihlallerinin, zarar görenin sanatına veya mesleğine yapmış olduğu etkinin ve bunun oranının gözetilmesi ile belirlenmesi gerekir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 90. maddesinde zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar anılan Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabi olup ayrıca bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda TBK'deki haksız fiillere ilişkin hükümlerin uygulanacağı öngörülmüştür. Bu maddedeki, maddi tazminatın genel şartlara göre hesaplanacağına ilişkin ibareler, Anayasa Mahkemesi’nin 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

Davacının meslekte kazanma gücü kaybı oranının belirlenmesi bakımından (somut olayda) kaza tarihi itibarıyla yargısal uygulamalarda uygulanması kabul edilen Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğu gibi, Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği de yürürlüktedir.

Bu yönetmeliğin (Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği) "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde. 5510 sayılı Kanun'un 107. maddesi hükmüne dayanılarak hazırlandığı belirtilmiş.

"Kapsam" başlıklı 2. maddesinin (1) nolu bendinde de yönetmeliğin, "5510 sayılı Kanunun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalıların iş kazası ile meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik hâllerinin meslekte kazanma gücünü ne oranda azaltacağına, " ilişkin usul ve esasları kapsadığı belirtilmektedir.

Buna karşılık Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğin "Dayanak" başlıklı 3. maddesinde bu Yönetmeliğin, 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu, 1/7/1976 tarihli ve 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun, 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Özürlüler ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 5. maddesine dayanılarak hazırlandığı,

yine anılan yönetmeliğin 2. maddesinde Yönetmeliğin, özürlülere sağlanan haklardan ve verilecek hizmetlerden yararlanmak üzere istenilen özürlü sağlık kurulu raporları ile özürlü sağlık kurulu raporu verebilecek yetkili sağlık kurumlarını ve özürlülerle ilgili sınıflandırma ve ölçütleri kapsadığı düzenlenmiştir.

Buna göre -adli tıp öğretisinde de kabul edildiği üzere- Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, amaç ve kapsam olarak tazminat hukuku ilkeleri bağlamında hükümler içerip haksız fiile maruz kalan kişideki travmatik lezyonlar ile birlikte meslek veya iş türü, meslek grup numaraları, iş kolları ve kişilerin yaşlarına yönelik ayrı ayrı cetveller içermekte ve bu itibarla tıbbi kıyas/takdir metoduna elverişli olması nedeniyle bilirkişinin/adli tıp uzmanının yorumuna olanak vermektedir.

Buna karşılık Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik ise kişinin maruz kaldığı haksız fiil ve bunun sonucu olarak mesleğinde kazanma gücünü hangi oranda kaybettiğini belirlemekte yeterli olmayıp daha ziyade kişide bulunan sistematik hastalıkları ön plana çıkarmakta, malulen emeklilik, vergi indirimi, bakım ücreti, özel eğitim ve özel donanımlı araç kullanımına yönelik olup tazminat hesabında asıl önem arz eden yaş, sanat, meslek,

meslek grubu gibi faktörlerin hesaplamada değerlendirilmemesinden dolayı tazminatın unsurlarını ve hak edilen tazminatın belirlenmesinde yeterli ve gerekli parametreleri içermediği için yeterli olmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, davacının 27/11/2015 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı maluliyetini 11/10/2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre belirlenmesi gerekse de, hükme esas alınan maluliyet raporunda Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğe göre tespit edilen maluliyet oranının istinaf eden sigorta şirketi lehine olduğu gözetildiğinde davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazı değerlendirmeye alınmamıştır.

Yeni Genel Şartların A.5.b. maddesinde tedavi süresine ilişkin geçici bakıcı gideri ve çalışma gücünün kısmen veya tamamen azalmasına bağlı giderler sağlık giderleri teminatı kapsamında olduğu ve bu teminatın da Sosyal Güvenlik Kurumunun (SGK) sorumluluğunda olduğu, bu nedenle sigorta şirketlerinin sorumluluğunun bulunmadığı açıklanmış ise de 6111 sayılı Yasa ile değişik 2918 sayılı Yasanın 98. maddesinde SGK tarafından karşılanacak tedavi giderleri arasında geçici işgöremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatı sayılmamıştır.

Bu durumda SGK'nin sorumluluğu alt norm düzeyindeki genel şartlar ile genişletilemeyeceğinden, sözü geçen ilgili genel şart hükmünün uygulanma kabiliyeti bulunmamaktadır. Bu durumda sigorta şirketlerinin geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri zararlarından sorumluluğu devam etmektedir. Dolayısıyla, bu yöne ilişkin mahkemenin kabulünde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan tazminat hesap raporunun davacı için belirlenen maluliyet oranı, kaza tarihindeki yaşı, asgari ücret üzerinden gelir esas alınarak TRH 2010 yaşam tablosuna ve progresif rant yöntemine göre düzenlendiği, SGK tarafından rücuya tabi ödeme olmadığı, tazminat hesabına esas alınan maluliyete ilişkin raporda belirlenen bakıcı ihtiyacı süresi için davacının başkasının yardımına muhtaç olduğu anlaşıldığına göre usul, yasa, Yargıtay içtihatları ile belirlenmiş hesaplama yöntemine göre tazminat hesabı içeren aktüerya raporunun hükme esas alınmasında isabetsizlik yoktur.

Ancak davacı vekili dava dilekçesinde fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak sürekli sakatlık tazminatı olarak 1.000 TL, sürekli bakım gideri olarak 1.000 TL olmak üzere toplam 2.000 TL tazminat talebinde bulunmuş, 21/07/2023 tarihli talep artırım dilekçesinde ise; her bir davalı yönünden 500'er TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 500'er TL sürekli bakım gideri olarak talebini açıklayarak, davalı ...

Sigorta AŞ açısından sürekli iş göremezlik tazminat talebini 289.500 TL arttırarak 290.000 TL'ye çıkartmış, 500 TL'de bakıcı gideri tazminatının tahsilini talep etmiş olmasına rağmen, İlk derece Mahkemesince talep olmadığı halde 10.696,97 TL geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmesi ve 500 TL olarak talep edilen bakıcı giderinin 6.629,81 TL olarak kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur.

Başka bir deyişle, HMK'nin 26. maddesi gereğince talepten fazlaya karar verilemeyeceğinden, davalı ... Sigorta AŞ vekilinin bu yöndeki istinaf itirazları yerindedir.