İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2025/211 K.2026/133

Yukarıda yazılı İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...plakalı aracın müvekkili tarafından davalı ...'a kiralandığını, davalı ...'ın sevk ve idaresindeki ...plakalı araç ile yine müvekkilinden araç kiralayan ...'nun sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ve davalı ...'nın sevk ve idaresindeki... plakalı araçların yaptıkları kaza sonucu meydana gelen 30.000 TL tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince; davanın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114/1-g, HMK'nin 115/2 ve HMK'nin 120/2. maddeleri gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece ön inceleme tamamlanmış olup tahkikata geçildiğinden gider avansının yatırılmadığı gerekçesiyle davanın usülden reddine karar verilemeyeceğini, davalının da müvekkili ile aynı delile dayanmış olduğundan davalıya delil avansını yatırmak üzere süre verilmesi gerekirken davanın usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

HMK'nin 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Dava, trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.HMK’nin 120. maddesinde gider avansı, 324. maddesinde ise delil avansı düzenlenmiş olup, bu iki kavram birbirinden farklıdır.

Gider avansı davanın başında davacının dava açarken Gider Avansı Tarifesi’ne göre yatırdığı, belirlenebilir bir miktarı ifade ederken, delil avansı dava aşamasında bir delile dayanan ve bu delilin toplanmasını isteyen tarafın yatırdığı miktarı ifade eder.HMK'nin 114. maddesinin "g" bendinde, gider avansının yatırılmış olması dava şartları arasında sayılmış.

115. maddesinin 1. fıkrasında bu koşulun mevcut olup olmadığını, mahkemenin kendiliğinden araştıracağı, 2. fıkrasında ise bu şartın noksanlığı tespit edilirse, davanın usulden reddine karar verileceği öngörülmüştür.

HMK'nin "Harç ve Avans Ödemesi" başlıklı 120. maddesinin birinci fıkrasında; harç ve avansların Bakanlıkça saptanacağı, dava açılırken mahkeme veznesine yatırılacağı, avansın yeterli olmadığının anlaşılması durumunda, davacıya iki haftalık kesin süre verileceği düzenlenmiştir.Adalet Bakanlığı tarafından, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 120. maddesi gereğince hazırlanan Gider Avansı Tarifesi ile buna ilişkin tebliğ, 30/09/2011 tarih ve 28070 sayılı Resmi Gazete'de yayınlamıştır.

01/10/2011 tarihinden itibaren yürürlüğe giren tarifenin 3. maddesinde, gider avansının, her türlü tebligat ve posta ücretleri, keşif giderleri, bilirkişi ve tanık ücretleri gibi giderleri kapsadığı belirtilmiş.

4. maddesinde, taraf sayısı, tanık sayısı, başvurulan deliller (keşif gideri, bilirkişi ücreti vs.) gözetilerek belirlenen tahmini yargılama giderinin, gider avansı olarak önceden yatırılması amaçlanmıştır."Delil ikamesi için avans" başlıklı HMK'nin 324. maddesinin birinci fıkrasında.

"Taraflardan her biri ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin sürede yatırmak zorundadır. ..." ikinci fıkrasında ise; tarafların bu yükümlülüğü yerine getirmemesinin hukuki sonucu olarak, delil ikamesinden vazgeçmiş sayılacağının belirtilmiş.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliğinin 45/4. maddesinin de aynı doğrultuda hükümler düzenlenmiştir.Somut olayda, davacı vekiline katıldığı .../06/2021 tarihli duruşmada eksik 350 TL gider avansını (tebligat ve posta gideri) ve eksik kalan 2.550 TL bilirkişi ücreti ve 100 TL posta masrafının yatırılması için 2 haftalık ihtaratlı kesin süre verildiği, buna rağmen davacı vekilinin vekillik sıfatının devam ettiği süreçte belirtilen giderleri 2 haftalık kesin süre içerisinde yatırmadığı gibi sonraki celseye kadar da yatırmadığı görülmüştür.

Bu haliyle İlk derece mahkemesince davacı vekiline verilen kesin mehiller usulüne uygun olup davanın usulden reddine karar vermesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.