İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi E.2025/683 K.2025/1215

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı ... AŞ'ye İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMSS) teminatı içeren kasko poliçesiyle sigortalı ... plakalı aracın, 12/10/2023 günü müvekkili davacıya ait ... plakalı araca çarparak hasar görmesine neden olduğunu ileri sürerek, kısmi dava niteliğinde 100 TL değer kaybı tazminatının, davalı ... şirketinden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince, aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili dilekçelerinde özetle; müvekkiline ait araçta rehin kaybının bulunmadığı belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355'inci maddesi uyarınca ileri sürülen istinaf nedenleri ve kamu düzenine ilişkin konularla sınırlı biçimde yapılan incelemede: Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.

Bilindiği gibi Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS), Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.1'inci maddesi uyarınca motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun (KTK) 91'inci maddesinin, 1'inci fıkrası gereğince yapılması zorunlu olan bir zarar sigortası türüdür.İMMS, motorlu araç işleteninin,

bu aracın işletilmesinden dolayı KTK ve genel hükümlere göre oluşan ve ZMSS limiti üzerinde kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazılı azami hadlere kadar sigorta güvencesi altına alan bir sigorta sözleşmesidir. Bu sözleşme, ZMSS'nin güvencesini yeterli bulmayan işletenler tarafından ek olarak yapılmaktadır. İMMS kapsamının başlangıç noktası, ZMSS limitinin üzerinde kalan kısımdır. Kapsamın sonu ise İMMS limitidir.

İMMS Poliçesi Genel Şartlarının 1'inci maddesine göre, sigortacının sorumluluğu ZMSS poliçesi limitinin üzerinde kalan miktardan başlayıp, İMMS teminat limiti ile sona ermektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1453'üncü maddesi uyarınca malı rehin alan kimse, o mal üzerindeki menfaatini kendi adına sigorta ettirebileceği gibi, aynı Kanunun 1406'ncı maddesi uyarınca bir başkasının da rehin konusu malı rehin alan hesabına ve onun lehine sigorta ettirmesi olanaklıdır.

Ayrıca 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 879'uncu maddesi ile TTK'nin 1456'ncı maddesinin 1'inci ve 2'nci fıkraları uyarınca da sigorta tazminatının öncelikle rehin hakkı sahibine verilmesi ya da rehin hakkı sahibinin malın sahibine sigorta tazminatının ödenmesine kayıtsız şartsız, açık onayının alınması gereklidir. Böyle bir durumda sigortalı, rehin hakkı sahibi olduğundan, sigorta şirketinden tazminat talep etme hakkının da öncelikle ona ait olması gerekir.

Sigorta ettiren, ancak sigortalı malın rehin alacaklısı (daini mürtehin) olan ve lehine sigorta edilenin açık onayını almak suretiyle sigortadan, şayet kendi çıkarı da zedelenmişse, tazminat istemek hakkına sahip olur. Diğer bir anlatımla rehin konusu malın uğradığı zararın giderilmesini talep etme hakkı öncelikle rehin hakkı sahibine ait olup sigortalı malın sahibinin, sigorta tazminatına ilişkin istemleri rehin hakkı sahibinin kayıtsız şartsız onayı koşuluna bağlıdır.

Eldeki davaya konu ... plakalı otomobilin Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi vasıtasıyla trafik kaydının incelenmesinde, dava dışı ... Bankası AŞ lehine tesis edilmiş rehin kaydının bulunmadığı anlaşılmıştır. Somut uyuşmazlık yukarıda yapılan açıklamalar ışığında değerlendirildiğinde, ... plakalı otomobil maliki davacının eldeki davayı açmakta aktif husumet ehliyeti bulunmaktadır.

Bu itibarla davalı ... şirketinin, davaya konu trafik kazası nedeniyle oluşan zarardan, ZMSS limitinin üstünde kalan miktarda sorumlu olduğu gözetilerek, tarafların ileri sürdüğü kanıtlar toplanıp oluşacak sonuca göre nihai karar verilmesi gerekirken, davanın usulden reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

11/9/2025