İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/1578 K.2023/1072

Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/10/2023

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında faturaya dayalı ticari alışveriş mevcut olduğunu, bu faaliyetleri kapsamında müvekkili firmanın 31/03/2015 ve 10/11/2015 tarihleri arasındaki dönemde davalı firmaya toplam 190.964,55 TL lik fatura kestiğini ve bu faturalara konu emtiayı satarak teslim etmiş olduğunu karşılığında 156.408,45 TL ödeme aldığını, 34.556,10 TL bakiye alacağı kaldığını beyanla; 31/03/2015 ve 10/11/2015 tarihleri arasındaki dönemde gerçekleşen ticari alışveriş nedeni ile doğmuş olan 34.556,10 TL alacağın tespiti ile dava tarihinden itibaren en yüksek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davacı şirkete devamlı olarak iyi niyetle ödemelerde bulunduğunu ve borcunu ödemiş olduğunu, davalı şirketin, davacıya teslim aldığı emtiaya ait dava edilen 34.556,10 TL borcu bulunmadığını, bu durumun ticari defterler ve sair her türlü yasal kanıtlarla ortaya çıkacağını belirterek; davanın reddine, masraf ve vekalet ücretinin davacıya aidiyetine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...Dosya kapsamı ve toplanan deliller, bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde, davanın fatura alacağından kaynaklı başlatılan takibi itiraz nedeniyle açılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu, dava konusu faturaların davacının defterlerinde kayıtlı olup, davacının ticari defterlerine göre 31.12.2015 tarihinde davacının davalıdan 78.159,85 TL alacaklı olduğu ve alacak bakiyesinin 2018 yılında da devam ettiği, davalı ticari defterlerinde 31.12.2015 tarihinde davalının davacıya 64.976,38 TL borçlu olduğu,

davacının incelenen ticari defterlerinde, 31.12.2015 tarihinden itibaren davalıdan 34.556,10 TL değil 78.159,85 TL alacaklı olduğu ve davacının talebinin 78.159,85 TL - 34.556,10 TL = 43.603,75 TL eksik olduğu, davacının 78.159,85 TL'nin değil, 34.556,10 TL'nin tahsilini talep etmesinin sebebinin; davacı tarafından 19.02.2015 tarihinde davalı aleyhine İstanbul 21. İcra Müd.'nün...

Esas sayılı dosyası ile 183.603,75 TL'nin tahsili için icra takibi başlatılmış ve davalının itiraz etmekle birlikte icra dosyasına 140.000,00 TL ödeme yapmış olduğu, davacının davalının itirazının iptali için İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde itirazın iptali için dava açmış olduğu ve yargılamanın sonunda itirazın iptaline ve 140.000,00 TL ödemenin infaz aşamasında nazara alınmasına karar verilmiş olduğu, davacının karara bağlanan davasından asıl alacak olarak 43.603,75 TL alacağı kaldığından 43.603,75 TL'yi iş bu davaya konu etmeyip 78.159,85 TL alacak bakiyesinden mahsup ederek 34.556,10 TL'nin tahsilini talep etmiş olduğu,

keza davacının davaya zaten söz konusu icra takibi olan 19.02.2015 tarihinden sonraki alacak bakiyesini oluşturan 31.03.2015 tarihinden başlayan toplam 190.964,55 TL'lik faturaları konu etmiş olduğu, davalının yaptığı 156.408,45 TL ödemeyi düşmüş olduğu, 190.964,55 TL-156.408,45 TL = 34.556,10 TL kalan alacak bakiyesini dava konusu etmiş olduğu, davalı ticari defterlerinde 31.12.2015 tarihinde davalının davacıya 64.976,38 TL borçlu gözüktüğü, 64.976,38 TL'den davacının İstanbul 3. ATM 2015/344 E.sayılı dosyasından kalan 43.603,75 TL alacağının düşülmesi neticesinde 64.976,38 TL-43.603,75 TL=21.372,63 TL davalının davacıya borçlu olduğu,

o halde davacının talep ettiği alacak 34.556,10-davalıda gözüken borç 21.372,63 TL = 13.183,47 TL yanlar arasında ihtilaf bulunduğu, tarafların ticari defter kayıtlarının birbirini teyit eder şekilde tutulduğu, davacı tarafından davalı aleyhine İstanbul 34. İcra Müd.'nün ...

Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinin, davacının davalıdan olan 34.556,10 TL cari hesap alacağının tahsili için veya İstanbul 3. ATM'nin 2015/344 Esas sayılı dosyada karara bağlanan alacağın tahsili için değil, davalının davacıya borçlarının ifası uğruna verdiği ve karşılıksız çıkan 46.174,23 TL'nin tahsili için başlatılan icra takibi olduğu, davalının İstanbul 34. İcra Müd'nün ...

Esas sayılı dosyaya ödediği 69.035,10 TL'nin karşılıksız çek bedeli ve ferilerine ait olduğun bir diğer ifade ile de, davacının davalıya 190.964,55 TL'lik fatura kestiği, davalının 156.408,45 TL ödeme yaptığı, davacının cari hesaptan 34.556,10 TL alacağı kaldığı, davalının borçlarının ifası uğruna verdiği 156.408,45 TL'lik çeklerin içindeki 46.174,23 TL'lik çeki ödemediği, davacının çekin tahsili için başlattığı İstanbul 34. İcra Müd.'nün ...Esas sayılı dosyaya davalının ferileri ile birlikte 69.035,10 TL ödediği,

ancak bu ödemenin cari hesap bakiye borcu olan 34.556,10 TL ile ilgili değil, borçlarının ifası uğruna verdiği 46.174,23 TL'lik karşılıksız çekin ödemesi olduğu, taraflar arasındaki ticari defter ve kayıtlar arasındaki farkın 13.183,57 TL ihtilaflı olduğu, bunun için 2 adet çek ödemesi yaptığını iddia ettiği, çekler yönünden yapılan ödemeler araştırıldığında, 4.300,29 TL'lik çekin davacı ile ilgisi olmayan ...tarafından tahsilinin yapıldığı,

davalı beyanlarına göre ...in davacı çalışanı olabileceğinin belirtildiği ancak çalışan olsa bile davacı adına tahsilinin yapıldığının kanıtlanamadığı,8.883,28 TL'lik çekin ise kayıtlara yanlış işlenmesi nedeniyle davacı daha fazla borçlandırıldığının anlaşıldığı, bu iki çek haricinde taraf ticari defterlerinin birbirini doğruladığı, davacının davasını kanıtladığı anlaşılmakla açılan davanın kabulüne" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında uzun süreden beri devam eden ticari ilişkilerin bulunduğunu, davalı şirketin davacıya çeşitli tarihlerde ödemeler yaptığını, davacı şirketin işbu ticari ilişkileri nedeniyle 31/03/2015 - 10/11/2015 tarihleri arasındaki dönemde davalı şirkete 190.964,55 TL'lik fatura kestiğini, 156.408,45 TL'yi davalı şirketten tahsil ettiğini, 34.556,10 TL alacağı kaldığını beyanla bu miktarın davalıdan tahsilini talep ettiğini, davalı şirket kayıtlarında davalı şirketin davacıya borcunun kalmadığı,

davacı şirket kayıtlarında ise talep edilen miktarda borç bulunduğunun açıklandığını, taraflara ait kanuna uygunluğu kabul edilen ticari defterler ve celbolunan dosyalar üzerinde bilirkişi inlemesinin yapıldığını, bilirkişi raporunda taraflar arasındaki hesaplarda 13.183,57 TL'nin ihtilaflı olduğunun açıklandığını, ancak bu ihtilafı irdelemeden, davalının ticari defterlerindeki kayıtları dikkate almadan ve özellikle ihtilaflı miktar için davalı şirket tarafından verilen çek ödemelerinin nazara alınmadan davalı şirketin davacı şirkete talebi olan 34.556,10 TL borçlu olduğunu ifade ettiğini,

mahkemenin bilirkişi raporu doğrultusunda karar verildiğini, bilirkişi raporuna vaki itirazlarında beyan ettikleri üzere davalı şirketin dava konusu tarih itibariyle davacı tarafa hiçbir borcunun bulunmadığını, bir an için aksi kabul edilse dahi ihtilaflı olduğu kabul edilen 13.187,57 TL borç için verilen iki adet çekin ödemesi araştırıldığında bu çek bedellerinin davacı tarafça tahsil edildiğinin ortaya çıkacağını, bu nedenle bilirkişi raporu ve bu rapora dayalı olarak verilen kararın kabul edilemeyeceğini, kararda çekin davacı ile ilgisi olmayan Zafer Şimşek tarafından tahsilinin yapıldığını,

davalı beyanlarına göre ...'in davacı çalışanı olduğunun belirtildiği halde bu hususun kanıtlanmadığı beyan edilerek davalının bu hususu kanıtlamasına olanak tanınmadığını, bu durum araştırılmadan davacının beyanı ile haksız bir sonuca varıldığını, belirtilen sebepler neticesinde yerel mahkeme kararının bozulmasını ve istinaf başvuru taleplerinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmadığı ve istinafa cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan cari hesap bakiye alacağının tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporu esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından yukarda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, tarafların ticari defterleri arasındaki mutabakatsızlığın neden kaynaklandığı ve davacıya verildiği iddia edilen 4.300,29 TL'lik çekin davacıya verilip verilmediği, çek bedelinin davacı alacağından mahsubunun gerekip gerekmediği noktasındadır.

Taraflar arasında ticari satış ilişkisinin bulunduğu davacının davalıya mal satıp teslim ettiği, düzenlenen tüm faturaların davacı ve davalı defterlerinde kayıtlı olup bu hususta bir ihtilafın bulunmamaktadır.

Dosyaya alınan bilirkişi raporuna göre her iki tarafın ticari defterlerinin HMK 222 maddesi gereği sahibi lehine delil olma niteliğini taşıdığı, dava dilekçesine ek cari hesap ekstresinde davacının 31/03/2015 - 10/11/2015 tarihleri arasında 34.556,10 TL alacaklı göründüğü anlaşılmaktadır.

Davacının davalı hakkında İstanbul 21. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile 183.603,75 TL takip başlattığı, davalının borca itiraz etmekle birlikte 140.000 TL ödeme yaptığı, davacının itiraz edilen 43.603,75 TL lik kısım için İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2015/344 Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığı ve davanın kabulüne karar verildiği, davacının ticari defterine 31/12/2015 tarihi itibarıyla davalıdan alacağının 78.159,85 TL, olarak göründüğü, davacının bahsi geçen takip ve davaya konu 43.603,75 TL'yi düşerek bakiye 34,556,10 TL üzerinden eldeki davayı açtığı görülmektedir.

Davalı ticari defterlerinde ise 31/12/2015 tarihi itibarıyla davalıya olan borcu 64.976,38 TL olarak kayıtlıdır. İki tarafın ticari defterindeki mutabakatsızlık miktarı 13.183,77 TL dir.

Bilirkişi raporu ile bu farkın 4.300,29 TL lik kısmı davalı ticari defterlerinde kayıtlı olup davacı defterlerinde kaydı bulunmayan 3328164 numaralı İşbankası Levent şubesine ait çekten, bakiye 8.883,28 TL lik farkın ise davalı ticari defterlerine 10/07/2015 tarihinde yapılan 3328175 numaralı...

Bankası çekinden kaynaklandığı belirlenmiştir.Mutabakatsızlığı sebebi olan 8.883,28 TL lik 3328175 numaralı İşbankası çeki yönünden yapılan incelemede bahsi geçen çekin davalı tarafça davacıya teslim edildiği anda henüz ödeme yapılmadan davalı defterlerinde davacı alacağından mahsup edildiği, karşılıksız çıkması üzerine aynı çeke ilişkin yapılan havale ödemesinin ayrıca 20/10/2015 tarihinde çek havalesi olarak bir daha kaydedildiği bilirkişi raporu ve dosyadaki evraklardan anlaşılmaktadır.

Bu durumda davalı defterindeki bu mükerrer kayıt nedeniyle oluşan 8.883,28 TL farkın bilirkişi raporunda dikkate alınarak yapılan hesaplamada bir hata mevcut değildir.

Mutabakatsızlığın diğer nedeni olan 4.300,29 TL'lik çekin davacıya teslim edildiğine dair bir evrak ilk derece yargılaması aşamasında ibraz edilmemiş olup istinaf aşamasında bahsi geçen çekin bankaya ibraz aşamasında bankaca alınan görüntüsü istenilmiştir. ...Bankası ve Türkiye ...Bankası A.Ş. tarafından çekin önlü arkalı görüntüsü dosyaya gönderilmiştir. Çek üzerinde yapılan incelemede; keşidecinin davalı ... Gıda Ltd.Şti, lehdarın davacı ... .. Kimya Ltd.

Şti. olduğu, lehdar davacının ciro ile çeki ... adlı kişiye ciro ettiği ve bu kişi tarafından çekin tahsil edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davalının bu çeki davacıya borcu karşılığı teslim ettiği çek bedelinin ödendiği de anlaşılmakla bu çek miktarının davacı alacağından mahsup edilerek davacının alacak miktarı belirlenmesi gerekirken delilerin takdirinde hataya düşülerek davacı alacağı bu miktar fazla hesaplanarak hüküm altına alınması isabetli olmammıştır.

HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Mahkemece verilen karar isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce 4.300,29 TL çek bedeli düşülmek suretiyle davacının davalıdan 30.205,81 TL alcaklı olduğu kabul edilerek esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.