İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/1848 K.2020/145

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. TK 5.maddesine eklenen 5/A maddesinin "Bu Kanun'un 4.maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." gereğince işbu çek istirdatına ilişkin davanın arabulucuğa tabi olmadığını, esasa ilişkin olarak ise ...

Yalovayolu şubesine ait 10.04.2019 keşide tarihli, 50.000,00 TL tutarlı ... seri nolu çekin, ... Ltd. Şti. tarafından ticari işleri sebebi ile müvekkili ...

A.Ş. namına keşide edilmiş tacir çeki olduğunu, kargo ile gönderildiği sırada kargo firmasının aracında hırsızlık olayı meydana gelmesi sonucu çalınmış çeklerden olduğunu, çalınan tüm bu çeklere ilişkin Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/1579 E. Sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını ve ödemeden men kararı verildiğini, ayrıca hırsızlar ve cirantalar hakkında birçok dava ve suç duyurusunun mevcut olduğunu, buna rağmen davalının ...

Faktoring tarafından 10.04.2019 tarihli, 50.000,00 TL tutarlı ... nolu çekle ilgili İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı ile icra takibi başlattığını, takibin haksız ve kötü niyetli olduğunu ileri sürerek 10.04.2019 keşide tarihli, 50.000,00-TL tutarlı ... seri nolu çekin istirdadına ve taraflarına iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece. Davanın 7155 Sayılı Kanunun 26.maddesinde belirtilen yürürlük tarihi olan 01.01.2019 tarihinden sonra açıldığı, dava çek istirdadı davası olup çekin ödeme aracı niteliği gereği paradan farkının bulunmaması dikkate alınarak dava konusunun bir miktar paranın ödenmesi olarak kabulü ile zorunlu arabuluculuk durumunun söz konusu olduğu, davacı tarafça arabuluculuk yoluna başvurulmadığının belirtildiği,

dava şartı noksanlığının yargılama sırasında giderilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmış, 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun m.l8/A-f.2, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 22/3 ve HMK 115/2 hükümleri gereğince davanın Arabuluculuk Dava Şartı Yokluğu Nedeni ile Usulden Reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; çek iptali davasında verilmiş olan ödenmeme konusundaki tedbirin işbu mahkemeye sarih olmak üzere devamını, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı Dosyasının Tedbiren Durdurulmasını, dava konusunun çek istirdadı olduğunu, alacak davası mahiyetinde değerlendirilemeyeceğini bu nedenle davacının arabulucuya başvurmasının zorunlu olmadığını belirterek ilk derece mahkemesince davanın para istirdadı davası gibi değerlendirilerek arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine ilişkin kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE Dava, TTK 792.m. uyarınca çek istirdatı, istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince arabuluculuğa başvuru dava şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın 114/1 maddesinin birinci fıkrasında, tüm davalar bakımından geçerlilik taşıyan dava şartlarının neler olduğu hususu açıkça hükme bağlanmış, HMK 114/2 maddesinde ise diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümlerin saklı olduğu belirtilmiştir.

7155 sayılı Kanun ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen ve 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesi ile getirilen “Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. ....” hükmü uyarınca konusu bir miktar para alacağı olan talepler hakkındaki ticari davalarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu hale getirilmiş, yani arabuluculuğa başvurmak dava şartı haline getirilmiş bulunmaktadır.

Somut olayda ise uyuşmazlık TTK 792.m. uyarınca çek istirdatı istemine ilişkin olup, konusu bir miktar para alacağı değildir. Dava devam ederken çekin bedelinin davalı tarafça tahsil edilmesi halinde davanın çek bedelinin istirdatına dönüşmesinde de çek bedelinin istirdatı istemi, çek istirdatı isteminin kabul edilmesine bağlı olduğundan sonuç değişmeyecektir.

Buna göre ilk derece mahkemesince çek istirdatı talebinin 6102 sayılı TTK 5/A maddesi gereğince arabuluculuk dava şartına tabi olmadığı dikkate alınarak işin esasına girilip bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir. Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile HMK'nin 353/(1).a-4-6 maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar verilmiştir.