İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/1884 K.2023/1471

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı ve davalılar vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; davalı şirket ortakları ... ve ... ile davacı şirket arasında imzalanan Bakırköy ...Noterliğinin 28.11.2014 tarih ve ... yevmiye numaralı TİM ve hisse devir sözleşmesi gereği devredilen mağazaların demirbaş ve mağaza içerisinde bulunan satışa hazır ticari emtiaların hepsinin, ... ve ... isteği üzerine kurdukları (01.12.2014 kuruluş tarihi, ... sicil numaralı) ... Şti.'ne fatura edildiğini, faturaların davalı şirkete gönderildiğini, davalının fatura bedellerini ödemediğini, fatura bedellerinin tahsili için Bakırköy ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibinde bulunduklarını,itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu faturaların haksız ve hukuka aykırı olarak düzenlendiğini, dava konusu sözleşme ile davacı şirketin ... ve ...

TİM Mağazalarının, davalı şirketin ortakları ... ve ...'e devredildiğini, dava konusu faturalarda yer alan malların şubeler ile ilgili olduğunu, sözleşmenin 4.paragrafında mağazaların mal varlığı ve borçları ile ilgili düzenleme yer aldığını, bu düzenlemede davalı şirketin şubelerdeki mallar ile ilgili bir sorumluluğuna değinilmediğini, sözleşme tarihinde ... adında bir şirketin bulunmadığını, sözleşme ile şubelerin aktif ve pasifleri ile devir edilmesi nedeni ile mal varlığına ilişkin ayrı bir fatura düzenlenmesinin haksız olduğunu, devir sözleşmesinde külli bir devir söz konusu olup,

bir kısım mal ve demirbaşın hariç tutulmadığım belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ... tarafların iddia ve savunmalarına, bilirkişi raporu, içeriğine göre; davacı ve davalılar ..., ...arasında 28/11/2014 tarihli Bakırköy ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı "... Hizmetleri ve Hisse Devirleri Sözleşmesi" imzalandığı, sözleşme ile ... TİM ve ...

TİM 'in devrinin yapıldığı, sözleşmenin ilgili hükümlerine göre davalı ...'in davacı ... şirketinde olan %5 hissesini sözleşme tarihinden itibaren 3 gün içinde ...'e devredeceğini taahhüt ettiği, ...'in ise davacı ... şirketinin şubesi olan ... TİM mağazasını ...'e, ...

TİM mağazasını davalı ...'e devredeceğini taahhüt ettiği, devrin yapıldığı, davacı şirketin devredilen mağazalarda bulunan satışa hazır vaziyetteki ticari malların bedelini içeren faturaları davalı ... şirketi adına düzenlediği, davalıların devir yapılırken mağazalarda bulunan demirbaş ve satışa hazır emtianın devrin kapsamı içerisinde olduğunu iddia ettiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın devredilen mağazalarda bulunan ticari eşyanın devir kapsamı içerisinde olup olmadığının uyuşmazlık konusu olduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 11/3 hükmü "Ticari işletme, içerdiği malvarlığı unsurlarının devri için zorunlu tasarruf işlemlerinin ayrı ayrı yapılmasına gerek olmaksızın bir bütün hâlinde devredilebilir ve diğer hukuki işlemlere konu olabilir.

Aksi öngörülmemişse, devir sözleşmesinin duran malvarlığını, işletme değerini, kiracılık hakkını, ticaret unvanı ile diğer fikrî mülkiyet haklarını ve sürekli olarak işletmeye özgülenen malvarlığı unsurlarını içerdiği kabul olunur. Bu devir sözleşmesiyle ticari işletmeyi bir bütün hâlinde konu alan diğer sözleşmeler yazılı olarak yapılır, ticaret siciline tescil ve ilan edilir." şeklinde olup, taraflar sözleşmeye hüküm koymak sureti ile devrin kapsamını belirleyebilirler.

Taraflar arasında imzalanan devir sözleşmesinin incelenmesinde mağazalarda bulunan satışa hazır ticari eşyala ilişkin bir hüküm olmadığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığa konu satışa hazır eşyaların madde hükmü gereği ticari işletmeye özgülenen malvarlığı yani ticari işletmenin duran malvarlığı niteliğinde olmadığı, sözleşmede uyuşmazlık konusu faturalara konu eşyalar hakkında anlaşma bulunmadığı bu nedenle söz konusu ticari emtianın devir sözleşmesi kapsamı dışında olduğu kanaatine varılmakla, devir sözleşmesinin konusunu oluşturan mağazaların davalı ... şirketi tarafından işletildiği, davalı ... şirketinin ortaklarının devir sözleşmesini imzalayan diğer davalılar olduğu,

bu nedenle davalıların kadri marufunda olan ..., ..., ..., A-...,... numaralı faturalardaki telekomünikasyon cihaz bedellerinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu,... numaralı faturaya konu bedelin şube gideri olup devir kapsamı dışındaki hangi gidere ilişkin olduğunun tespit edilememesi nedeniyle, ..., ..., ..., A-..., A-... numaralı faturalara konu ticari eşya gideri olan 215.518 TL yönünden davanın kabulüne, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı şirketin 2015 yılı ticari kayıtlarının incelenmesini ve bu konuda ek rapor alınması sonucu heyet 22.07.2019 tarihli raporunda ilk rapordaki eksikliği tamamladığını ve 2015 yılı kayıtlarını da incelendiğini, tarafımızca sunulmuş olan 2015 yılı faturaları ve ticari defterleri delil olarak usulüne uygun bulunduğunu, ilk raporda 260.138,00-TL alacak tespiti yapıldığını, ikinci raporda ise sonuç kısmında ... fatura numaralı 36.560,00-TL, ... fatura numaralı 8.702,00-TL, ... fatura numaralı 85.625,00-TL,... fatura numaralı 57.847,00-TL,... fatura numaralı 26.784,00-TL,

... fatura numaralı 44.619,00-TL alacak tespiti yapıldığını, bu itibarla toplam alacak tespiti 260.138,00-TL-İlk rapor ve 260.138,00-TL İkinci raporla alacak tespiti yapıldığını, ikinci heyet raporunda 2015 yılı kapanış bakiyesinin 483,403,57-TL olduğu da ayrıca tespit edildiğini, bu tespitlere rağmen kısmen kabul kararı verilmesi tarafımızca kabul edilmediğinden mahkeme kararının istinaf incelemesi ile ortadan kaldırılarak raporlardaki tespitler yönünden tam kabül verilmesi için ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Tarafların kardeş olduğunu, aralarında külli bir devir sözleşmesi imzaladığını, karşılıklı devirler yaptığını, ticari ilişkiyi bitirdiğini, devir sözleşmesine bakıldığında, tüm maddelerin ayrıntı olması, ticari ilişkinin sonlandırılması mantığının bir gereğini, taraflar ticareten ayrılınca, yeni şirketler kurulması kadar doğal bir durum olmadığını, ancak davacı kötiniyetle sonradan haksız, mesnetsiz faturalar tanzim etmiş ve davasında kısmen kabul aldığını, davanın tümden reddini,

kısmen kabul kararının kaldırılmasını hukuka aykırı Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2016/195 E. ve 2020/67K. sayılı kararının istinaf incelemesi suretiyle ortadan kaldırılmasını, davanın tümden reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; davacı şirket ile davalılar ... ve ... arasındaki ... Merkezleri ve Hisse Devirleri Sözleşmesi kapsamında devredilen iki mağazanın demirbaş ve mağaza içerisinde bulunan satışa hazır ticari emtiaların davalı şirkete faturalandırılmasından doğan alacak davasıdır. İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ve bilirkişi raporu esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı taraf vekilleri tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Davacı ve davalılar ..., ... arasında 28/11/2014 tarihli Bakırköy ... Noterliğinin ... yevmiye numaralı "... İletişim Hizmetleri ve Hisse Devirleri Sözleşmesi" imzalandığı, sözleşme ile ... TİM ve ...

TİM'in devrinin yapıldığı, sözleşmenin ilgili hükümlerine göre davalı ...'in davacı ... şirketinde olan %5 hissesini sözleşme tarihinden itibaren 3 gün içinde ...'e devredeceğini taahhüt ettiği, ...'in ise davacı ... şirketinin şubesi olan ... TİM mağazasını ...'e, ... TİM mağazasını davalı ...'e devredeceğini taahhüt ettiği ve devrin yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı tarafça devredilen mağazalarda bulunan satışa hazır vaziyetteki ticari malların bedelini içeren faturaları davalıların talebi ile davalı ... şirketi adına düzenlediğinin ve davalıların devir yapılırken mağazalarda bulunan demirbaş ve satışa hazır emtianın devrin kapsamı içerisinde olduğunu iddia edilmiştir.

Davalı taraf ise davalı şirketin ticari işletmenin devri tarihinde henüz kurulmadığını, davacının fatura alacağını ispatlaması gerektiğini, faturaya konu malların devir anı itibariyle mevcut olduğunun ortaya konması gerektiğini savunmuştur. İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi heyet raporunda. TTK. uyarınca davalı ve davacıya ait 2014 yılı ticari defterlerinin lehinlerine ispat unsuru taşıdığı, davalı firmaya ait 2014 yılı BA-BS beyannamesi incelenmiş olup, ...

İletişim adına herhangi bir bildirim yapılmadığı, Aralık 2014 tarihine ait BA beyannamesine düzeltme verildiği ve davacıya ait faturaların beyannameden çıkarıldığının tespit edildiği, davacının ise 2014 Aralık döneminde BS beyannamesini beyan ettiğinin görüldüğü, davacıya ait Aralık 2014 tarihli cari hesap ekstresindeki 6 adet fatura ve 260.138,00 TL bakiyede, davalıdan alacaklı olduğu, davalıların ortağı olduğu şirket yetkilisinin faturaları almış olup, faturalara yasal süresinde itiraz etmediği gibi, davacıya da herhangi bir ödeme yapmadığının hesap ekstresinde görüldüğü, davacı/...

İletişim Şirketinin, dava konusu faturalarda yazılı alan ve devir konusu mağazalarda satışa hazır durumda bulunan malların (döner mal varlığının) bedelinin tahsilini davalılardan talep edebileceği değerlendirmesinin mahkemenin takdirine sunulduğu, Alınan bilirkişi ek heyet raporunda ise ... Fatura numaralı 36.560,00 TL bedelli fatura içeriğinde telekomünikasyon cihazları, ... Fatura numaralı 8.702,00 TL bedelli fatura içerinde telekomünikasyon cihazları,...

Fatura numaralı 85.625,00 TL bedelli fatura içerinde mağaza demirbaş eşyaları, ... Fatura numaralı 57.847,00 TL bedelli fatura içerinde telekomünikasyon cihazları,... Fatura numaralı 26.784,00 TL bedelli fatura içerinde telekomünikasyon cihazları,... Fatura numaralı 44.619,00 TL bedelli fatura içeriğinde şube giderleri olduğunun görüldüğü, ..., ..., ..., ..., ...

Numaralı faturalardaki telekomünikasyon cihaz bedelleri ve mağaza demirbaş bedelleri döviz kurları dikkate alınarak değerlendirildiğinde bedellerin tutarlı ve uygun olduğunun görüldüğünü, ... numaralı fatura içeriğinde mağaza masrafları bulunduğu için ... numaralı fatura hakkında yorum yapılamadığı kanaatini bildirir rapor sunulmuştur.

Somut olayda taraflar arasında imzalanan devir sözleşmesinin incelenmesinde mağazalarda bulunan satışa hazır ticari eşyalara ilişkin bir hüküm olmadığı anlaşılmıştır. Salt fatura düzenlenmesi ve bu faturanın davacı defterlerine kaydedilmesi fatura içeriği malın teslim edildiğinin ispatı için yeterli olmayıp, bir alacağın varlığının başka delillerle alacaklı tarafından kanıtlanması gerekir.

Alınan bilirkişi raporundan taraf şirket ticari defterleri incelendiği anlaşılıyor ise de davalı şirket defterlerinde davaya konu edilen faturaların kayıtlı olup olmadığı belirtilmemiştir.

Yine rapor ekinde davalı şirkete ait BA düzeltme formu sunulmuş olmasına rağmen rapor içeriğinde bu husus denetime açık bir şekilde değerlendirilmemiş ve raporun sonuç kısmında ise davalı firmaya ait 2014 yılı BA-BS beyannamesinin incelendiği ... adına herhangi bir bildirim yapılmadığı, Aralık 2014 tarihine ait BA beyannamesine düzeltme verildiği ve davacıya ait faturaların beyannameden çıkarıldığı tespitine yer verilmiştir.

Bilirkişi raporundan davalı şirketçe faturaların kendi defterlerine kayıtlı olup olmadığı ile BA formunda düzeltme talep edilen faturaların davaya konu faturalar olup olmadığı anlaşılamamıştır.

Bu halde Mahkemece öncelikle davalı şirkete ait BA ve BS kayıtlarının ilgili vergi dairesinden istenilmesi, kayıt bulunması halinde dava konusu faturaların BA-BS formları kapsamında kalıp kalmadığı hususu da değerlendirilmek, dava konusu faturaların ve hizmetin davalı tarafa teslim edilip edilmediği hususlarındaki belirsizliği gidermek amacıyla ek rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.