İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/2289 K.2021/17

İlk derece mahkemesince verilen 08.06.2020 tarihli ara kararın Karşı Taraf/ Davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep, görülmekte olan menfi tespit davasında verilen ihtiyati tedbirin itirazen kaldırılması, istemidir. Geçici Hukuki Koruma türlerinden olan “ihtiyati tedbir” 6100 sayılı HMK’nin 389 - 399. maddelerinde düzenlenmiş olup bu konuda verilen kararlara karşı İstinaf kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüştür (HMK m. 391/3. 394).

İhtiyati tedbir kararının muhtevası özel olarak HMK'nin 391/2. maddesinde belirtildiği gibi genel olarak da mahkeme kararlarının neleri kapsaması gerektiği HMK'nin 297. maddesinde düzenlenmiştir. Ayrıca Anayasa’nın 141. maddesi “Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli yazılır” hükmünü amirdir.

Tarafların dava veya hukuki koruma tedbiri talepleri yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve İstinaf Mahkemesi’nin hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş; hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.

Bu husus kamu düzenine ilişkin olup resen dikkate alınır.

Bu anlamda İstinaf Kanun Yoluna tabi olan ihtiyati tedbir kararının HMK’nin 391/2 ve 297. maddelerine uygun ve denetime elverişli gerekçeli karar biçiminde oluşturulması gerekmekte olup anılan niteliklere uygun olmayan kararlar Anayasa'nın 2. maddesinde düzenlenen hukuk devleti ilkesini, HMK'nın 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkını ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkını ihlal edecektir.

Yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında somut olaya gelince; ilk derece mahkemesince, 21/10/2020 tarihli ön inceleme duruşmasında 5 nolu ara karar ile davalı vekilinin ihtiyati tedbire vâki itirazının reddine karar verilmiş ise de; bu konuda gerekçeli karar yazılarak taraflara tebliğ edilmemiştir.

Bu haliyle istinafa konu edilen İlk Derece Mahkemesinin ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin 21/10/2020 günlü ara kararı yukarıda anılan Anayasa'nın 141., HMK'nın 297. ve 391/2. maddelerindeki hususları kapsar nitelikte değildir.

Bu itibarla, istinaf başvurusunun esasının incelenebilmesi için, İlk Derece Mahkemesinin ihtiyati tedbire itirazın reddine ilişkin 21/10/2020 günlü ara kararının HMK'nin 297 ve 391/2. maddesine uygun olarak gerekçeli kararı yazılıp, taraflara tebliğ edilmesi ve HMK 347/2 maddesindeki süreler de dolduktan sonra istinaf halinde yeniden Dairemize gönderilmesi için dosyanın mahkemesine geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.