İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/2298 K.2021/205

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davalı ...AŞ vekili vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü..

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA:Davacı vekili, müvekkili ile davalı .....AŞ arasında imzalanan 24.11.2017 tarihli Gayrımenkul Satış Vaadi Sözleşmesi ile müvekkilinin İstanbul İli, ... İlçesi, ...

Mah, ... ada, ... parsel, 3. Etap’da bulunan 270 nolu bağımsız bölümü satın alarak bedelini ödediğini, ancak sözleşme gereğince, müvekkili adına tapu tescilinin sağlanmadığını, müvekkilin faaliyet alanı tekstil ve ihracaat olup, dava konu taşınmazın ticari faaliyet gereği değil, satın alma sırasındaki indirim ve vergi avantajından faydalanmak üzere, şirket ortağınca konut olarak kullanım amacıyla şirket adına satın alındığını, davalıların kendi aralarındaki ilişki bir hasılat paylaşma ilişkisi olup, müvekkiline karşı birlikte sorumlu olduklarını ileri sürerek dava konusu taşınmazın müvekkil adına tapuda tesciline;

tapu iptal ve tescilinin mümkün olmaması halinde, taşınmaz için ödenen bedelin, rayiç değerden az olmamak kaydıyla, denkleştirici adalet ilkesi gözetilerek güncellenmiş değerinin dava tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince, dava dosyasının Bakırköy 4 Tüketici Mahkemesinin 2019/559 Esas 2019/574 Karar sayılı 11/11/2019 tarihli görevsizlik kararı ile gönderildiği, oysa ki, somut olayda; sözleşmeye konu taşınmazın konut olduğu, davacının da dava dilekçesinde taşınmazı ticari ya da mesleki amaçla satın almadıklarını, konut amacıyla satın aldıklarını belirttiği, bu itibarla davacının "tüketici" olduğu, bu durumda davaya bakmak görevi Tüketici Mahkemesine ait olup davanın görev dava şartı yokluğundan reddine, görevli mahkemenin Bakırköy 4. Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı... AŞ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; TTK. m. 19 hükmü uyarınca, gerçek kişi tacirlerin aksine, tüzel kişi tacirlerin adi (ticari amaçlı olmayan) işi olamayacağını, zira, tüzel kişi tacir tarafından yapılan tüm işlemler, mutlak anlamda ticarî işlem olduğunu, tüzel kişi tâcirlerin yaptıkları işlemler her zaman salt ticari işlemler olup, tüzel kişi tacir olan sermaye şirketlerinin ticari olmayan, kazanç sağlama amacı gütmeyen işlemlerinin bulunamayacağından davaya bakmakla görevli mahkemenin ticaret mahkemeleri olduğunu belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, tapu iptali ve tescili olmadığı takdirde bedelin tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, tüketici mahkemesine karşı görevsizlik kararı verilmiş, bu karara karşı davalı ...

AŞ vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.İstinaf incelemesi HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dava dosyasının Bakırköy 4 Tüketici Mahkemesinin 11.11.2019 tarih, 2019/559 Esas ve 2019/574 Karar sayılı kararıyla, taraflar arasındaki ilişkinin tüketici ilişkisi olmadığı, uyuşmazlığın TTK’nın 4. maddesine göre ticari dava niteliğinde olduğu,

davanın ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden mahkemenin görevsizliğine, karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın yetkili görevli Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, bu karar taraflarca istinaf edilmediğinden kesinleşmiştir.TTK nun 4(1). madde de her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava olduğu.

5(1) maddesinde ise aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesinin tüm ticari davalara bakmakla görevli olduğu düzenlenmiştir.TTK'nın 16.maddesi uyarınca, ticaret şirketleri tacir olup, bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. Aynı Kanun'un 19/1.maddesi uyarınca, bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır.

Ancak gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını, diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır. Dolayısıyla tüzel kişi tacirlerin, yani ticaret şirketlerinin, ticari iş karinesinin aksini iddia ve ispat etmelerine kanun izin vermemiştir.

Bu nedenle, davacı tarafça, dava konusu taşınmazın konut vasfında olup, vergisel avantajlardan faydalanmak amacıyla şirket ortağın şahsi kullanımına tahsis amaçlı olarak şirket adına satın alındığı iddia ve ispat edilemeyeceği gibi, bu durum davacıya tüketici sıfatını vermez.

Bu itibarla davacının tüketici olarak kabulü mümkün değildir.Bu durumda uyuşmazlık Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında değerlendirilemeyeceğinden, tacir olan tarafların ticari işletmelerinden kaynaklanan davanın TTK’nın 4.maddesi kapsamına giren nispi ticari dava olup, asliye ticaret mahkemeleri görevli olduğundan, ilk derece mahkemesince verilen karşı görevsizlik kararı yerinde değildir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK'nın 353/1.a.3 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.