İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/245 K.2021/324

Taraflar arasındaki çek istirdatı davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİDAVA: Davacı vekili, müvekkilinin meşru hamili olduğu 20.000 Usd bedelli, 05/11/2015 keşide tarihli çekin rızası dışında elinden çıktığını, müvekkilinin tanıdığının işini yaptırmak için aldığı çeki kaybettiğini, müvekkilinin ne de müvekkiline veren şahsın da ticari iş yapmadığını, dava konusu çek keşidecisi ile de hiçbir ticari ve hukuku ilişkisinin bulunmadığını, çekin tanımadığı insanların eline geçtiğini, çekte bulunan kişilerle herhangi bir hukuki ve ticari ilişkisi bulunmadığını, davalı çek hamilinin kötüniyetli olarak çeki iktisap ettiğini, iktisapta ağır kusurlu olduğunu ileri sürerek dava konusu çekin istirdatına, davalıdan alınarak müvekkiline iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkiline düzgün ciro silsilesi ile geçen çekin meşru alacağına karşılık alındığını, davacının çekin keşideci tarafından kendisine teslim edildiğini iddia etmekte ise de çek üzerinde ne cirosunun ne de isminin bulunmadığını, çekin kendisine verildiğine dair resmi bir belge sunamadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, çekin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının öncelikle çekin yedinde iken rızası hilafına elinden çıktığını ardından da çeki elinde bulunduran hamilin kötüniyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiği, davacının iddialarını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından süresi içerisinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ispat yükünün davalıda olduğunu, zira alacaklı olduğunu iddia eden davalının bu iddiasını kanıtlamakla yükümlü olduğunu, kaldı ki; müvekkilinin çek iptali davası açtığını, anılan dosyada ödemeden men yasağına karar verildiğini, haklı bir gerekçe olmadan ödemeden men yasağı verilmediğini, müvekkilinin suç duyurusunda bulunmadığını, çünkü nasıl kaybettiğini bilmediğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi (6762 sayılı TTK m.704) uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.

Davacı, hamili olduğunu iddia ettiği dava konusu çeki tüm aramalara rağmen bulamadığını, çekin davalının elinde olduğunun ortaya çıktığını, davalının yetkili ve meşru hamili olmadığını, kötü niyetli olduğunu iddia ederek davalıdan çekin istirdatını talep etmiş, davalı ise, davanın reddini istemiştir.İlk derece mahkemesince, ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiştir.İstinaf incelemesi,

HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dava konusu 05.11.2015 tarihli 20.000 Usd bedelli çekin incelenmesinde, keşidecisi ... olup, lehtar kısmında ise "..." yazdığı, çekin arkasında ise, sırasıyla ...

Ltd Şti, ..., ...’un cirosunun bulunduğu, çekin süresi içinde bankaya ibrazında mahkemece verilen tedbir kararı nedeniyle işlem yapılamadığına dair şerhin bulunduğu görülmüştür.6102 sayılı TTK.'nın 790. Maddesi uyarınca, “ Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır”.Yine TTK.'nın 792.

Maddesi uyarınca, “Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı ister ciro yoluyla devredilebilen bir çeksözkonusu olup da hamil hakkını 790. maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür” .Davalının elinde bulunan çekin istirdadı talebiyle açılan işbu davada ispat yükü davacıda olup; davacının, çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisapta ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

Bu durumda, hamiline düzenlenmiş olan çek üzerindeki ciroların beyaz ciro olup, ciro silsilesinin görünüşte düzgün olduğu, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davalının çeki iktisapta kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunun davacı tarafça ispat edilememiş olması karşısında; davacı vekilinin ileri sürdüğü istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.Açıklanan bu nedenlerle HMK 353/1.b.1.maddesi uyarınca, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.