İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/387 K.2021/737

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili tarafından davalıya ürün satımı ve servis hizmeti verildiğini, faturalardan kaynaklı cari hesap bakiye alacağın ödenmediğini, alacağın tahsili için başlatılan icra takibinin davalının itirazı sonucu durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın esasını teşkil eden "faturaya, cari hesaba dayalı alacak iddiası ile icra takibine yapılan itirazın iptali" talebi bakımından istenebilecek miktarın tespiti ve davacı tarafından delil olarak dayanılan ticari defterlerin incelenmesi gerektiği, ancak taraf vekillerinin kesin süre içinde defterlerini ibraz etmedikleri, mevcut dosya kapsamı itibariyle yalnızca fatura ve tek taraflı cari hesap durumunun alacağın genel hükümlere göre ispatına yeterli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sürenin kesin olduğunun açıkça belirtilmediğini, ayrıca, kesin süreye ilişkin ara kararın verilmesi karşın taraf lehine usulü kazanılmış hak olduğu iddia edilse dahi, davalı tarafça ek süre istedildiğini, sadece fatura ve cari hesap ekstresi olduğu ileri sürülmüşse de taşıma irsaliyeleri, teknik servis raporu ve faturalar arasındaki bağlantı dikkate alındığında davanın ispat edildiğini, yemin deliline dayanıldığı halde bu delilin dikkate alınmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, itirazın iptali davasıdır. İlk derece mahkemesince, kesin süre içinde taraflarca ticari defterlerin bilirkişi incelemesine ibraz edilmediğinden, dosya kapsamı itibariyle ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiştir.

Somut olayda, davacı alacaklı tarafça, davalıya ürün ve servis hizmeti verildiği, faturalara dayalı cari hesaptan dolayı alacaklı olduğu iddia edilmiş, usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap verilmeyerek davalı taraf HMK'nun 128 nci maddesi gereğince davayı inkar etmiştir. Anılan madde gereğince, süresinde cevap dilekçesi vermeyen davalının, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar ettiği kabul edilmelidir.

İlk derece mahkemesince, 14.02.2018 tarihli davalının katılmadığı oturumda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, bilirkişi masrafı yatırılmasına karşın, taraflarca ticari defterler süresi içinde bilirkişi incelemesine ibraz edilmemiştir.HMK'nın 222/1 ve TTK'nın 83. maddeleri uyarınca, mahkemece, ticari defterlerin resen dahi incelenmesine karar verilebilir.

Ticari uyuşmazlıklarda asıl olan her iki tacirin ticari defterlerinin birlikte incelenerek tarafların borç alacak ilişkilerini ne şekilde düzenlediklerinin kuşkuya yer vermeyecek şekilde açığa çıkarılmasıdır.

Bu bağlamda, davalı vekilinin 13.04.2018 tarihli dilekçesinde, ticari defterlerinin ilgili tarihte ibrazı mümkün olmadığından ek süre verilmesi talebi doğrultusunda, bilirkişi incelemesi için yeni bir gün tayin edilip sonucuna göre bir karar verilmemiş olması doğru görülmemiştir.

Somut olayda ticari defterler son derece önemli delil olup bu delilin incelenmesi konusunda gerekli usuli işlemler yapılmadan karar verilmesi nedeniyle, ilk derece mahkemesinin yeterli bir şekilde delil toplama faaliyeti yaptığından söz edilemez.

HMK 353/1.a.6. maddesi uyarınca, mahkemece, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiç biri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması halinde, istinaf mahkemesinin, ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak, davanın yeniden görülmesi için ilk derece mahkemesine göndermesi gerekmektedir.

Açıklanan bu gerekçelerle, HMK 353/1.a.6.maddesi uyarınca, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.