İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/39 K.2020/199

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesini özetle; Emtia Nakliyat Blok Sigorta poliçesi ile teminat altına alınan dava dışı sigortalısına ait kauçuk band emtiasının, davalı tarafından Amerika'dan Türkiye'ye deniz yoluyla nakliyesi sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalısına yapılan hasar ödemesinin TTK 1472. Maddesi uyarınca rucüan davalıdan faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesini özetle; Taşımaya ilişkin konşimento ... tarafından düzenlenmiş olup, taşıyıcının da bu şirket olduğunu, davalı olarak gösterilen ... sanki asıl taşıyıcıymış gibi ona izafeten müvekkiline husumet yönlendirildiğini oysa müvekkilinin, acentenin acentesi durumunda olduğundan davanın pasif husumetten usulden reddi gerektiğini ileri sürmüş ve esas yönünden de davanın haksız olup reddi gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, konşimentoda taşıyanın ... Ltd. Olduğu, konşimentonun taşıyıcının acentesi olan ... tarafından düzenlendiği, davalının taşıyıcı sıfatına haiz olmadığı ve davanın taşıyıcıya izafeten acentesine de yöneltilmediği gerekçesiyle davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir. Bu karara karışı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesiyle, yargılama sırasında HMK 124/3 ve HMK 124/4 maddelerine göre, taraf değişikliği talebinde bulunarak davalının ... Ltd. 'ye izafeten ... Ltd. Şti olduğunun kabulüne karar verilmesini talep etmelerine rağmen bu konuda red veya kabul kararı verilmeden davanın pasif husumetten reddedildiğini, davalı tarafından da cevap dilekçesiyle deniz taşıyıcısının ... Ltd. olup, acentesinin de ... ltd.

Şti olduğunun dolaylı olarak kabul edildiğini, TTK 103. maddesine göre yabancı şirkete izafeten acentesine karşı dava açılabileceği, mahkemece taraf değişikliği talebi ile ilgili karar verilmeden davanın pasif husumetten reddedilmesi nedeniyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak taraf değişikliği talebinin kabulüne ve davanın da esastan kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesine göre dava dışı sigortalıya ödenen hasar tazminatının TTK 1472.maddesine dayalı olarak deniz taşıyıcısından rucüan tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince dava pasif husumet yokluğundan reddedilmiş ve bu karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava ...ye izafeten Hellmann ... Ldt. Şti ye karşı açılmıştır. Ancak davacı vekilince cevaba cevap dilekçesiyle, deniz taşıyıcısının yabancı bir şirket olan ... Ltd .olup, acentesinin de ... Ltd.Şti olduğu, deniz taşıyıcısının maddi hatadan kaynaklı olarak dava dilekçesinde ki gibi gösterildiğini belirterek HMK 124/3-4 maddeleri gereğince taraf değişikliği talebinde bulunmuştur.

Mahkemece, davacı vekilinin bu talebiyle ilgili olumlu veya olumsuz bir karar verilmeksizin davanın pasif husumetten reddedildiği anlaşılmaktadır. HMK'nın 124/1. maddesine göre, bir davada taraf değişikliği ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür. Ancak, maddenin 3. Fıkrasında , maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin , karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edileceği belirtilmiştir.

Somut olayda, davacı vekilinin taraf değişikliği talebinde, konşimento, davalı vekilinin beyanları ve dosya kapsamına göre HMK 124/3 maddesindeki koşulların oluşup oluşmadığı değerlendirilerek öncelikle bu konuda bir karar verilmesi gerekirken davacı vekilinin taraf değişikliği talebi ile ilgili olumlu veya olumsuz bir karar verilmeksizin davanın pasif husumet yokluğundan reddedilmesi isabetsiz olmakla HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmektedir.