İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/404 K.2021/1069

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ... Sigorta A.Ş.nin, Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile, sigortalısı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. şirketi tarafından Çin'de yerleşik ... Ltd. şirketinden 13.01.2015 tarih ve ... no'lu fatura muhteviyatı ile satın alınan fermuar akşamı cinsi emtiayı nakliye rizikolarına karşı sigortaladığını, sigorta konusu malın Çin'in Da Chan Bay Limanı’ndan İstanbul/Ambarlı Limanı'na nakliyesinin davalı sigortalısı ... ve ...

A.Ş. tarafından "...” isimli gemi ile gerçekleştirildiğini, navlun faturasının davalı sigortalısı tarafından düzenlendiğini ve navlun bedelinin kendi nam ve hesabına tahsil edildiğini, Ambarlı Limanı'na tahliye esnasında 25 kap emtianın eksik olduğunun tespit edildiğini, bu hususun davalı sigortalısın da katılımı ile 12.03.2015 tarihinde tutanak altına alındığını, yapılan ekspertiz çalışmaları sonucunda, söz konusu hasar nedeniyle sigortalı firmanın zararının 47.692,00 TL olduğun tespit edildiğini, müvekkilince sigortalısına 12.05.2015 tarihinde tazminat ödemesi yapıldığını,

işbu davaya konu tazminat ödemesinin yapılmasına ilişkin gönderilen ihtarlara rağmen davalı tarafça ödeme yapılmaması üzerine, ödemenin rücuen tahsili için girişilen icra takibinin davalının itiraz sonucu durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibinin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, emtianın müvekkili şirket sigortalısı tarafından konteyner içerisinde kapalı ve mühürlü olarak teslim alındığını, alıcıya da orjinal mühür sağlam olarak teslim edildiğini, orjinal mührün sağlam olduğu hususunun düzenlenen tutanakta da belirtildiğini, bu durumda eksikliğin taşıma sırasında meydana geldiğinin davacı tarafça ispatlanamadığını, müvekkili şirket sigortalısına yasal süresi içerisinde hasar ihbarının yapılmadığını, tazminat miktarının fahiş olduğunu, müvekkil şirketin %10 ilave bedelden sorumluluğunun bulunmadığını, bununla birlikte sigorta poliçesi gereğince,

muafiyet bedellerinin zarar bedelinden tenzil edilmesi gerektiğini, varlığı ve miktarı mahkeme tarafından belirlenecek olan dava konusu tazminat talebinin, likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davalının zamanaşımı definin yerinde olmadığı, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalıya sigorta poliçesi kapsamında 15.854 Euro olarak ödendiğinden aktif husumet ehliyetinin olduğu, davalı sigorta şirketinin sigortalısı ...

Taşımacılığı A.Ş.'nin navlun faturası çerçevesinde dava konusu emtiayı Çin'den İstanbul'a kadar taşıtmayı üstlendiğinden pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, emtianı yükleme limanındaki CFS sahasında parsiyel olarak başka yüklerle birlikte yüklenmiş olduğu, taşımanın bu şekilde gerçekleştirildiği, varış limanı olan Ambarlı CFS sahasındaki tahliye öncesinde konteynerin üzerinde bulunan orijinal mührünün sağlam olduğu, ancak tahliye esnasında 84 koli olması gereken emtianın 59 koli olduğunun, yani 25 koli eksik tespit edildiği, bu tespitle ilgili olarak bir eşya eksiklik tutanağı tanzim edilerek gümrük ambar memuru, forwarder ...

A.Ş. temsilcisi ve işletme yetkilisi tarafından imza altına alındığı, konişmentoda yer alan klozlar uyarınca, yüklemenin yükleten tarafından yapıldığına ilişkin verinin konişmentoda yer almadığı, aksine konişmentoda "..." kaydı bulunduğu, buna göre, yüklerin araçtan boşaltıldıktan sonra,

yükleme limanında bulunan ... terminali sahasına alınarak işçi ya da forklift marifetiyle konteynere yüklendiği ve gemiyle varış limanına kadar taşınmış olduğu ve limanda bulunan CFS konteyner sahasında yine işçi ya da forklift marifetiyle boşaltılarak araca yüklendiğinin anlaşılması gerektiği, ayrıca LCL (Less Container Load) yani parsiyel konteyner yükü kaydından ise;

taşımanın, parsiyel konteyner yükü taşıması olduğu ve söz konusu konteynerin içerisine birbirlerinden farklı birden çok yükleyici tarafından birden fazla sayıda alıcıya sevk edilmek üzere yine birden çok eşyanın yüklendiği sonucu ortaya çıktığı, tüm bu hususlar bir arada değerlendirildiğinde, yüklerin yükleme liman sahasına getirildiği, burada birden fazla gönderilene/ alıcıya ait yüklerin konteyner içerisine yüklendiği dolayısıyla davalı sigorta şirketinin sigortalısının ve davalı sigorta şirketinin meydana gelen gerçekçi ve kadri marufunda hasar tutarından sorumlu olduğu,

%10 ilave bedel açısından, ilave bedelin davacı ile dava dışı sigortalı bakımından bağlayıcı olup, bu poliçenin tarafı olmayan davalıya karşı ileri sürülemeyeceğinden ilave bedelden davalının sorumlu olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, davalının takibe itirazının 46.643,52(15.400,-USD x 3,0288) asıl alacak ve 2.333,88 TL işlemiş faiz (asıl alacağa talep gibi ödeme tarihi olan 01/06/2015 - takip tarihi olan 11/01/2016 tarihleri arasındaki yasal faiz) olmak üzere toplam 48.977,4- TL üzerinden iptali ile takibin devamına, asıl alacağa talep gibi takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

alacak yargılama sonucunda ortaya çıktığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; emtianın sigortalı tarafından konteyner içerisinde kapalı ve mühürlü olarak teslim alındığını, alıcıya da orjinal mühür sağlam olarak teslim edildiğini, orjinal mührün sağlam olduğu hususunun düzenlenen tutanakta da belirtildiğini, bu durumda eksikliğin taşıma sırasında meydana geldiğinin ispat edilemediğini, Fob satım şekline göre, yüklemeden sorumluluğun gönderene ait olduğunu, tazminat tutarının fahiş olduğunu ayrıca bu zarardan muafiyet bedelinin tenzil edilmediğini, sigorta poliçesinde sigortalının ..AŞ olup, taşımayı gerçekleştiren firmanın sigortalı olmadığını, yükleme aktarma boşaltma riskleri teminat dışında olup, yükleme hasarı poliçe kapsamında olmadığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, nakliyat sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminatın tahsili amacıyla girişilen icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı sigorta şirketi, dava dışı sigortalı alıcı ... San. ve Tic. Ltd.Şti’nin yurt dışından ihtal ettiği fermuar akşamı cinsi emtiayı taşıma rizikolarına karşı güvence altına almış, taşıma sonrasında emtianın kısmen eksik teslim edildiğinden bahisle sigortalısına ödenen bedelin dava dışı taşıyıcının davalı sigorta şirketinden sorumluluk sigorta poliçesine dayalı olarak rücuen tahsilini istemiştir. Somut olayda, davacı sigorta şirketinin sigortalısı ... San. ve Tic. Ltd.

Şti’nin Çin’de yerleşik ... Co. Ltd. şirketinden ithal ettiği fermuar aksamı cinsi emtiayı nakliye rizikolarına karşı sigortalattığı, davacı sigorta şirketinin oluşan hasara ilişkin olarak sigortalısına ödeme yaptığı ve ayrıca sigortalı alacağı temlik almış olup, bu durumda davacının aktif husumet ehliyetini haiz olduğu, davalı sigorta şirketinin sigortalısı ... ve...

Taşımacılığı A.Ş.'nin alıcı ...Ltd Şti’ne navlun faturası düzenlediği, taşıma işini fiilen yerine getirmemiş ise de, akdi taşıyan olarak dava konusu emtiayı Çin'den İstanbul'a kadar taşıtmayı üstlendiği, 84 koli muhteviyatı sigortalı emtianın konteyner içerisine parsiyel yük olarak istiflendiği, ancak tahliye esnasında 84 koli olması gereken emtianın 25 koli eksik olduğunun tespit edildiği, bu hususun gümrük ambar memuru, akdi taşıyıcı ...

A.Ş. temsilcisi ve işletme yetkilisi tarafından tutanakla imza altına alındığı, taşımanın, parsiyel konteyner yükü taşıması olduğu, buna göre, söz konusu konteynerin içerisine birbirlerinden farklı birden çok yükleyici tarafından birden fazla sayıda alıcıya sevk edilmek üzere yine birden çok eşyanın yüklendiği, Fob satışta, teslimin malların gemi küpeştesini aşmasıyla gerçekleştiğinin kabulü gerektiğinden, bu hususun alıcı ile satıcının hakimiyet ve sorumluluk alanlarının belirlenmesinde önem arz ettiği, oysa ki, konteyner taşımalarında Fob kaydının herhangi bir etkisinin bulunmadığı,

yüklemenin yükleten tarafından yapıldığına ilişkin verinin konişmentoda yer almadığı, aksine konişmentoda "..." kaydı bulunduğu, buna göre, yüklerin araçtan boşaltıldıktan sonra, yükleme limanında bulunan ...

Konteyner terminali sahasına alınarak işçi ya da forklift marifetiyle konteynere yüklendiği ve gemiyle varış limanına kadar taşınmış olduğu ve limanda bulunan ... konteyner sahasında yine işçi ya da forklift marifetiyle boşaltılarak araca yüklendiğinin anlaşılması gerektiği, yükleme limanında, taşıma sırasında ve boşaltma limanında emtianın taşıyanın hakimiyetinde olduğu, TTK m. 875 f. 1 uyarınca, taşıyıcı eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın ziyamdan, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olduğu,

davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun gerçek zarar tutarından poliçede belirlenen oranların mahsubu sonucunda her halükarda poliçe limiti olan 4.000.000 Euro ile sınırlı olarak kabul edilmiş bulunmasına ve hükmedilen gerçek zararın kadri marfunda olup, bu tutarın davalı sigorta şirketinin poliçe limiti dahilinde kalmasına göre, ilk derece mahkemesinin kararı ve gerekçesi yerindedir.

Bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereği, esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.