İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/578 K.2021/1430

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün Davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından ... numaralı nakliyat emtea sigorta poliçesi ile sigortalanan ... Dış Tic.

AŞ'ne ait 299 adet sıcak çekilmiş dikişsiz çelik borcu emtiasının Çin'den Türkiye'ye nakliyesi işinin davalı tarafça üstlenildiğini, emtianın 19/01/2017 tarih, ... nolu konişmento tahtında ... gemisine tam ve sağlam olarak yüklendiğini, 15/03/2017 tarihinde Diliskelesi Limanın'da yapılan tahliye sırasında taşıma konusu emtianın hasarlı olduğunun tespit edildiğini, hasarın ...

Operasyon Sorumlusu ve Liman Amiri tarafından tutanak altına alındığını, davalı donatan/taşıyanın meydana gelen hasardan sorumlu olduğunu, 8.301,22 TL sigortalı zararının müvekkil şirket tarafından tazmin edildiğini ve davaya rücu hakkı doğduğunu belirterek 8.301,22 TL rücuen tazminat alacağının sigortalıya ödeme yapılan 18/05/2017 tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "dava dışı ...

Ticaret A.Ş. tarafından toplam 299 adet bundle olarak ambalajlı sıcak çekilmiş dikişsiz çelik boru emtiasının ... nolu konişmento tahtında Çin'in Xingang limanından Diliskelesi- Efeport Limanına taşındığı, taşımanın ... gemisinin ... numaralı seferi ile yapıldığı, 12.1.2017 tarihli ticari faturaya göre teslim şekli CIF(cost insurance and freight) olduğu, ticari faturaya göre yükün alıcısının sigortalı "... Ticaret A.Ş." , yükün satıcısının ise "...

Ltd." olduğu; davacının dava dışı sigorta ettiren ile arasındaki sigorta sözleşmesinde teminat kapsamında yer alan rizikoya binaen 18/05/2017 tarihinde ödeme yaparak kanuni halef sıfatını kazandığı, aktif husumet ehliyetine sahip olduğu; dava "... gemisi donatanı/taşıyanı ... firmasına izafeten acentesi "... Denizcilik A.Ş." ye açıldığı Equasis veri taban kayıtlarında yapılan incelemeye göre 2015 yılından itibaren geminin kayıtlı donatanı ... olarak gözüktüğü, ...

Denizcilik A.Ş.'nin ise boşaltma limanındaki acente olduğunu sigortalı firmaya gönderdiği cevabi yazıda bildirdiği, bu itibarla ...

A.Ş.ye yalnızca taşıyan/donatan ... izafeten dava açılabileceği, acente sıfatıyla yükün zıya veya hasara uğramasından dolayı şahsen sorumlu olmayacağı bu haliyle davalının pasif husumet ehliyeti bulunduğu; meydana gelen yük zararının, rapor içerisinde detaylı teknik değerlendirmede izah edildiği gibi, dava konusu yükün ambar dibinde kalan son yük olduğu 15.03.2017 tarihli Efesan Olay tespit tutanağında " boruların ambar içerisinde dağınık ve HASARLI olduğu tespit edilmiştir" kaydı bulunduğu, fotoğraftan da bu durumun açıkça görüldüğü,

bu tür bir hasarın diğer demir çelik yüklerine göre üzerine ağır yükler konulması durumunda hasarlanma riski yüksek olan boru yükünün üzerine konulan yüklerin ağırlığı ve baskısı ile dava konusu hasarın oluştuğu, dosyadaki uyuşmazlık konusu yüklerin taşıyan/donatan tarafından temiz ve hasarsız olarak teslim alındığı, dava dosyasında yer alan belge ve bilgiler, gemi ambarında çekilmiş fotoğraflar göz önüne alındığında;

dava konusu sıcak çekilmiş dikişsiz çelik boru emtiadaki hasarın Xingang - Çin limanından Diliskelesi - Kocaeli limanına seferi sırasında meydana geldiği ve yükün zıya veya hasara uğramasından doğan zararın davalının sorumluluğunda olduğu, alanında uzman teknik bilirkişi heyetince yapılan incelemeye göre de somut olayda taşımayı üstlenen davalı ... gemisi donatanı taşıyan ... şirketinin, emtianın özelliğini dikkate alarak üzerine ağır yükler koymaması gerekirken bu duruma özen göstermemesi sebebiyle meydana gelen hasardan sorumlu olacağı; belirtilen hasarın poliçe teminat kapsamında bulunduğu,

davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen 8.301,22 TL hasar tazminatının kadri maruf olduğu kanaatine varılarak; denetime ve hükme esas almaya uygun 17/09/2018 tarihli bilirkişi raporundaki tespitler tahtında kadri marufunda zarar için davacının davasının kabulü ile 8.301,22 TL 'nin sigortalıya ödemenin yapıldığı 18/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı acente vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili ... A.Ş. ile acentelik anlaşması yapan firmanın ... Ltd şirketi olduğunu, müvekkili şirketin, söz konusu ... şirketinin 15-18 Mart 2017 tarihleri arasında acenteliğini yaptığını, acentenin, donatana izafeten işlem yapmakta olup, sadece hukuken temsil görevi gördüğünü, tüm husumetin gemi işletmecisi ...

Ltd firmasına yöneltilebileceğini, acentenin, donatanın Türkiye'de dava ikame edilmesi için usulen temsilcisi olarak iş yürüttüğünü, bu noktada, hasarın ödenmesinde acentenin sorumluluğunun bulunmadığını, ayrıca, 17.09.2018 tarihli bilirkişi raporunda, hasar tespitininin yeniden yapılmadığını ve davacı tarafın yaptırdığı sigorta eksperinin belirlediği miktarı belirttiklerini, bu noktada, bağımsız hasar tespit raporunun mevcut olduğunun söylenemeyeceğini, hasarın karşılanması talebinin, ...

Gemisi işletmecisi ... Ltd firmasına yöneltilmesi gerekmekte olup, müvekkili şirketin bu noktada muhatap olmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, deniz taşıması sırasında meydana gelen hasar bedelini sigortalısına ödeyen sigorta şirketinin, ödenen bu bedelin taşıyan/donatandan tahsili davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, husumetin yöneltileceği firma ile hasar tespitinin yerinde olup olmadığı noktasındadır. Dosyaya sunulu ... nolu konşimentoya göre davacının sigortalısı ... Ticaret A.Ş. Tarafından ...

Ltd firmasından satın alınan 299 paket sıcak haddelenmiş karbon dikişsiz çelik boru emtiası Xingang/Çin limanından Diliskelesi Limanına ... gemisinin ... numaralı seferi ile taşınmıştır. 12/01/2017 tarihli faturada teslim şekli CIF(cost insurance and freight) olarak belirtilmiştir. Davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesine göre, dava dışı ...

Tic.Ltd, Şti.'nin konşimentoya ait taşıması poliçenin ICC (A) geniş klozuna göre teminat altına alınmıştır.Mahkemece alınan bilirkişi raporunda Equasis veri tabanında yapılan sorgulamada ... firmasının 2015 yılından beri taşımanın yapıldığı geminin donatanı olarak gözüktüğü belirtilmiştir. Ancak dosyadaki hiçbir belgede ... firmasının adı geçmemektedir. Davanın yöneltildiği acente ise gerek bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde gerekse istinaf dilekçesinde ...

Ltd şirketi ile acentelik anlaşması yaptığını ve 15-18 Mart 2017 tarihleri arasında ... şirketinin acenteliğini yaptığını beyan etmiştir. Bu haliyle davanın yöneltildiği acentenin bildirdiği donatan ile Equasis veri tabanında yapılan sorgulamada ulaşılan donatanın farklı şirketler olduğu anlaşılmaktadır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 105.

Maddesine göre, acentenin, aracılıkta bulunduğu işlerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabilir. Bu düzenlemeden de anlaşıldığı üzere acenteye müvekkili adına dava açılabilir. Davanın yöneltildiği acente ise acentelik sözleşmesinin ... şirketi ile yapıldığını beyan etmiştir. Bunun yanı sıra ... firmasının donatan/taşıyan olduğuna ve ...

A.Ş.'nin acentesi olduğuna dair dosyada bir kayıt yoktur. Acentenin vekilliği ile yürütülen yargılamada verilen karar müvekkil üzerinde sonuç doğuracağından davada doğru acente ve müvekkilin tespiti, bu kapsamda söz konusu statünün tayininde, taraflar arasında yapılan sözleşme, konişmento, ihtarname ve ihbarnameler ile navlun faturasının kim tarafından tanzim edildiği ve özellikle navlun ödemesinin nihai olarak kime yapıldığı gibi hususlar önem arzetmektedir.

Somut olayda, taraflar arasında yapılmış yazılı bir sözleşme dosyaya sunulmamış olup, konişmento kapsamında da davalının herhangi bir şekilde ismine yer verilmemiştir. Teslim şekli CİF olarak belirlenmiş ise de, donatan/taşıyanın kim olduğunu ispat yükü davacıya ait olup navlun ödemesinin yapılmasına dair belge ile navlun faturasının sunulması için davacı tarafa süre verilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Bu nedenle eksik incelemeyle karar verilmesi isabetli olmamıştır.HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı acente vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.