İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/609 K.2021/391

Taraflar arasındaki tazminat davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde taraflar vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, dava dışı ... Ltd. Şti.'nin Türkiye'ye getirmiş olduğu CNC tezgah ve aksamını dava dışı ... Şti. ... ve ortaklarına satıldığını, müvekkilinin CNC tezgah ve aksamının nakliye işini üstlendiğini, dava dışı ... Ltd Şti’nin taşıma konusu emtiayı abonman sigorta poliçesi ile dava dışı ...

Sigorta A.Ş.'ye sigortalattığını, müvekkilinin ise taşıma işinde taşınan emtianın ziyaa ve hasara uğramasından dolayı taşıyıcıya düşen mali sorumluluğunu davalı şirkete 22.03.2016 tarihli Yurtiçi Taşıyıcı Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalattığını, müvekkilinin taşıma işini üstlendiği emtianın nakliyesi sırasında, 20.06.2016 günü 15:30 sıralarında ... plakalı çekici ve ... plakalı dorsenin sürücüsünün Formula yolunda Şile bağlantı yönüne dönüş yaptığında aracın önüne hayvan çıkması sonucu ani fren yaptığından dorsedeki CNC tezgahının yere düşerek hasar gördüğünü,

dava dışı ... şirketinin müvekkiline 23.06.2016 tarihinde zarardan dolayı oluşan masrafın kendisine rücu edileceğini ihtaren bildirdiğini, müvekkilinin ise bu ihtara cevaben verdiği 04.07.2016 tarihli ihtarnamesi ile taşıma işinin davalı şirkete sigortalı olduğunu bildirdiğini, aynı emtia zararı nedeniyle dava dışı gönderen ... şirketinin sigortacısı olan ...

Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ekspertiz incelemesi sonucunda zararın 76.340,00 Euro olarak hesaplandığını, davalı ödeme yapmadığından emtia zararının dava dışı ...

Sigorta A.Ş. tarafından karşılandığını ve bu şirketçe müvekkiline rücu edilerek tazmin edilmek zorunda kalındığını, müvekkilinin daha önce yapmış olduğu başvuru üzerine, davalı tarafça poliçe gereği temini zorunlu belgenin alınmaması nedeniyle zararın poliçe kapsamına girmediği gerekçesiyle ödemenin reddedildiğini, müvekkilinin davalıya keşide ettiği 06.06.2017 tarihli noter ihtarnamesi ile 76.340,00 Euro'nun ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile ödenmesinin istenmesine karşın, davalı tarafça,

gabari dışı yükleme veya idari makamlardan alınması gereken özel taşıma izninin alınmamış olmasını gerekçe göstererek ödeme yapmadığını ileri sürerek 76.340,00 Euro'nun ödeme tarihlerinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4/a maddesi uyarınca işletilecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, yükün genişliğinin dorsenin genişliğinden fazla olmasına karşın taşımaya elverişsiz durumda olan araca emtianın yüklenmesine karşı çıkmayan ve buna göz yuman gönderen/taşıtan ... Ltd Şti ile yüke uygun araç göndermeyen ve gabari dışı yükü gerekli izinler alınmaksızın taşıyan ve dava konusu hasarın gelmesinde davacının kusurunun olduğunu, gerekli izin belgelerinin alınmamasından dolayı hasarın poliçe teminatına dahil olmadığını, kaldı ki, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkili sigorta şirketinin poliçe kapsamındaki sorumluluğu sigortalısının kusur oranı ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporu doğrultusunda, 20/06/2016 tarihinde dava konusu makinenin taşındığı aracın önüne hayvan çıkması sonucu, ani fren yapılması sebebiyle dorse üzerindeki CNC makinesinin araçtan düştüğü ve hasarlandığı, meydana gelen hasarı oluşturan etkenin gabariyi aşan yükleme olduğu, makinenin dorseye yeterli sağlamlıkla tespit edilmediği, makinenin 7.300 kg olduğu, TMM sorumluluğunun 8,33 SDR X 7.300 kg = 60.809 SDR ile sınırlı olduğu, kaza tarihi itibariyle 1 SDR = 1.2492.-EURO olup, taşıyıcının sorumluluğunun 75.965,04.-EURO olduğu,

kazanın oluşum şekli dikkate alındığında, davacının oluşan zarardan tam sorumlu olduğu, davalının düzenlenen mali sorumluluk sigortası kapsamında, davacının kusurlu eylemlerinden kaynaklanan zararları poliçedeki limitler dahilinde ödemekle yükümlü olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüyle 75.855,38 EURO alacağın 16/06/2017 tarihinden itibaren 1 yıl vadeli aynı cins mevduata Devlet Bankalarının uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı taraflar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ A-Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; hasarın gabariyi aşkın yük taşınmasında meydana geldiğini, ayrıca, yükün genişlik bakımından gabari dışı kalması sebebiyle Karayolları Trafik Yönetmeliği gereğinde alınması gereken “özel yük taşıma izin belgesi” alınmaksızın yük taşındığını, dolayısıyla hasarın poliçe kapsamında olmadığını, kaldı ki, taşıtan/gönderici firmanın nakliyat aracını denetleme ve yükü taşımaya elverişli değil ise yüklemeden kaçınma sorumluluğunu gereği gibi yerine getirmediğini,

tüm kusurun taşıyıcıya dolayısıyla da müvekkil sigorta şirketine isnat edildiğini ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

B-Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmayan davalının sonradan sunmuş olduğu savunma ve delillerine muvafakat edilmediği gibi, ilk derece mahkemesince savunma ve sunulan deliller üzerinde değerlendirme yapılmasının usule aykırı olduğunu, kararının gerekçesinde hata edildiğini, “…meydana gelen hasarı oluşturan etkenin gabariyi aşan yükleme olduğu, makinenin dorseye yeterli sağlamlıkla tespit edilmediği...davacının oluşan zarardan tam sorumlu olduğu…” şeklindeki gerekçe hatasının düzeltilmesi gerektiğini belirtmiştir.

GEREKÇE

Dava, CNC dik işleme merkezi cinsi emtianın davacı tarafından karayolu ile taşınması esnasında, aracın önüne hayvan çıkması sonucunda ani fren dolayısıyla ekipmanın yüklü olduğu dorsenin yan yatarak üzerindeki CNC tezgahının yere düşmesi sonucunda hasarlandığı, dava dışı gönderen/taşıtan sigortalı firmaya ödenen sigorta tazminatının sigorta şirketince davacıdan rücuen tahsil edildiği,

taşımadan kaynaklanan hasar dolayısıyla ödenen tazminat tutarından davalı sigorta şirketinin yurt içi taşıyıcı mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında sorumluluğu olduğu ileri sürülerek taşıtanın sigorta şirketine yapılan ödemenin davalı sigorta şirketinden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı taraflar vekilleri tarafından süresi içerisinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davalının, yargılamada süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığından münkir addedilmesi gerektiği, cevap süresinden sonra sunmuş olduğu beyanlarının ve delillerinin davanın inkarı kapsamında kaldığından davacının bu yöndeki istinaf sebepleri yerinde değildir. Somut olayda, davacının dava dışı taşıtan ...

Ltd Şti’ne ait CNC tezgah ve aksamının nakliye işini üstlendiği, emtianın taşıtan firma tarafından abonman sigorta poliçesi ile sigortalattığı, davacı taşıyıcının da taşımadan kaynaklı mali sorumluluğunu davalı sigorta şirketine yurtiçi taşıyıcı mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalattığı, emtianın nakliyesi sırasında, aracın önüne hayvan çıkmasından dolayı ani fren sonucunda, dorsedeki CNC tezgahının yere düşerek hasar gördüğü, hasar nedeniyle ortaya çıkan zarar bedelinin taşıtan firmaya sigortacısı tarafından ödendiği, bu bedelin de sigorta şirketince davacıdan rücu edilerek tazmin edildiği,

davacı taşıyan da kendisinden tazmin edilen bedeli mali mesuliyet sigorta poliçesi çerçevesinde davalı sigorta şirketinden talep ettiği ve fakat hasarın poliçe kapsamında olmadığından bu talebin davalı sigorta şirketince reddedildiği dosya kapsamından sabit olmakla dolayısıyla esasen uyuşmazlık, hasarın poliçe kapsamında olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Dosyada yer alan olayla ilgili “Kaza Tespit Tutanağı”nda.

20.06.2016 tarihinde saat 15.50 sıralarında, sürücü Ramazan Karakaya’nın sevk idaresindeki .../... plakalı araç Şile bağlantı istikametine dönüş yaptıktan sonra önüne hayvan çıkması sonucu ani fren yaptığı esnada dorse üzerinde bulunan CNC makinesinin araçtan düşerek maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK’da belirtilen kurallardan olan 47/1-d maddesini ihlal ettiği belirtilmiştir.

Yine dosyada bulunan davalı sigorta şirketinin talebi üzerine, ...

Ltd Şti tarafıdnan düzenlenen ekspertiz raporunda, nakliye sırasında yükün ebadı aracın kasa ebatlarından büyük olduğundan kasa yan kapağının açık olduğu, ancak yükün spanzetlerle sabitli olduğunun öğrenildiği, kaza yerinin virajlı bir mevki olmasından dolayı şoförün fren yaptığı esnada yükün araç gidişine göre sol kısma doğru ivmelenerek spanzetleri gerdiği ve koparttığı, sabitleme spanzetleri kopunca yükün yola düştüğünün anlaşıldığı,

sigortalının gabari yük taşıma ile ilgili olarak sefer öncesinde alınmış olması gereken yol izin belgesini sunamamış olmasından dolayı poliçe teminat koşullarının yerine getirilmediğinden hasarın teminat kapsamında kalmadığı belirtilmiştir. Dava dışı taşıtan firmanın sigorta şirketi ... Sigorta AŞ’nin talebi üzerine ...

Ltd Şti tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda ise, hasarın sebebi olarak, yükün araç üzerinde yeterli bir şekilde emniyete alınmamasından (yetersiz spanzetle bağlanmamasından/yetersiz lashinginden, araç içi emtianın sağ/sol ve ön kaymasını engellemek amaçlı takozlamanın yapılmamasından) ve sürücün yükün özelliğine ve yol durumuna göre aracını dikkatsiz kullanmasından olduğu belirtilmiştir.

Taraflar arasındaki yurtiçi taşıyıcı mali mesuliyet sigorta poliçesinde, “Karayollarından yasal izinle ve belgesi alınmış ağır tonajlı, geniş çaplı ve gabari dışı taşımalara ilişkin ağırlık veya boyutları bakımından bölünemeyen özel yüklerin taşıması da (proje dahil) Karayolu Trafik Kanunu ile Yönetmekliklere ve ilgili mevzuata uygun olarak bu sözleşme kapsamında teminata dahildir.

Ancak sefer başlamadan evvel mal bedeli, güzergah ve araç plaka numaraları yazılı olarak sigortacıya bildirilecektir…” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalar ve özellikle trafik kaza tutanağı ve dosya kapsamına göre, dava konusu hasarın, emtianın araç üzerine yetersiz spanzetle bağlandığı, araç içi emtianın sağ/sol ve ön kaymasını engellemek amaçlı takozlamanın yapılmadığı ve dolayısıyla yükün araca yeterli sağlamlıkta tespit edilmediği ve sürücün yükün özelliğine ve yol durumuna göre aracını dikkatsiz kullanmasından kaynaklandığı,

gabari dışı yüklemenin sözkonusu olmadığı gibi aracın yüke ve yola elverişli olmadığının ve dolayısıyla hasarın poliçe kapsamında kalmadığının davalı tarafça ispatlanamadığı gibi, emtianın yüklemesi ve nakliyesi işini üstlenen davacı taşıyanın somut olayda tamamen kusurlu olduğu, hasarın mali mesuliyet poliçe kapsamında olduğundan bu gerekçeler doğrultusunda, ilk derece mahkemesinin sonucu itibari ile kararında isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan bu nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 maddesi uyarınca, esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK.353/1.b.2 maddesi uyarınca kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının gerekçesinin yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusundan düzeltilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.