İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/804 K.2022/643

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğunu, müvekkilinin davalıya vermiş olduğu hizmet karşılığında düzenlenen faturadan dolayı alacağının ödenmediğini, bu alacağın tahsili için davalı aleyhine girişilen icra takibinin itiraz sonucu durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, taraflar arasında dava dışı ... Tic.

A.Ş.'nin personel taşıma işi için tedarik ilişkisi kurulduğunu, bu bağlamda davacı tarafın bu şirketin personellerine servis hizmeti sağladığını, davacı ile söz konusu proje kapsamında yürütülen iş ilişkisi sona erdiğini, davacı tarafça müvekkili şirketin ibra edildiğini, davacının davacının gerek sözleşmenin ifası sırasında gerek sözleşmenin ifası sona erdikten sonra müvekkile karşı yükümlülüklerini yerine getirmediğini, kaldı ki davacı tarafça müvekkiline karşı Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde 2015/189 E. sayılı dosyasında iş kazasından dolayı açılan davanın müvekkili lehine sonuçlandığını,

haksız yere açılan bu dava sebebi ile müvekkilinin harç ve masraflar yaptığını, bu hususta takas mahsup talebinin bulunduğunu, ayrıca aynı nedenen dolayı SGK tarafından müvekkili aleyhine Eskişehir 2. İş Mahkemesinin 2014/447 E. sayılı dosyasında açılan davanın derdest olduğunu, bu dosyadan dolayı da takas mahsup talebinin bulunduğunu, yine söz konusu kaza sebebi ile müvekkil tarafından işgöremezlik oranının tespiti için Eskişehir 1. İş Mahkemesi nezdinde 2015/1274 E. sayılı dosyası ile dava açıdığını,

derdest olan bu dava dosyası sonuçlanmadan davacıya ödeme yapması söz konusu olmadığından takas mahsup talebinde bulunduklarını belirterek Eskişehir 2. İş Mahkemesinin 2014/447 E. ve Eskişehir 1. İş Mahkemesinin 2015/1274 E. sayılı dosyalarının bekletici mesele yapılmasına, davanın reddine, kötü niyet tazminatına, bu talebimizin kabul görmemesi halinde müvekkili şirket tarafından 3. Kişilere yapılacak ödemeler ile ceza-i şart tutarlarının davacı tarafın dava ettiği alacağından mahsubuna karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, dava konusu faturanın tarafların ticari defterlerinde kaytılı olduğu, davalının takas mahsup talebi bakımından Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/189 Esas sayılı dosyasında verilen ilamın davalı tarafça ilamlı icraya konu yapıldığı, davacı tarafından ödeme yapıldığından bu dosya açısından takas-mahsup defi koşullarının oluşmadığı, Eskişehir 2. İş Mahkemesi'nin 2014/447 ve Eskişehir 1. İş Mahkemesi'nin 2015/1274 Esas sayılı dosyaları açısından dosyaların tarafları arasında işbu davanın davacısının olmadığı,

karşılıklılık kuralı oluşmadığından bu dosyalar açısından takas-mahsup defi koşullarının oluşmadığı, cezai şart alacağının oluştuğuna yönelik bu talebi hakkında somutlaştırıcı herhangi bir bilgi, belge ve delil sunmamış olduğundan bu talep açısından da takas-mahsup defi koşullarının bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, itirazın iptali ile takibin devamına ve icra inkar tazminatına karar verilmiştir.

Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; takas mahsup taleplerinin reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, bu doğrultuda dosyaya sunulan deliller kapsamında yeniden bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verildiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, faturadan kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasına ilişkindir. Davacı, davalıya vermiş olduğu hizmet karşılığında düzenlenen faturadan kaynaklı alacağının ödenmediğini iddia ederek alacağın tahsilini istemiş, davalı ise davacının sözleşmeye aykırılıklarından dolayı davalıdan alacaklı olduğunu, bu alacakların davacının alacağından mahsup edildiğinde davacının alacağının kalmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Somut olayda, davalının dava dışı ... Tic.

A.Ş.'nin personel taşıma işini üstlendiği, bu personelin taşıma işi için davacının maliki olduğu ... plakalı aracın kullanılması konusunda anlaşmaya varıldığı, buna göre taraflar arasında imzalanan “Tedarikçi Araç Kiralama Sözleşmesi” uyarınca, davacının maliki olduğu araç ve çalıştırdığı personeli ile davalıya taşımacılık hizmeti verdiği, karşılığında düzenlenen dava ve takibe konu faturanın her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu dosya kapsamından sabit olup, uyuşmazlık davalının takas mahsup defi koşullarının somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

Taraflar arasında akdedilen Tedarikçi Araç Kiralama Sözleşmesi’nin “FESİH” başlıklı 9. Maddesinde:“İşveren tedarikçinin işbu sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini hiç ve/veya gereği gibi yerine getirmemesi ve/veya işverenin imzalamış olduğu taşıma sözleşmelerinden doğan yükümlülüklerini ihlal edecek davranışlarda bulunması halinde ve her halukarda dilediği zaman sözleşmeyi herhangi bir bildirimde bulunmaksızın feshedebilir.

Bu durumda tedarikçi herhangi bir tazminat ve/veya her ne ad altında olursa olsun alacağa hak kazanmadığını peşinen kabul ve taahhüt eder. Tedarikçinin işbu sözleşmeye ve/veya İşveren’in imzalamış olduğu taşıma sözleşmesine aykırı davranışları nedeniyle İşveren’in karşılaşacağı her türlü talep ve davaya ilişkin her türlü tazminat talep etme hakkı saklıdır.

Bu durumda Tedarikçi İşveren’e ayrıca son bir aylık hak edişi cezai şart tutarında ödemeyi de kabul ve taahhüt eder.” şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Yine aynı sözleşmenin 11. Maddesinin 4. Bendinde: “..Tedarikçi 3. Şahıslara taşıma hizmeti nedeniyle ve/veya herhangi bir nedenle verilen zararı karşılamak zorunda olup aksi halde işverenin ödemek zorunda kaldığı tüm bedeli ve ayrıca işverenin bu sebeple ödediği tutarın iki misli tutarındaki cezai şartı ayrıca hiçbir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın derhal işverene ödemek durumundadır.” denilmiştir.

Öncelikle Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2015/189 E. sayılı dosyasının incelemesinde; dosyanın taraflarının işbu dosyanın tarafları ile aynı olduğu, taşıma sözleşmesine dayalı rücuen tazminat davasının istinaf aşamasında davanın reddine karar verildiği, davalı tarafından ilamın icraya konu yapıldığı ve davacı tarafından ödemenin yapıldığı açıklamalı banka dekontu ile sabit olduğundan bu dosya bakımından takas-mahsup defi koşulları oluşmamıştır.

Eskişehir 1. İş Mahkemesinin 2015/1274 E. sayılı dosyasında: işbu dosyanın davacısı tarafından iş kazası sebebi ile SGK aleyhine açılan tespit davasının reddine karar verildiği, kararın kanun yolundan geçmek suretiyle kesinleştiği sabit olup, davanın davalı işveren aleyhine açılmadığından davalının herhangi bir zararının bulunmadığı gibi sözleşmede öngörülen cezai şart koşulu gerçekleşmediğinden bu dava dosyası bakımında da takas mahsup defi koşulları bulunmamaktadır.

Eskişehir 2. İş Mahkemesinin 2014/447 E. sayılı dosyasında: davacı SGK Başkanlığı tarafından iş kazası sebebi ile sigortalıya yapılan ödemenin rücuen tahsili istemli davanın davalıları arasında işbu dava dosyasının taraflarının olduğu ve davanın halen derdest olduğu gibi davalı işveren tarafından herhangi bir ödemede bulunulduğu da ileri sürülmediğinden bu dosya bakımından da takas mahsup koşulları oluşmamamıştır.

Davalı işveren tarafından davacı tedarikçi firmaya sözleşmeye uygun davranması bakımından noter yoluyla ihtarname keşide edilmiş ise de, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği ileri sürülmediğinden haklı feshe dayalı sözleşmenin 9. Maddesinde düzenlenen cezai şart koşulu da gerçekleşmediğinden bu yöndeki istinaf sebebi de yerinde değildir.

Açıklanan bu nedenlerle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.