İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2020/907 K.2022/779

Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketi tarafından ... Tic.AŞ’ye ait rulo kıumaş emtiasının nakliyat emtea sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, sigortalısına ait emtianın davalı tarafından ... gemisi ile 09.06.2014 tarihinde Türkiye’den Honkong’a tahliyesi sırasında hasara uğradığını, hasar nedeniyle sigortalının uğradığı zarar ve ziyanın tazmin edildiğini, hukuken sigortalının haklarına halef olunduğunu, alacağın rücuen tahsili için girişilen icra takibinin itiraz sonucu durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, dava konusu taşımanın aktarmalı parsiyel taşıma olup asıl taşıyanın ... ve ... şirketleri olduğunu, meydana gelen zarardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, konişmento da yer alan "Shıppers Load, Stowage And Cound" klozu uyarınca istifleme, yükleme ve mühürlemenin davacının sigortalısı tarafından yapıldığını, taşımanın Singapur aktarmalı Hong Kong yüklemeli deniz taşıması olduğunu, hasarın deniz taşıması sırasında olduğunu ispatlayan hiçbir delilin davacı tarafından dosyaya sunulamadığını, limanda tutulan rezerve tutanağının bulunmadığını,

davacı tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporunun alıcının antreposunda yapıldığını, ekspertiz incelemesinin eksik olup somut değerlendirmelerden uzak olduğunu, talep edilen tanzimat miktarının fahiş olduğunu, taşıyanın gerçek zarardan sorumlu olduğunu, dava konusu olayda CIF taşıma olup deniz taşımasındaki hasarın dava dışı alıcı firmaya ait olduğunu, satıcıya yapılan ödemenin lütuf ödemesi olduğunu, davacı sigortalının rücu imkanı olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve alınan bilirkişi raporu sonucunda, emtiadaki hasarın nakliyenin hangi aşamasında meydana geldiğinin belirlenemediği, konişmentodaki "Shıppers Load, Stowage And Cound" klozundan sigortalı emtianın konteyner içerisine yüklenmesi,

istiflenmesi ve sabitlenmesi işleminin sigortalı dava dışı yükleyen ... firması tarafından yapıldığı ve konteynerin gemiye kapalı halde yüklendiği konteyner içerisindeki yükün ne şekilde yüklendiğinin gemi kaptanı tarafından bilinmesinin söz konusu olamayacağı, ayrıca konteynerin limanda tahliye edilmesi sırasında hasarlı olduğunu gösteren bir raporun dosyada mevcut olmadığı,

konteynerin gümrük sahasından çıkarılması sırasında veya gemiden indirilmesinde dış görünüm itibariyle konteynerin hasarlı olduğuna dair herhangi bir tutanağında dosyada olmadığı nedenle davacı tarafından hasarın emtiaların taşıyanın hakimiyetinde iken meydana geldiğinin ispatlanamadığı, konteyner mühürlü olarak teslim alınıp mühürlü teslim alınan konteynerde TTK'nun 1091.maddesi gereğince kaptanın özel yükümlülüğünün de söz konusu olamayacağı, emtiadaki hasarın konteyner içine yüklenmesinin, istifinin ve sabitlenmesinin yeterince düzgün ve özenli yapılmamış olmasından dolayı oluştuğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf sebeplerinde özetle; taşıma senedinde belirtilen duruma göre 79 rulo taşıyana sağlam bir şekilde teslim edildiği, taşıyan da emtiayı bu şekilde teslim aldığını, aynı zamanda herhangi bir çekince de koymadığını, buna rağmen emtia gönderilene vardığında anlaşılanın aksine, hasarlı ve pislenmiş mallar ile karşılaşıldığını, taşıma belgesinde ‘Shıpper’s Stow, Load And Count’(Mal yükleyici tarafından istif edilmiş, yüklenmiş ve sayılmıştır) yazması taşıyıcının sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırmadığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı ... şirketi tarafından Türkiye-Honkong arası deniz yoluyla yapılan taşımaya konu emtianın taşıma esnasında uğradığı hasardan dolayı sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödediği zarar bedelinin tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından süresi içerisinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinaf incelemesi HMK'nın 355.maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosyaya sunulan ... tarafindan düzenlenmiş olan 25.04.2014 tarihli konişmentoya göre; yükletenin dava dışı satıcı ...

Ticaret A.Ş., alıcının ve ihbar edilenin Hong Kong'da yerleşik ... Ltd. şirketi olduğu ve 79 ruloda brüt 5.536,9 kg. dokuma kumaş emtiasının kapalı konteyner içerisine istiflendikten sonra Ambarlı, İstanbul limanından Hong Kong limanına taşınmak üzere ... isimli konteyner gemisine yüklenmiş olduğu ve yine .. Ltd tarafından düzenlenmiş olan 02.06.2014 tarihli konişmentoya göre; yükletenin Singapur'da bulunan ... Ltd. şirketi, alıcının ve ihbar edilenin Hong Kong'da yerleşik ...

Ltd. şirketi olduğu ve 79 ruloda brüt 5.536,9 kg. dokuma kumaş emtiasının Singapore CFS terminalinde kapalı konteyner içerisine istiflendikten sonra Singapore limanından Hong Kong limanına taşınmak üzere ... isimli konteyner gemisine yüklenmiş olduğu ve malın tesliminin Hong Kong CFS terminali olduğu görülmektedir.

Davalı tarafından ... isimli gemi ile konteynerin taşınmasına ilişkin olarak sigortalıya 05.05.2014 tarihli 72,60 Usd bedelli navlun faturası düzenlediği, bu bakımdan TTK m. 917 vd. hükümleri çerçevesinde eşya taşıtmayı üstlendiği, TTK m.921 vd hükümleri uyarınca taşıyanın sorumluluğu hükümlerine tabi olduğu gibi deniz taşımasında düzenlenen konişmentoda fiili taşımayı yapan ... gemisinin donatanı ... firması olup, davalının fiili taşıyanın acentesi sıfatıyla yer aldığı anlaşılmakla TTK m.105 gereği donatana izafeten davalıya husumet yöneltilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Öte yandan, nakliyat sigorta poliçesinden sigortalının ... Ticaret AŞ olduğu, sigorta şirketi tarafından 02/09/2014 tarihli dekonttan. 5.887,08 USD hasar bedelinin sigortalısına ödediği ve davacı ... şirketi tarafından geçerli sigorta sözleşmesine göre ödeme yaptığı ve TTK 'nun 1472. Maddesi gereğince sigortalısının haklarına halef olduğu anlaşılmakla, davacı ... şirketinin aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Dosyada mevcut, Hong Kong'da yerleşik alıcı ...

Ltd. şirketi adına ...

Ltd. şirketi tarafından alıcının adresinde gerçekleşen 16.06.2014 tarihli Survey Raporunda, söz konusu konteynerin Singapur'dan Hong Kong limanına 07.06.2014 tarihinde geldiği, emtianın depo çalışanları tarafından konteynerden tahliyesi sırasında bazı rulolarda polietilen ambalajının yırtık, topraklı, delik olduğunun görüldüğü, söz konusu yırtılma ve kirlenme hasarlarının nakliye ve/veya elleçleme işlemleri sırasında meydana gelmiş olabileceği belirtilmiştir.

Konişmentonun üzerinde bulunan “Shipper's load, stow and count” klozundan, sigortalı emtianın içinde bulunduğu kumaş rulolarının, konteyner içerisine yüklenmesi, istifi/sabitlemesi ve sayımı işlemlerinin dava dışı yükleten ... A.Ş. tarafından gerçekleştirilmiş olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, konteyner, yükleme işlemi yükletenin kendi adamları tarafından yapıldıktan sonra gemiye kapalı halde yüklenmiştir.

Bu nedenle, konteynerin içerisinde bulunan yükün ne şekilde yüklendiği ve gemiyle nakliyesi sırasında kaymasını, sağa sola çarpmasını önlemek için gerekli tedbirlerin (sabitleme/lashing) alınıp alınmadığının, gemi kaptanı taşıyan tarafından kontrol edilebilmesi mümktün değildir.

Bu durumda, taşımanın Singapur aktarmalı Hong Kong varışlı deniz taşıması olduğu, emtiadaki hasarın nakliyenin hangi aşamasında meydana geldiğinin belirlenemediği, ayrıca konteyner ve konteyner muhteviyatı malların varma limanına hasarlı tahliye edildiğine ilişkin dosyada mevcut bir hasar tutanağının olmadığı gözetildiğinde, hasarın emtiaların taşıyanın hakimiyetinde iken meydana geldiğinin ispatlanamadığından davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.