İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/1037 K.2021/840

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket yetkililerinden ...'ın 16/08/2019 tarihinde vefat ettiği, şirket pay defterinin vefat edenin odasındaki kasada sakladığının bilindiği, 08/01/2021 tarihinde kasa açıldığında pay defterinin olmadığının anlaşıldığını belirterek şirket pay defterini ilişkin olarak Zayi Belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilebilmesi için, ticari defter ve belgelerin yangın, su baskını gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle kaybolması gerektiği, davacının bu durumlardan herhangi birine dayanmadığı, pay defterinin soyut olarak bulunamadığının gerekçe gösterildiği, basiretli tacir gibi defterin muhafazası için gerekli özenin gösterilmediği, şirket yetkilisinin 16/08/2019 tarihinde vefat etmesine ve pay defterinin adı geçenin odasındaki kasada saklandığının bilinmesine göre yasanın aradığı 15 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra açılan davanın dinlemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket yetkililerinden ...'ın 08/01/2021 tarihinde şirkete ait tüm defter ve belgelerin kontrolü için kasayı açtığı ve pay defterinin kasada olmadığını farkettiği, defterin akıbetinin bilinmediği, ...'ın vefatından sonra pay defterine hiç ihtiyaç duyulmadığı, pay defterinin bulunamaması nedeniyle ciddi sıkıntılar yaşandığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK'nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçeyle talebin reddine karar verilmiş; bu karara karşı, davacı vekili tarafından, yasal süresi içinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık yönüyle re'sen yapılmıştır.

6102 Sayılı Kanunun 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Talepte bulunan tacirin, söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için, defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması ve ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. Basiretli bir tacirin şirkete ait defter ve belgelerin muhafazası için gerekli dikkat ve özeni göstermesi zorunludur. (Yargıtay11.

Hukuk Dairesi 2014/6973 E- 2014/13720 K sayılı 16.10.2014 tarihli kararı) Somut olayda, davacı şirket yetkililerinden ...'ın 16/08/2019 tarihinde vefat etmesine ve pay defterinin adı geçenin odasındaki kasada saklandığının bilinmesine göre, bu tarihten itibaren makul sürede kasada bulunan ticari defter ve belgeler yönünden inceleme ve kontrolün yapılarak gerekli önlemlerin alınması gerekirken,

bu gereğin yerine getirilmeyerek şirket yetkilisinin vefatından yaklaşık 2 yıl sonra kasanın açılarak pay defterinin olmadığının farkedildiği ve defterin zayi olduğunun öğrenildiği iddiasının hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi defterin muhafazası için gereken dikkat ve özenin yerine getirildiğinden söz edilemeyeceğinden davacının TTK 82/7 madde hükmünden yararlanması mümkün değildir.

Hal böyle olunca ilk derece mahkemesice davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin yerinde olmayan nedenlere göre istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.