İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/110 K.2021/124

Taraflar arasındaki ihtiyati hacze itirazın incelenmesi hakkında kararda yazılı nedenlerden dolayı itirazın kabulüne yönelik olarak verilen karara karşı süresi içinde ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen vekili, karşı taraf borçlu şirket tarafından keşide edilmiş olan 30.09.2019 tarihli 1.049,66 USD bedelli; 30.09.2019 tarihli, 3.227,81 USD bedelli; 30.09.2019 tarihli 10.051,18 USD bedelli çeklerin yetkili hamilinin müvekkili şirketin olduğunu, çeklerin bankaya ibrazında karşılıksız çıktığını belirterek karşı taraf borçlu şirketin 14.328,65 USD karşılığı menkul ve gayrimenkul mallarıyla 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiş, talep uygun görülerek ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İTİRAZ

İtiraz eden borçlu vekili, müvekkili şirket hakkında, Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/883E sayılı dosyasında, 30.09.2019 tarihinde üç aylık geçici mühlet, iki aylık ek mühlet ve sonrasında 1 yıllık konkordato kesin mühleti kararı verildiğini, bu kapsamda, geçici mühlet içinde, müvekkili aleyhine 6183 Sayılı Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hangi nedene dayanırsa dayansın her türlü ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz ve muhafaza işlemleri de dahil tüm takip işlemlerinin yapılmaması yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini,

htiyati haciz kararına ait çeklerdeki keşide yeri Bursa ve çeklerde belirtilen şube Bursa Nilüfer şubesi olduğunu, bu sebeple yetkili icra müdürlüğü Bursa İcra Müdürlükleri olduğunu, ayrıca genel yetkili mahkemenin borçlunun yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, müvekkilinin yerleşim yerinin de Bursa olduğunu belirterek ihtiyati hacze itiraz etmiştir.

İTİRAZA CEVAP

İhtiyati haciz isteyen vekili, geçici mühlet verilmesinin ihtiyati hacze engel teşkil etmediğini, çekin ödeme yeri mahkemesinin de yetkili olduğunu, çekte ödeme yeri TTK’ya göre muhatabın adının yanında yazan yer olduğunu, eğer muhatabın adının yanında herhangi bir yer yazılı değil ise muhatabın merkezinin olduğu yerin yetkili olduğunu, müvekkilin merkezi Ataşehir olduğu için dosyada yetkili mahkeme İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, ayrıca ihtiyati haciz kararına konu çeklerin ...

Bankası Şube Operasyonları Daire Başkanlığı Takas Servisi’ne ibraz edildiğini, ... Bankası Şube Operasyonları Başkanlığı‘nda İstanbul Anadolu yakasında olduğunu, bu nedenle borçlunun mahkemenin yetkisine yaptığı itirazın yerinde olmadığını belirterek itirazın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ İlk derece mahkemesince yapılan duruşma sonucunda, ihtiyati hacze konu çeklerin keşide tarihi itibariyle alacağın muaccel olduğu, çeklerin keşide yerinin ve yine borçlu şirketin adresinin Bursa olduğu, yetkiye dair itirazın haklı olduğu gerekçesiyle 07.01.2020 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Bu karara karşı taraflar vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ A-Talep eden alacaklı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; çeke dayalı ihtiyati haciz kararlarında yetkili mahkemenin çekin keşide yeri veya ödeme yeri mahkemeleri olduğunu, çekte ödeme yeri gösterilmediği durumlarda, muhatabın ticaret unvanının yanında gösterilen yer ödeme yeri sayıldığını, ödeme yeri belirtilmemiş, muhatabın adının yanında da hiçbir yer gösterilmemişse, çek muhatabın iş merkezinin bulunduğu yer ödeme yeri olduğunu, davaya konu çeklerin ...

Bankası Şube Operasyonları Daire Başkanlığı Takas Servisi’ne tebliğ edilmesi ve Başkanlığın İstanbul Anadolu yakasında olduğu dikkate alındığında İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkisinin açık olduğunu, borçlu şirket hakkında konkordato geçici veya kesin mühletinin verilmesi, ihtiyati haciz kararı verilmesine engel olmadığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

B-Karşı taraf borçlu vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; itirazın kabul edilerek ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verildiği halde müvekkili lehine vekalet ücretine takdir edilmediğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının bu yönden düzeltilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Talep, çeke dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz talep eden alacaklı tarafından borçlu aleyhine çeke dayalı olarak istenilen ihtiyati haciz isteminin kabulüne karar verilmiştir. Borçlu şirket tarafından ihtiyati hacze itiraz edilmesi üzerine usulüne uygun olarak duruşma açılarak ihtiyati hacze vaki itiraz kabul edilerek ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir. Talebe konu, her biri 30.09.2019 keşide tarihli, 1.049,66 Usd.

3.227,81 Usd ve 10.051,18 Usd bedelli toplam üç adet çekin muhatap banka Nilüfer/Bursa Şubesi, keşide yeri Bursa olan, keşidecisi ... Ltd.Şti, lehtarı ... Ltd Şti. olan çeklerin bankaya süresi içerisinde ibrazında karşılıksız şerhi verildiği görülmüştür.

İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze 50. maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, aynı yasanın 50. maddesiyle "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir." şeklindeki düzenleme uyarınca ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1. (818 Sayılı BK'nın 73/1) hükmü uygulanamaz.

Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Ayrıca, muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanır ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak BK.'nın 89. madde hükmü nedeniyle, alacaklının ikametgah yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelir.

Somut olayda talep eden alacaklının ikametgahının Ataşehir/İstanbul olduğu gibi, ihtiyati haciz talebine dayanak yapılan çekin bankaya ibraz edildiği ve bankada yeterli karşılığının bulunmadığı, aranacak borç vasfını yitirip götürülecek borç haline dönüştüğü, dolayısıyla alacaklının ikametgahının bulunduğu yer İstanbul Anadolu Mahkemesi'nin ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili mahkemelerden olduğu gibi, borçlu hakkında konkordato talebinde bulunulmuş ve mahkemece geçici mühlet kararı verilmiş olması, ihtiyati haciz kararı verilmesine engel oluşturmamaktadır.

Zira, geçici veya kesin konkordato mühleti verilmesinin sonuçları İİK'nın 294. maddesinde düzenlenmiş olup ilgili borçlu o düzenlemeden yararlanarak, ihtiyati haczin uygulanmasına karşı koyabilir. Yasal düzenleme, ihtiyati haciz kararının verilmesini değil uygulanmasını durdurmaktadır. Bu nedenlerle itiraz eden borçlunun itirazlarının reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan bu nedenlerle, karşı taraf borçlu vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353 (1)b-1 md. gereğince, esastan reddine, talep eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-2 md gereğince kabul edilerek ilk derece mahkemesinin ek kararının kaldırılarak itirazın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.