İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/2009 K.2021/1587

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı dava dilekçesiyle; ... A.Ş Kıraç şubesine ait, keşidecisi ... A.Ş olan 24/12/2020 keşide tarihli 22.715,00 TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, dava dilekçesinde çekin ... Anonim Şirketine ait olduğu belirtilmişsede, ... bank Kıraç Şubesi müzekkere cevabından, çekin ... Anonim Şirketi'ne ait olduğunun anlaşıldığı, dava dilekçesi ekinde çekin fotokopisinin bulunmaması nedeniyle davacıya hamil olduğuna dair delillerini sunması için süre verildiği ancak herhangi bir delil sunulmadığı gibi dosya kapsamında da davacının hamil olduğuna dair belge bulunmadığından, davacının çeklerin hamili olduğunu ispat edemediği buna göre dava şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesiyle; dava konusu çekin müvekkili namına düzenlendiği, bu çek karşılığında keşideci ... A.Ş'ye kozmetik stand içerisinde kullanılan yaylı itici parçanın teslim edildiği ancak çekin zayi olması nedeniyle bedelinin tahsil edilemediği ve alacağın tahsili için zayi kararı getirilmesi gerektiğinin belirtildiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK'nın 818/s maddesi yollamasıyla TTK 757.madde hükümlerine dayanılarak açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı, davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru sebepleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık yönüyle re'sen yapılmıştır. Zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı 6102 sayılı TTK 651. maddesi uyarınca hamile ait olup, hamil TTK 652. maddesine göre iptal karar ile birlikte alacak hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir.

Buna göre, çek iptali davası sonucunda verilen karar, borçluya ibraz edilerek çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktadır. TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zayi olduğunu inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak, çekin bir suretini ibraz etmek yahut da çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Ancak hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.

Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.

(Yargıtay 11 HD nin 2016/13113 E- 2017/6307 K sayılı 16.11.2017 tarihli kararı) Somut olayda, davacı şirket tarafından çekle ilgili tüm bilgiler mahkemeye verildiği gibi davacı vekilince bir fotokopisi sunulan çekin davacı şirket emrine düzenlendiği ayrıca keşideci şirket ismindeki harf yanlışlığının maddi hata olduğu açıkça anlaşıldığından davacının veya vekilinin beyanının alınması ile düzeltilebilecek bir husus olduğu nazara alınmadan yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi isabetli olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılmak üzere

dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.