İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/2046 K.2021/1633

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkilinin tüm birikimini yaklaşık 20 yıl önce ...A.Ş.'ye yatırdığı, ...Kurumunun tasfiye sürecinde bu alacağın ... Tic. Ltd. Şti.'ye temlik edildiği, 04.01.2011 tarihinde, taraflar arasında "..." isimli taksitli borç üstlenme sözleşmesi imzalandığı, müvekkilinin alacağını tahsil amacıyla davalıya karşı icra takibi yaptığı, icra dosyasında, yetkiye ve borca kısmi itiraz nedeniyle takibin durdurulduğunu belirterek davalının haksız itirazın iptaline ve takibin devamına ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesiyle; davanın yetki yönünden reddi gerektiği gibi ...'ın tasfiye sürecinin devam ettiği bu nedenle davanın zamansız açıldığı, faizin fahiş olduğunu ileri sürerek esastan da reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, itirazın iptali davasında öncelikle icra dairesinin yetkisine itiraz konusunda bir karar verilmesi gerektiği, tarafların dayandığı, 04.012011 tarihli Alacağın Temliki, Sulh, İbra ve Feragat Sözleşmesi'nin 5. maddesiyle İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkili kılındığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereğince yetki sözleşmesi tacirler ve kamu tüzel kişileri arasında yapılacağı ve 6100 sayılı HMK.'nın yürürlüğe girdiği tarihin 01/10/2011 olduğu, 6100 sayılı HMK'nın 448. maddesinde; yasanın tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanacağının hüküm altına alındığı,

bu durumda yetki sözleşmesinin eski tarihli olmasına göre etkilenmeyeceği ve geçerli olduğu, davaya esas icra takibinin yetki şartına rağmen yetkisiz olan İstanbul Anadolu İcra Dairesinde icra takibi başlatıldığı, davalı-borçlu vekilinin icra dairesinin yetkisine itirazında haklı olması nedeniyle davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesiyle.

1086 sayılı HMUK'da ve 6100 sayılı HMK'da gelen yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi veya sözleşmenin ifa yeri mahkemesi olduğu, hangi kanun uygulanırsa uygulansın davalının hem yerleşim yerine hem de ifa yerine göre icra dairesinin yetkili bulunduğu, 1086 sayılı yasaya göre, yetki sözleşmesi yapılması genel yetkiyi ortadan kaldırmadığı, 6100 sayılı HMK'ya göre ise, aksi kararlaştırılmadıkça yetki sözleşmesinin genel yetkili mahkemenin yetkisi ortadan kaldırdığı ancak yetki sözleşmesinin ancak tacirler arasına yapılabilceği, gerçek kişilerin taraf olduğu yetki sözleşmesinin geçersiz olduğu,

müvekkilinin tacir sıfatının bulunmadığı dolayısıyla HMK.'nın kapsamında da, takibin yapıldığı icra dairesinin yetkili olduğu, Yargıtay kararları ve HMK 447/2 ve 448. maddeleri birlikte irdelendiğinde, olayda yeni H.M.K kanun hükümlerinin uygulanması gerektiği, müvekkilinin tacir olmamasına göre H.M.K 17.maddesi uyarınca yetki sözleşmesi geçersiz olacağından, davaya bakmaya yetkili icra dairesi ve mahkemelerin davalının yerleşim yeri veyahut sözleşmenin ifa yeri olup,

her iki halde de yetkili icra dairesi ve mahkemenin Anadolu Mahkemeleri olduğundan usul ve yasaya aykırı olan ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, alacağın tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda davanın usulden reddine karar verilmiş, bu karara karşı, davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru sebepleriyle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık yönüyle re'sen yapılmıştır.6102 sayılı TTK.'nın 4. maddesi gereğince, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari davadır. Aynı yasanın 5. maddesine göre ise, ticari davalara bakma görevi ticaret mahkemelerine ait olup, asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir.

HMK 114. maddesi uyarınca, görev dava şartlarındandır. HMK.'nın 115. maddesi gereği, dava şartları mahkemece yargılamanın her aşamasında re'sen incelenir. Somut olayda, taraflar arasında imzalanan Alacağın Temliki, Sulh, İbra ve Feragat Sözleşmesine göre, davacının Tasfiye Halindeki ... A.Ş.'den olan mevduat alacağı davalıya temlik edilmiş olup, karşılığında davalının sözleşmede belirlenen bedeli belirlenen vadelerde taksitler halinde ödemesi kararlaştırılmıştır.

Davacı ile davalı şirket arasında imzalanan alacağın temliki sözleşmesi bağımsız mahiyette bir sözleşmedir ve taraflar açısından kendi başına hüküm ifade eder. Davacının temlik sözleşmesine konu yaptığı alacağın borçlusu durumundaki Tasfiye Halindeki ... A.Ş. bu davada taraf değildir. Eldeki dava, TTK’da düzenlenen mutlak ticari davalardan olmadığı gibi davacının tacir olmadığı da gözetildiğinde, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilişkili değildir.

Bu nedenle, davaya bakmakla görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi değil, 6100 sayılı HMK’nın 2. maddesi gereğince genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesidir. (HGK'nın 21/03/2019 Tarih, 2017/11-2630 Esas-2019/328 Karar sayılı) İtirazın iptali davasında, davaya esas icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılması gerekmekte olup, bu husus HMK 114/2 maddesi kapsamında dava şartıdır.

Başka bir anlatımla, davacı alacaklı tarafından yetkisiz bir icra dairesinde takip yapılması ve davalı borçlunun yasal süresi içerisinde icra dairesinin yetkisine itiraz etmesi halinde davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi zorunludur. Ne var ki görev ve kesin yetkiye ilişkin dava şartı ilk önce bakılması gereken dava şartlarından olup, diğer dava şartlarının sağlanıp sağlanmadığı görevli veya kesin yetkili mahkemece incelenir.

Hal böyle olunca, yukarıda açıklandığı üzere kararı veren ilk derece mahkemesi davaya bakmaya görevli olmadığından davacı vekilinin ileri sürdüğü nedenler incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ancak yeniden yargılamaya gerek olmadığından davanın görev/dava şartı yokluğundan reddine ve dosyanın görevli İstanbul Anadolu Asliye Hukuk mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.