İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2021/917 K.2024/1057

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 02/03/2016 tarihinde mal ve hizmet alım sözleşmesi akdedildiğini, sözleşmenin gerekliliklerini taraflarca ifa edildiğini, daha sonra ikinci parti için tekrar görüşülüp ve ilk partide piyasa fiyatlarının çok altında bir fiyat verildiği belirtilerek ikinci parti mallara ilişkin sözlü olarak fiyat arttırımı yapıldığını, sözlü anlaşma gereği malların davalıya teslim edildiği, davalıya sözleşme konusu ürünlerin tam ve eksiksiz olarak teslim edilmesine rağmen bedellerinin tam olarak ödenmediğini, alacağının tahsili amacıyla davalı tarafa karşı Küçükçekmece ...

İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı-borçlunun dosya borcuna itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına davalının %20 icra inkâr tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı usulüne uygun meşruhatlı davetiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, kendini vekille temsil ettirdiği, vekilinin duruşmalara katılmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "..Her ne kadar taraflar arasında 02/03/2016 tarihli sözleşme olup, sözleşmede belirlenen fiyatlar ile irsaliye faturasındaki fiyatlar arasında KDV hariç 4.880,00 TL fark bulunmakta ise de, isticvaba icabet etmeyen davalı yönünden irsaliyeli faturanın tebliğ edildiği ve faturada bulunan imzanın davalıya ait olduğu kabul edilmiştir.

İrsaliyeli fatura davalıya tebliğ edilmemiş olsaydı, davacı, bedelin kendisinin söylediği şekilde kararlaştırıldığını ispat etmesi gerekirken faturaya davalı tarafça itiraz edilmemesi ve içeriğinin kabul edilmiş sayılması nedeniyle davacı mal teslimini ispat etmekle davalı tarafça ödemeye ilişkin ispat vasıtası sunulmadığından asıl alacak yönünden davalının itirazının iptaline, takibin devamına, işlemiş faize ilişkin talep yönünden davacı, davalıyı temerrüde düşürdüğünü ispat edemediğinden işlemiş faiz talebinin reddine karar verilmiştir.

Davalının aleyhine girişilen icra takibine haksız olarak itiraz ettiği, dava İİK.nun 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davası olup, icra takibi cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik olduğu, bu durumda açılan itirazın iptali davasında hüküm altına alınan alacak bilinebilir, bir başka deyişle likit olduğundan hükmedilen miktarın % 20'si oranında İİK.nun 67. maddesi uyarınca davacı yararına tazminata hükmedilmesine karar verilerek davanın kısmen kabulüne" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Davacı anlaşma gereği 9.000 adet ürünü davalıya teslim ederek bu doğrultuda 31.05.2016 tarihli ... seri ve sıra nolu 27.376,00 TL tutarındaki irsaliyeli faturayı düzenlediğini, davalı ... ilgili faturayı tatura üzerindeki kendisine ait imzadan da anlaşılacağı üzere tebliğ aldığını, faturaya bir itirazda bulunmadığını ve bu doğrultuda faturanın kesinleştiğini, davacı yasalardan ve ticari ilişkilerden kaynaklanan tüm yükümlülükleri yerine getirdiğini, temin tarihinde tam ve eksiksiz olarak çantaları davalı tarafa teslim ettiğini, ancak bu ticari ilişkiden doğan borç, davalı tarafından müvekkile tam olarak ödenmediğini,

ancak İlk Derece Mahkemesi'nin gerekçeli kararında davacı müvekkilin davalıyı temerrüde düşürdüğünü ispat edemediğinden bahisle faiz talebinin reddine karar verildiğini, ilk derece mahkemesinin bu kararı hukuka aykırı olduğunu, şöyle ki ticari işlerde TTK 1530 md. uyarınca sözleşmede faiz öngörülmese dahi faiz istenebileceğini belirtildiğinden TTK 1530/4 maddesi gereğince faiz hesabı yapılması gerektiğini, mevcut uyuşmazlıkta uyuşmazlık konusu işlem için davacı ve davalı sözlü olarak anlaşmış yani taraflar arasında yazılı bir sözleşme yapılmadığını,

yazılı bir sözleşme bulunmaması bu bağlamda ödemelerde kesin vadenin bulunmaması ödemenin hangi tarihte yapılacağının belirtilmemesi göz önüne alındığında TTK 1530 maddesi uyarınca fatura tarihinden ilk 30 gün sonra davalının temerrüde düşeceği öngörüldüğünü, davacı müvekkilde davalıyı TTK 1530 maddesine göre fatura tarihi olan 31.05.2016 tarihinden ilk 30 gün sonra temerrüde düşürdüğünü, işbu sebeple İlk Derece Mahkemesinin davacı müvekkilin davalıyı temerrüde düşürdüğünü ispat edemediğinden faiz talebinin reddine ilişkin kararı hukuka aykırı olduğunu,

İlk Derece Mahkemesi tarafından TTK 1530 maddesi dikkate alınmadan eksik inceleme ile hüküm tesis edildiğini, öncelikle tehiri icra talebini kabul ederek istinaf incelemesi sonuçlanıncaya kadar Bakırköy 7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/845 Esas, 2021/188 Karar sayılı 17.02.2021 tarihli kararının uygulanmasının geri bırakılmasını, Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/845 Esas, 2021/188 Karar sayılı 17.02.2021 tarihli işlemiş faize ilişkin talebin reddine ilişkin kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılarak,

yeniden yapılacak yargılama sonucunda faize ilişkin talebin kabulüne, yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava taraflar arasında ticari satıma dayalı alacağının tahsili istemiyle başlatılan icra takibinde yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup karara karşı davacı vekili tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; taraflar arasındaki ticari ilişkinin 6102 sayılı TTK 1530 maddesi kapsamında tedarik sözleşmesi niteliğinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre takip öncesi TTK 1530 maddeye göre işletilen faiz talebinin yerinde olup olmadığı noktasındadır.

Kanunda aksine özel bir düzenleme olmadıkça; taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü (TMK 6), diğer bir ifadeyle, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran taraf ispat yükü altında (HMK 190) olup, bu temel kuralların da sonucu olarak herkes iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. İspat yükü kendisinde olmayan diğer taraf da ispat yükünü taşıyan tarafın iddiasının doğru olmadığı hakkında delil sunabilir.

Karşı ispat faaliyeti için delil sunan taraf, ispat yükünü üzerine almış sayılmaz (HMK 191).

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 1530/2. maddesi, ticari işletmeler arasında mal ve hizmet tedariki amacıyla yapılan işlemlerde, alacaklı, kanundan veya sözleşmeden doğan tedarik borcunu yerine getirmiş olmasına rağmen, borçlu, gecikmeden sorumlu tutulamayacağı hâller hariç, sözleşmede öngörülmüş bulunan tarihte veya belirtilen ödeme süresinde borcunu ödemezse, ihtara gerek olmaksızın temerrüde düşer, şeklinde düzenlenmiştir.

Madde metninden de anlaşılacağı üzere TTK'nın 1530/2. maddesinin uygulanabilmesi için taraflar arasında mal ve hizmet tedariki sözleşmesi olması gerekir. Davacı tarafça, taraflar arasında mal tedarik sözleşmesi olduğunu ve kendisinin de tedarikçi olduğunu ispatlayamamıştır. Dolayısıyla TTK'nın 1530/2. Maddesinin eldeki davaya uygulanmasına olanak yoktur.

İcra takip tarihinden önceki dönem için temerrüt faizine hükmedilmesi TBK'nın 117. maddesi koşullarına bağlı olup icra takip tarihinden önce davalıya temerrüt ihtarı gönderilmesi gerekir.

Bu durumda, davacının davalıyı takipten önce temerrüde düşürdüğünü ispat edemediği gibi, taraflar arasında ödeme günü kararlaştırıldığı da ileri sürülmediğinden davacı alacaklısı icra takip tarihinden önceki dönem için temerrüt faizi talebinde bulunamayacağından mahkemece takip öncesi işlemiş faize ilişkin talebin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.