İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/1446 K.2022/1154

Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/624 Esas sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbire itirazın reddi ara kararına karşı, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmakla, Dairemize gönderilen ve heyetçe incelenen dosyada;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı ... ve ... vekili dava dilekçesinde özetle. Her iki davacı şirketin de ortağı/temsilcisinin ... ile oğlu ... olduğunu, 23.06.2022 keşide tarihli 27.750,00 $ bedelli bir adet çekin şirket yetkilisi ... tarafından düzenlenerek, temsilcisi bulunduğu diğer davacı ... Ticaret Limited Şirketi adına keşide edildiğini, ... Dış Ticaret Limited Şirketinin kaşe ve imzasıyla işbu çekin dava dışı ...

Limited Şirketi'ne mal alımı için avans ödemesi olarak teslim edildiğini, ...Limited Şirketi malzeme satışına avans olarak aldığı davaya konu çek karşılığında müvekkili ...

Ticaret Limited Şirketini taahhütünü yerine getirmediğini ve çeki de kaybettiğini iddia ettiğini, Davacı şirket yetkilisi çekin zayi sebebiyle iptali için dava açmasını talep ettiğinde, bu işi takip edecek bilgi ve avukat görevlendirecek parası olmadığından bahisle çek iptali davası açmaya yanaşmadığını, bu aşamada müvekkili ...

Ticaret Limited Şirketi, bahse konu çekin zayi sebebiyle iptali talebiyle Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/533 Esas sayılı dosyasıyla dava açmış mahkemece 17.06.2022 günü ödeme yasağı verdiğini, çekin keşide tarihi olan 23.06.2022 tarihinde ... Limited Şirketinin tek sahibi ve yetkilisi olan ... T.C. Kimlik Numaralı ... isimli şahıs, kaybettiğini iddia ettiği davaya konu çeki tahsil için ...

Kağıthane-İstanbul şubesine şirket kaşe ve imzasından sonra şahsi imzasıyla ibraz ederek tahsile çalıştığını, Davalı ...'ün, çekin ibrazında ödeme yasağı olduğunu öğrenmesi üzerine bu kez Bakırköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesine 27.06.2022 tarihinde ihtiyati haciz başvurusunda bulunduğunu, mahkemenin 2022/176 Değişik İş 2022/175 Karar sayılı ihtiyati haciz karıyla keşideci ... Makina ve lehdar ...

Makina hakkında ihtiyati haciz kararı aldığını, alınan ihtiyati haciz kararı Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasıyla işleme konulduğunu ve her iki davacının banka hesapları ve sair hak ve alacakları haczedildiğini, gelinen aşamada, müvekkillerinin davalı şahsa Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasında, takibe konu edilen çekin bedelsiz olması, çetin tahsilinin kolaylaştırılması için muvazaalı şekilde davalı şahsa devri sebebiyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerektiğini, bu nedenlerle davacılara karşı Bakırköy ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra dosyasıyla başlatılan kambiyo takibinin, İcra ve İflas Kanunu 72/3.

Maddesi uyarınca davada verilecek hükmün kesinleşmesine değin teminatsız, yahut mahkemece uygun görülecek teminat karşılığında tedbiren durdurulmasına, Davacıların davalıya Bakırköy ... İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı icra dosyasından borçlu olmadıklarının ayrı ayrı tespitine, icra dosyaya sunulacak teminat mektubunun paraya çevrilmemesi yahut icra hesabına depo edilecek paranın dava sonuna kadar alacaklı tarafa ödenmemesi için ihtiyat tedbir kararı verilmesine, davalının, çekin bedelsizliğini bilmesine rağmen haksız ve kötü niyetli olarak tahsili için icra takibi başlatması nedeniyle takip alacağının % 20'si oranında inkar tazminatıyla yargılama giderleri ve vekalet ücretinden de sorumlu tutulması yönünde karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Makinenin kötü niyetli olarak Bakırköy 4 ATM'nin 2022/533 Esas sayılı dosyası üzerinden çek iptali davası açarak ödemeden men kararı aldığını, dava dışı cirantalardan ... İnşaat'ın taahhüdünü yerine getirmediği varsayılsa dahi bu iddianın keşideci tarafından müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini çünkü meselenin çek ihtarı ... ile dava dışı ciranta ... arasında çözümlenmesi gerektiğini, davacının, dosyaya yaklaşık ispata dair herhangi bir delil sunamadığını, bahsi geçen sebeplerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ 04/07/2022 TARİHLİ ARA KARARI: Mahkemece;"İİK 'nun 72/3 maddesi uyarınca icra dosyasındaki alacağın takdiren %20'si tutarında teminat gösterilmesi durumunda, davanın tarafları ile sınırlı olmak üzere davacı tarafından Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında icra veznesine yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine," karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati tedbire itiraz eden davalı vekili 25/07/2022 tarihli dilekçesinde özetle; önceki beyanlarını tekrarla, yargılama sonucunda elde edilebilecek sonucu önceden sağlayacak ve davaya konu uyuşmazlığın esastan çözecek nitelikte ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceği, bahsi geçen sebeplerle ilk derece mahkemesinin 04/07/2022 tarihli ara kararının 1 nolu hüküm fıkrasının kaldırılmasına, mahkeme aksi kanaatte ise davacı keşideci yönünden ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, bunun da mümkün olmaması durumunda ihtiyati tedbire esas teminat tutarının artırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 04/08/2022 TARİHLİ ARA KARARI: Mahkemece;"...Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekli olup davacı bakımından icra veznesine girecek paranın davalı tarafından tahsil edilmesinin hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağı konusunda mahkememizde kanaat

oluştuğu, talep sahibi davacının, hakkını tehdit eden yakın bir tehlike nedeniyle ivedi bir koruma ihtiyacı içinde bulunduğu, ihtiyati tedbir kararı verebilmek için hâkimin somut sebep göstermesi ve ihtiyati tedbir kararının haklılığını ortaya koyacak delil değerlendirmesi yapması ve yaklaşık ispat ölçüsüne yaklaşması gerekli olup davacı vekili tarafından dosyaya sunulan delillerin somut delil kabul edilip haklılık konusunda yaklaşık ispat ölçüsü kriterine uyması ve davacı tarafından gerekli teminatın yatırılması gözönüne alındığında davalı vekilinin mahkemece verilen tedbirin kaldırılmasına ilişkin itirazının ayrıca yargılamayı

gerektirmesi.." gerekçesiyle, "1-İhtiyati tedbire itirazın reddine," karar verilmiştir. Bahsi geçen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; önceki beyanlarını tekrarla, ilk derece mahkemesinin 04/07/2022 tarihli ara kararının 1 nolu hüküm fıkrasının kaldırılmasına, mahkeme aksi kanaatte ise davacı keşideci yönünden ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, bunun da mümkün olmaması durumunda ihtiyati tedbire esas teminat tutarının artırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep derdest İİK'nın 72/3. maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir verilmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince icra veznesine girecek paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiş, davalı vekili tarafından sözkonusu karara itiraz edilmiş, itirazın reddi yönündeki ara karara karşı davalı vekili süresinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. İİK 72/3.maddesi "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak,... göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir." 6100 Sayılı HMK 389.

Maddesi "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. " Aynı yasanın 390/3 Maddesi "tedbir talep eden taraf dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır."Şeklinde düzenlenmiştir.

Geçiçi hukuki koruma yargılamasını, asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır.Geçiçi hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Yaklaşık ispat durumunda ise; hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte; zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez.

Bu sebepledir ki; genelde geçici hukuki korumalara, karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür. İİK 72. maddesi gereğince ihtiyati talep eden geçici hukuki koruma kararlarının genel olarak düzenlendiği HMK hükümleri uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilebilmesinin koşulları kapsamında haklığının yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.

Davalı ... tarafından Bakırköy 3 ATM'nin 27/06/2022 tarihli 2022/176 Esas, 2022/175 Karar sayılı ihtiyati haciz kararı ile 23/06/2022 keşide tarihli 27.750 USD bedelli çeke istinaden , Bakırköy ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı icra dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile davacılar ...Ltd,Şti ve ...Ltd,Şti ile dava dışı çirantalar ... İnşaat , ... hakkında takip başlattığı anlaşılmaktadır. Dosyada mevcut çek fototkopisinden.

Takip dayanağı 27.750,00 USD bedelli 23/06/2022 keşide tarihli ,keşide yeri İstanbul olan çekin keşidecisinin davacı ... Ltd,Şti, lehtarının ve ilk cirantası davacı ...Ltd,Şti olduğu, çekin sırası ile ... İnşaat, ... ve ... tarafından cirolandığı, çekin 23/06/2022 tarihinde ibraz edildiği, çek üzerinde Bakırköy 4 ATM'nin 17/06/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararı bulunduğu görülmektedir.

Somut olayda davacılar takibe konu çekin keşidecisi ve lehdarı olup, çekin lehdardan sonraki ciranta ... İnşaata malzeme satışına avans olarak verilen bedelsiz çek olduğunu, şirketten sonraki ciranta dava dışı ...'nın da bu şirketin yetkilisi olduğunu ve çeki kaybettiğini belirtmesine rağmen muvazaalı olarak çeki davalıya devrettiğini ve davalının da kötüniyetli olduğunu belirterek bedelsiz çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep etmektedir.

Çek bir ödeme aracı olup, kural olarak muaccel bir borcun tasfiyesi amacıyla verilir. Soyut borç ikrarı içeren çekin bedelsiz olduğu veya hamilin elinden rızası dışında çıktığı ve hamilin iktisabında ağır kusurlu veya kötü niyetli olduğu dosyanın mevcut durumu itibariyle yaklaşık ispat düzeyinde kanıtlanamdığından ihtiyati tedbir talebininn reddi yerine kabulüne karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Yukarıda bahsi geçen sebeplerle itiraz eden davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin ihtiyati tedbire itirazın reddine dair verdiği 04.08.2022 tarihli ara kararın kaldırılarak ihtiyati tedbire itiraz hakkında Dairemizce yeniden karar verilmesine, bu doğrultuda.

HMK'nın 394/4. maddesi uyarınca, davalının ihtiyati tedbire vaki itirazları haklı görüldüğünden, ihtiyati tedbire itirazın kabulüne, ilk derece mahkemesinin 04/07/2022 tarihli ara kararının HMK 353(1)b/2 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.