İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/266 K.2022/256

İlk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz kararını itirazın reddine dair 23/12/2021 tarihli ek kararın ihtiyati hacze itiraz eden borçlu tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Müvekkilinin, borçlunun donatı olduğu gemilerde hizmet vermesine rağmen maaşlarının büyük bir kısmının ödenmediğini belirterek 94.400 USD alacağının tahsili zımnında ... IMO Numaralı ... gemisinin ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ KARARI

Mahkemece, ihtiyati haciz isteyenin kaptan olarak görev yaptığı gemiler ile ihtiyati haczi talep edilen ... gemisinin TTK 1369/2 maddesi anlamında kardeş gemiler olduğu, bu nedenle gemi kaptanının ... ve ... gemilerindeki hizmet alacağından dolayı kardeş gemi niteliğindeki ... gemisinin ihtiyaten haczinin TTK 1369/2 gereğince mümkün olduğu gerekçesyle TTK 1320, 1352/1-(o) ve 1369/1-e maddesine göre talebin kabulü ile-94.400 USD alacak ile sınırlı olmak üzere ...

IMO no lu Gine Bayraklı ... isimli geminin ihtiyaten haczine karar verilmiş, borçlu/karşı taraf vekilince, ... gemisi için verilen ihtiyati haczin teminat üzerine kaydırılması talep edilmiş ve bu kez mahkemece, 01.12.2021 tarihi ek kararla. 103.840,00 USD nakit veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubu yatırıldığında ihtiyati haczin teminat üzerine kaydırılmasına karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati haciz isteyen tarafından dosyaya sunulan 27 Şubat 2018 tarihli çıplak gemi alt kira sözleşmesi gerçek dışı olduğu, davacının kaptan olarak çalıştığını belirttiği ... gemisi ve ikinci kaptan olarak çalıştığını iddia ettiği ... gemisinin tescilleri ... şirketi üzerinde olduğu, müvekkili ...'in yapmış olduğu tek gerçek sözleşmenin 16.03.2018 tarihinde düzenlenen ...

Ltd ile arasında akdedilen iş birliği sözleşmesi olduğu sözleşmenin, özel koşullar başlığı 4. maddesinde 31 Aralık 2018 tarihine kadar geçerli olduğunun kabul edildiği, bu durumda bir şirketin '...'in iki gemisini ayrıca hem ... şirketine kiraladığı hem de müvekkili ... ile aynı gemiler için iş birliği protokolü yaptığı iddiası abesle iştigal olduğu, İİK md 258. hükmünce yaklaşık ispat gerçekleşmediği, müvekkili ile yapıldığı iddia edilen çıplak gemi alt kira sözleşmesinin ise 27 Şubat 2018 olup, sözleşmenin bitim tarihi 31 Aralık 2018 olduğu, oysa davacının alacaklı olduğunu iddia ettiği tarihin 12.04.2019 itibariyle başladığı,

16.03.2018 tarihli işbirliği sözleşmesi gereğince ilgili iki geminin Gine Cumhuriyeti sularında faaliyet gösterebilmesi için gerekli balık tutma izinlerinin yine Gine Cumhuriyeti'ne bağlı olan şirket tarafından alınması gerektiği, talepçinin tüm belgelerinin imzasız ve sahte olduğu, gerek Deniz İş Kanunu gerekse Türk Borçlar Kanunu'nun hükümleri uyarınca adi yazılı sözleşme olarak değerlendirildiğinde ne talepte bulunana ait imza ne de müvekkili şirket yetkilisine ait imza ve şirket kaşesi bulunduğu, alacaklı olduğuna dair hiç bir delil bulunmadığını belirterek ihtiyati haczin kaldırılmasını istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARI

İlk Derece Mahkemesi'nce yapılan duruşma sonucunda, ihtiyati haciz isteminde bulunanın ... ve ... gemilerinde gemi adamı olarak çalıştığı, gemi kaptanının düzenlediği alacak teyit belgesine göre bu gemilerdeki çalışmasından dolayı toplam 94.400,00 USD alacağının bulunduğu, dosyaya sunulan çıplak gemi kira sözleşmesi ve GİNE Cumhuriyeti balıkçılık ve su ürünleri bakanlığının düzenlediği listeye göre ...'in ... ve ... gemilerinin donatanı olduğu,

bu şekilde iddia edilen alacak yaklaşık ispat kurallarına göre ispatlanmış olduğundan, Tuzla Liman Başkanlığının 09.09.2021 tarihli yazısı ekinde mahkememizin 2021 113 D.iş sayılı dosyasına gönderilen Register belgesine göre ...'e ait olduğu tespit edilen, kardeş gemi niteliğindeki ...

Gemisinin TTK'nın 1369/2.maddesine göre ihtiyaten haczine karar verildiği, ihtiyati haciz sebepleri İİK 265.maddesinde sınırlı olarak sayılmış olup sözkonusu hükümde borçlu tarafın ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisini ve teminata karşı itiraz edebileceği, eldeki dosyada, alacağın dayanağı olan belgelere karşı ihtiyati hacze itiraz eden tarafça ileri sürülen sahtecilik iddiası, İİK'nın 265. maddesinde düzenlenen itiraz nedenlerinden olmayıp, söz konusu iddianın doğru olup olmadığı ancak yargılama neticesinde ortaya çıkacak olduğu,

ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için aranan yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği gerekçesiyle ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmiştir.Bu karara karşı itiraz eden/borçlu vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İtiraz eden borçlu vekilinin istinaf dilekçesinde özetle. Müvekkil şirket ile sadece ... arasında iş birliği (cooperation) sözleşmesi yapıldığı, ... (...) ile ...

LTD şirketleri tamamen farklı iki şirket olup, müvekkili ... ile ... arasında hiçbir sözleşme imzalanmadığı, müvekkilinin donatan olmadığı gemideki mürettebatın donatan ... şirketinin gemi adamları olduğu dolayısıyla müvekkil şirketin donatanı olmadığı sadece işbirliği yaptığı ... gemilerindeki mürettebata borcu olamayacağının açık olduğu, karşı tarafın alacağına dayanak sunduğu belgelerin tek taraflı düzenlenmiş imzasız belgeler olduğu, bu bağlamda “İş Sözleşmesi ve Alacağına ilişkin ücret teyit belgesinde’’ müvekkili şirkete ait imza ve kaşe bulunmadığı ayrıca bu konuda teknik uzman görüşü dosyaya sunulduğu halde dikkate alınmadığı,

buna göre müvekkili ... ile ... arasında yapıldı iddia edilen alt kira sözleşmesinin sahte olduğu “Çıplak Gemi Alt Kira Sözleşmesi, İş sözleşmesi ve Gemi Kaptanı tarafından düzenlenen alacak teyit belgesinde” müvekkili şirkete ait herhangi bir imza ya da kaşe bulunmadığı, yaklaşık ispatın sağlanmadığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Talep, gemi alacaklısı hakkına dayalı deniz işçilik alacağından kaynaklı ihtiyati haciz istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince talebin kabulüne karar verilmiştir.

Borçlu/karşı taraf vekilinin ihtiyati hacze itirazı üzerine yapılan mürafaa sonucunda, ilk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle, ihtiyati haciz talebinin kabulüne ilişkin karara yönelik borçlu vekilinin itirazının reddine karar verilmiş; itiraz hakkında verilen ek karara karşı, yasal süresi içinde, borçlu vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Gemiler hakkındaki ihtiyati haciz başvuruları TTK'nun 1352. vd maddelerinde düzenlenmiştir.

Aynı maddenin 1. fıkrasının (o)bendi uyarınca, gemi kaptanının ve personelinin işçilik alacakları ile ülkelerine geri götürülme masrafları, deniz alacağıdır. TTK'nun 1362. maddesine göre; alacaklının ihtiyati haciz talebinin kabul edilebilmesi için TTK'nun 1352. maddesinde sayılan deniz alacaklarından olduğunu kanıtlaması ve alacağının parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri sunması gerekmektedir.

İhtiyati haciz kararı verilmesi için kafi kanaat verici delillerin sunulması yeterli olup kesin bir ispat aranmamakta olup yaklaşık ispat yeterlidir.

Somut olayda, talep eden alacaklı tarafça, karşı taraf/borçlu şirket ile aralarındaki iş sözleşmesine göre 4800 USD maaşla ikinci çarkçı olarak 12/04/2019-24/07/2020 tarihlerinde ... gemisinde, 25/07/2020-31/08/2021 tarihleri arasında da ... gemisinde görev yaptığı, bu hizmetlerinden dolayı 94.400 USD alacağının bulunduğu iddia edilerek aynı donatana ait olduğu ileri sürülen ...

IMO nolu ... gemisi üzerinde ihtiyati haciz talebinde bulunulmuş, talebe dayanak olarak iş sözleşmesi, hizmet belgesi, kira sözleşmesi, sicil belgesi dosyaya sunulmuştur.

İtiraz eden/borçlu tarafça, talebe dayanak olarak sunulan gemi kiralama sözleşmelerinin sahte olduğu ileri sürülmüş ise de, anılan şirket ile aralarında talep eden alacaklının çalıştığı gemilere ilişkin olarak işbirliği sözleşmesi düzenlendiği belirtilmiş olması karşısında, hizmet sözleşmesi kapsamında alacaklının çalıştığı gemilerin borçlu tarafından işletildiği sonucunu doğurduğu gibi sahtecilik itirazı İİK 265maddesinde sayılan itiraz nedenleri arasında olmayıp, açılacak davanın konusunu teşkil ettiğinden bu yöndeki istinaf sebebi yerinde değildir.

Öte yandan, yine tercümesi dosyada yer alan deniz iş sözleşmelerinde geminin mührünün bulunduğu görülmekle iş sözleşmelerinin donatan adına kaptan tarafından imzalanabileceği ve dosya kapsamı itibariyle yaklaşık ispat olgusu gerçekleştiğinden İİK'nın 1350 vd. maddelerindeki ihtiyati haciz koşullarının oluştuğu anlaşılmakla, borçlu vekilinin ihtiyati hacze yönelik itirazının reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykrılık görülmemiştir.Açıklanan bu nedenlerle itiraz eden/borçlu vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerekmiştir.