İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/368 K.2022/318

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Davacı dava dilekçesinde özetle; Dilekçe içeriğinde bildirdiği çeklerin yasal hamili olduğunu, 17/12/2021 tarihli duruşmada alınan beyanında çeklerin evde silah kutusunun altında durduğunu, olay günü silahı temizlediğini, daha sonra temizlikte kullandığı kağıt parçaları ile birlikte çöp kutusuna attığını, daha sonra çekleri kontrol ettiğinde bu durumu farkettiğini, bu sebeple çeklerin zayi olduğunu, çekler üzerine ödeme yasağı konulması ile çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı bulunan yetkili hamilin, dava konusu ettiği poliçenin, iradesi dışında elinden çıkarak zayi olduğunu ispat yükü bulunduğu, davacının dava konusu ettiği çeklerin olay günü silahının temizliğinde kullandığı kağıt parçaları arasına karışarak çöpe attığını ve bunu sonradan fark ettiği beyanı kapsamda anılan yasal düzenlemelere göre; davacının basiretli tacir gibi hareket etmediği ve bu haliyle kanunda hüküm altına alınan iradesi dışında poliçenin elinden çıktığına dair koşulun gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı istinaf dilekçesinde özetle; ekte örneklerini sunduğu ... Bankası Samatya Şb Muhatap Bankalı ... Ltd Şti keşideci olan, ... çek nolu, 30/09/2021 keşide tarihli, 40.000,00 TL tutarlı ve ...

Gürpınar Şb muhatap bankalı ... keşideci olan, ... seri nolu, 30/08/2021 tarihli 43.000,00 tutarlı davaya konu iki adet çekin evinde sair zamanda yaptığı gibi silah kutusunun altında olduğunu, silahını temizlerken kullanmış olduğu kağıtlar ile birlikte silah kutusunu da yerinden oynatmış olması sebebiyle aradan da zaman geçip farkında olmaması sonucu altında bulunan iptalini talep ettiği çeklerin kullanmış olduğu kağıt peçete gibi çöpler ile karışmış ve atılmış olma ihtimali olduğunu, silah kutusuna kendisinden başka erişen kimse olmadığını, bu çeklerin kesinlikle kendisinde olmadığını, olabilecek tüm yerlere baktığını ve bulamadığını,

talebinin reddinde mağdur olduğunu, çeklerin nasıl ne şekilde kayıp olduğunu hakkında net bilgisi olmadığını, ispatının mümkün olmadığını, beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak çek iptal davasının kabulünü talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle TTK'nın 818/s madde hükmü delaletiyle, aynı kanunun 757. madde hükümlerinde belirtilen zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. Mahkemece yukarıda açılanan gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı istinaf yasa yoluna başvurmuştur. TTK 651.

Maddesi uyarınca hamil çekin zayi edilmesi halinde iptal davası açabilecek, TTK 652 maddesine göre iptal kararı ile hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Çek iptali davası sonucunda verilen karar borçluya ibraz ile borçludan çek bedelinin tahsili imkanını sağlamaktır. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin TTK'nın 757 ve 818/s. maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına,

açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır.(Yargıtay 11.H.D nin 17/06/2019tarih ve 2018/2811 E- 2019/4422 K) Somut olayda davacı davaya konu çeklerin keşidecesi aleyhine talebe konu çeklerin poşet içinde çöpe atılması nedeniyle zayii olduğunu belirterek iptalini talep etmiştir.

Zayi nedeniyle çek iptali davaları niteliği gereği çekişmesiz yargı işi ve hasımsız açılması gereken davalardan olup, hasımlı olarak açılması mümükün değildir. ( Y 11 H.D'nin 16/01/2015 tarih ve E: 2014/14341-K: 2015/515 ,Y11 H.D'nin 03/02/2014 tarih ve E: 2014/418- K: 2014/1830 ).

Bu hukuki açıklamaya göre mahkemece davanın hasımlı olarak açılamayacağı gerekçesi ile reddi yerine yazılı gerekçe ile reddine karar verilmesi sonucu itibarıyla doğru olduğundan davacının istinaf başvurusun reddine karar verilmiştir.