İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/452 K.2022/552

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirket nezdinde sigortalı ... AŞ’ye ait yurt dışından ithal edilen etil asetat emtiasının Amerika'dan Türkiye'ye ... gemisi taşındığını, söz konusu emtianın tahliyesi sırasında davalının sorumluluğunu gerektirecek şekilde 9.931,00 kg emtianın alıcısına eksik teslim edildiğini, sigortalısına eksik emtia bedeli karşılığı sigorta tazminatının ödendiğini ileri sürerek sigortalıya yapılan ödemenin davalıdan rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkili ile davacının sigortalısı arasında depolama sözleşmesinin bulunduğunu, yurt dışından ithal edilen emtianın deniz yoluyla taşındığını, taşımayı yapan geminin limana gelmesine müteakip bizzat malın sahibi sigortalı alıcı firmanın tayin ettiği gözetim (SGS) firması tarafından ullage yöntemi ile yapılan ölçüm neticesinde geminin yüklenenden daha az emtia getirdiğinin tespit edildiğini, müvekkili şirketin tanklarına giren miktardan sorumlu olduğunu, nitekim tankına giren toplam emtiayı da eksiksiz olarak teslim ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacıya Nakliyat Emtia Sigortası ile Sigortalı dava dışı ...

A.Ş.'nin ... şirketinden 27/04/2015 tarih ... nolu fatura ile 795.186,60 USD karşılığında 1.019.470,364 Kg etil asetat satın aldığı, satın alınan emtianın 29/03/2015 tarihinde 1 HOU/LIM nolu konşimento ile 1.019.470,64 Kg beyanı ile ... isimli gemiye yüklendiği, geminin 16/05/2015 tarihinde Limaş Limanına yanaştığı ve emtianın Sahil tankına aktarıldığı, yükleme ve boşaltma işlemine SGS firmasının nezaret ettiği, mevzuat gereği gemiden emtianın boşaltılması işleminin resmi bir prosedür ile yapıldığı, SGS firması ile davalı Limaş tarafından imzalanan belgede sahil tankına 1.004.379,00 Kg emtianın boşaltıldığı,

boşaltma esnasında herhangi bir şekilde telefiyat/zayii olduğu hususunda iddia ve ispat bulunmadığı, yükleme limanından yapılan ölçümün hangi usulde yapıldığının belirsiz olduğu, eksper raporunda da belirtildiği üzere hasarın fiziksel telef/zayii durumundan değil, ölçüm hatasından veya kalibrasyon farkından kaynaklanabileceği, davalı ...'a ait sahil tankına alınan emtianın tamamının tahliye edildiği,

Gümrük beyannamesinin ithalatçı firma tarafından veya kanunu mümessili tarafından düzenlenmesi zorunlu olduğundan davacının sigortalısı tarafından düzenlenen gümrük beyannamesine göre de, davalının sahil tankına alınan ürün miktarının 1.004.379,00 Kg olarak beyan edildiği, davaya konu emtianın gemiden sahil tankına boşaltılması ve/veya gümrük beyannamesi düzenlenmesi esnasından herhangi bir şekilde hasara uğradığına ilişkin tanzim edilmiş bir tutanak bulunmadığı, bu hali ile etil asetat emtiasının davalının sahil tanklarına yüklenmesi/boşaltılması sırasında eksildiği iddiasının ispatlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin görevsiz olduğunu, deniz ihtisas mahkemesinin görevli olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tarafımızca dosyaya sunulan deliller hiçbir suretle değerlendirilmeksizin ve de salt davalı tarafından sunulan deliller incelenerek rapor tanzim edildiğini, delil sunma aşaması geçtikten sonra, incelemeye sunulan belgelerin incelemeye esas alınmasının doğru olmadığını, kaldı ki sunulan kantar fişlerinin dava konusu hasar tarihi ile örtüşmediğini, davanın reddinin doğru olmadığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, emtea nakliyat sigorta poliçesinden kaynaklanan rücuen tazminat talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, ispat edilemeyen davanın reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, taraflarca ileri sürülmüş olan istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısının yurt dışından ithal ettiği etil asetat emtiasının deniz yoluyla taşındığı ve limanda tahliyesi yapılarak davalının antreposunda tanklarda muhafaza edildiği ancak emtianın sigortalıya eksik teslim edildiği iddia edilmiş, davalı ise taşımayı yapan geminin yüklenenden daha az emtia getirdiğini, kendisine teslim edilen toplam emtiayı eksiksiz olarak teslim ettiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Bu durumda, emtiadaki hasarın deniz yoluyla taşınması sırasında meydana geldiği iddia edilmiş olmasına göre, uyuşmazlığa Türk Ticaret Kanunu'nda öngörülen deniz ticaretine ilişkin hükümlerinin uygulanması ihtimali bulunmaktadır.

28.04.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5136 sayılı Yasa ile 6762 sayılı Türk Ticaret Yasası’nın 4. maddesine eklenen fıkrada, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’nun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığınca, bu Yasanın dördüncü kitabında yer alan deniz ticaretine ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulacağı, bu mahkemelerin yargı çevresinin Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirleneceği düzenlenmiştir.

Anılan yasal düzenleme doğrultusunda Hakimler Savcılar Kurulunca, İstanbul ilinde bu tür davalara bakma görevi İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesine verilmiştir. Bu mahkeme ile diğer asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup mahkemece resen dikkate alınır.

O halde, davanın konusu ve niteliği itibariyle bu gibi deniz ticari ve sigortasına ilişkin davalara bakmak görevinin ilk derece mahkemesinin görev kapsamında olmayıp, İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan ilk derece mahkemesi kararının HMK'nun 353/1-a3 maddesi gereğince kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.