İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/478 K.2025/1830

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili firma ile davalı yan arasında 19.12.2019 tarihinde yapıları şifahi sözleşme gereği davalı tarafın müvekkili şirketin yapmış olduğu gıda satışı için sebze, meyvelerin edeceği müvekkil firmanın bu bağlamda davalı yana ... Bankası İstanbul Dünya Ticaret Merkezi Şubesi'ne ait ... no.lu, 30.06.2020 keşide tarihli, 53.000,00 TL. Bedelli, keşidecisi... ve Hayvancılık San, Tic.

Ltd.Şti. olan 2 adet çek verdiği Davalı yanın anlaşma tarihinden bugüne kadar toplamda 33.525,63 TL değerinde mal getirdiği ve bu kadarını fatura ettiği; bundan başka mal teslim etmediği.

30.06.2020 tarihli çeki kullandığı ve 30.07.2020 tarihli dava konusu çekin de bedelsiz müvekkili firmanın kendi edimi olan ödeme için 2 adet toplam 105.000,00 TL bedelli çekleri 19.12.2019 tarihinde verdiği devalı tarafın buna karşılık 33.525,63 TL tutarında mal getirdiği; müvekkili firmanın ticari defter kayıtlarında yapılan alışverişlerin kayıtlı olduğu; arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığı; dava konusu çekin bankaya ibrazı halinde ödemeden men edilmesi ve çekin yasal takibe konulmaması yönünde Mahkemece uygun görülecek teminat mukabilinde ihtiyati tedbir karan verilmesinin talep edildiği,

hususlarını beyanla davalı aleyhine açılan Menfi Tespit davalarının kabulü bahse konu çek nedeniyle davalı yana 53.000,00 TL borçlu olunmadığının tespiti ile çekin bedelsiz kaldığının tespiti dava konusu çekin tahsili halinde müvekkili şirketin maddi ve manevi zarara uğrayacağı muhtemel olduğundan dava konusu çekin belli bir teminat mukabilinde yargılama sonuna kadar ödenmesini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerini durdurmak amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve muhatap bankaya ödeme yasağı kararı verilmesi yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirket üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafça cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Somut olayın incelenmesinde, davalı tarafın davacı tarafa meyve , sebze temin etmesi için iki adet çek verildiğini, davalının dava tarihine kadar 33.525,63 TL'lik kısmi ifa ettiğini, 52.000TL bedelli çekin ödendiğini, menfi tespit davasının kabulü ile 53.000TL'lik çek yönünden borçlu olunmadığının tespitinin talep edildiği, davalının süresinde cevap dilekçesi vermeyerek iddiaları inkar etmiş sayıldığı, dosyada delillerin toplandığı, ödemelere ilişkin bankaya yazı yazıldığı,

davacı tarafın ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak mali müşavir ... ... 'dan rapor alındığı, raporun denetime ve hükme elverişli olduğu, davacı tarafın ticari defter ve belgelerinin lehine delil niteliğinde olduğu, davalı tarafa iki adet çek verildiği, dava tarihi itibariyle 47.421,53 TL bedelli mal alındığı, davalı adına 54.986,97 TL tutarında borç kaydının olduğu, 53.000TL'lik çekin bedelsiz kaldığı, bu çek karşılığı mal tesliminin olmadığı, davalının ticari defter ve belgelerinin incelenmesi için Mersin 2. ATM'ne talimat yazıldığı, ticari defter ve belgelerin ibraz edilmediğinden talimatın iade edildiği,

Kural olarak çekin bir ödeme vasıtası olup bedelsizlik iddiasına dayalı menfi tespit davasında bunun aksini iddia eden davacının, davaya konu çeklerin düzenlenmesine esas teşkil eden, satım, temel ilişki kapsamında; bedele karşılık avans çeki olarak verildiğini ve malların teslim edilmemesi nedeniyle bedelsiz kaldığı iddiasını yazılı belge ile ispatlaması gerektiği, bedelsizlik iddiasının tanıkla ispatının mümkün olmadığı,

yazılı delille ispatın mümkün olmaması durumunda ve davalının tanık dinlenmesine açık onayı da olmadığında, delil olarak açıkça yemin deliline dayanılması durumunda davacıya yemin hakkının hatırlatılmasının gerektiği, İş bu dosya kapsamında davacı tarafın kendi ticari defter ve kayıtları ile çekin avans çeki olarak verildiğini yazılı delil olarak ispat ettiği, davalı tarafın ihtarlı davetiyeye rağmen ticari defterlerini ibraz etmediği hususları bir bütün olarak dikkate alınarak ..."Açılan davanın kabulü ile; davacının, 30.07.2020 düzenleme tarihli, 53.000 TL bedelli , keşidecisinin davacı, lehdarının davalı olduğu, ...

Bankası Dünya Ticaret Merkezi Şubesi/İST. şubesine ait ... çek seri nolu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; eski beyanlarını tekrarla, Mahkemede tarafına yeterince söz hakkı verilmediğini, şahitlerinin ve delillerinin yeterince dinlenmediğini, kanunların lehine olan maddelerinin uygulanmadığını, 2020/479 esas sayılı bulunan dosya ile Bakırköy 6. ATM'nin 2021/1104 karar sayılı dosyasının 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 38. Maddesi de suçun kanuniliği ve cezanın kanuniliği güvence altına alındığını, AİHM sözleşmesinin 7/1 maddesinde aynı güvencelere yer verilerek “lehe kanunun uygulanması ilkesi” benimsendiğini, Davacı firma ile ticari bir ilişkisi, alış verişi olmamış,

bahse konu çeklerinde kendisine ait olmadığını, bu çeklerin firmayla ticari faaliyeti olan, birlikte iş yaptıkları abisi ...'e ait olduğunu mağdur olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kambiyo senedi(çek) nedeniyle borçlu olmadığının tespiti (menfi tespit) davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, taraflar arasında ticari alış verişin olup olmadığı noktasındadır.Davacı tarafından, davalı lehine 30/07/2020 tarihinde, 53.000,00 TL bedelli ve ... nolu çek keşide edilmiştir.Davacı tarafça, davalının üstlendiği edimleri yerine getirmemesi nedeniyle avans olarak verilen çekin bedelsiz kaldığı iddiasıyla dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.Davalı istinaf dilekçesinde davacı firma ile ticari bir ilişkisi bulunmadığını,

bahse konu çeklerin kendisine ait olmadığını, bu çeklerin firmayla ticari faaliyeti olan abisi ...'e ait olduğunu beyan etmiştir. Davalı çekte lehtar sıfatında olup, çeklerin kendisine ait olmadığını kabul ettiğine göre, dava konusu çek nedeniyle bir alacağı bulunmadığından, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Davalı kendisine yeterince söz hakkı verilmediği,

şahitlerinin ve delillerinin yeterince dinlenmediğini iddia etmiş ise de, dava dilekçesi duruşma gün ve saati ile birlikte delil ikamesi ve cevap dilekçesine ilişkin ihtarla davalının kendisine tebliğ edilmiş olup, davalının cevap dilekçesi sunmadığı ve delil bildirmediği nazara alındığında, davalının söz konusu iddialarına itibar olunmamıştır.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda;

ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.