İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/580 K.2022/537

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Talep eden vekili dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin grup şirketlerinden olan, ... Limited Şirketi' nin ... A.Ş. İle arşiv belgelerinin dopalanması, korunması ve belge yönetimi hususunda Müşteri Hizmetleri Sözleşmesi akdettiğini, ... A.Ş.' e ait tesislerde büyük çaplı bir yangın çıktığını, ... Limited Şirketi' nin bunu 14/06/2019 tarihinde öğrendiğini,...

Nakliyat Limited Şirketi' ye ait bazı arşiv belgelerinin yandığını, çıkan yangın sonucunda şuanki bulgulara göre müvekkili şirketin ve grup şirketi olan ...

Limited Şirketi' nin 2005 -2011 yıllarına ait arşivlerin tamamı ve 2012 yılına ait evrakların çoğunluğunun zayi olduğunu beyan ederek, 2005 - 2011 yıllarına ait arşivlerin tamamı ve 2012 yılına ait evrakların çoğunluğu fatura, kıyletli evrak ve sair ticari yazışma ve belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki talep hakkında yapılan yargılama sonunda, " davacının, talep konusu yönünden, defterleri ve diger evrakının zayi olduğunu iddia ettiği ve ayrı bir tüzel kişiliği bulunan ... Ltd. Şti'nin kendi grup şirketi veya şubesi olduğunu ispat edemediğinden aktif husumet sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin grup şirketlerinden olan ... Nakliyat Ltd. Şti. ("...")'nin dosyaya sunulmuş olan sözleşme uyarınca arşiv belgelerinin depolanması, korunması ve belge yönetimi için dava dışı ...

A.Ş. ("...") ile anlaşmış olduğunu, ...'nin, 14 Haziran 2019 tarihinde bu tesiste büyük çaplı bir yangın çıktığı hususunda bilgilendirilmesiyle müvekkiline ve ...'ye ait bazı arşiv belgelerinin yandığını bildirdiğini, çıkan yangın sonucunda müvekkili şirketin ve grup şirketi olan ... 'nin 2005-2011 yıllarına ait arşivlerin tamamı ve 2012 yılına ait evrakların çoğunluğu ve dosyaya sunulan bilgi, belge, fatura, kıymetli evrak, her türlü belge ve evraklar zayi olduğunu, müvekkili şirkete ait arşivler, bilgi, belge, fatura, kıymetli evrak,

her türlü belge de ... nin ... ile yapmış olduğu sözleşme çatısı altında aynı adreste ... evrakları ile birlikte depolanmakta olduğunu, müvekkili şirketin, yurtdışında yerleşik olan ... isimli şirketin İstanbul Merkez Şubesi olup ...'nin de müvekkili şirketin Türkiye'deki acentelik ve lokal hizmetlerini yürüten bir grup şirketi olduğunu, müvekkili şirket ve ...'nin, aynı adreste ticari faaliyetlerini devam ettirdiklerini, ... tarafından işbu dosyaya sunulan 23.07.2019 tarihli yazıda da ... şirketinin müvekkili şirketin grup şirketi olduğunun teyit edildiğini, tanık olarak dinlenen şirket çalışanı ...'unda beyanında müvekkili şirketin,

grup şirketi olan şirketlerden birinin de defterleri zayi olan ... Olduğunu ve lokal hizmetlerin hepsinin ... tarafından yapıldığını ifade ettiğini beyanla ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve talebin kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep, tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğradığı iddiasına dayalı zayi belgesi verilmesi istemidir.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı noktasındadır. Talep eden taraf, çıkan yangın sonucunda bir kısım ticari belgelerin zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesi istemiyle eldeki talepte bulunmuştur. Mahkemece, ... Ltd.

Şti'nin kendi grup şirketi veya şubesi olduğunu ispat edemediğinden aktif husumet sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacı taraf Türkiyede kurulu bir ticari şirket olmayıp ... firmasının Merkez/İstanbul şubesidir. Davada yabancı firmaya izafeten Merkez/İstanbul şubesi tarafından açılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 103/1-b maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti içinde merkez veya şubesi bulunmayan yabancı tacirler ad ve hesabına ülke içinde işlemlerde bulunanlar hakkında acenteliğe ilişkin hükümlerin uygulanacağı düzenlenmiştir. Davacı taraf, ... firmasının Merkez/İstanbul Şubesi'nin ticari evraklarının saklanması işlemlerini ... Ltd. Şti'nin acente olarak yerine getirdiğini iddia etmektedir. TTK'nın 105.

Maddesine göre, aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acentenin, müvekkili adına dava açabileceği hüküm altına alınmıştır. Bu durumda davacının ... Ltd. Şti'nin grup şirketi veya şubesi olup olmamasının bir önemi bulunmamaktadır. Gerek yabancı şirketin Türkiyedeki merkez şubesinin, gerekse ... Ltd.

Şti'nin kendisi tarafından sunulan beyan nazara alındığında yabancı şirketi temsilen yaptıkları iş ve işlemlerde acente hükmünde olmaları nedeniyle davacının, yabancı şirketin merkez şubesinin bir kısım ticari belgelerin zayi olduğu iddiasıyla açtığı zayi belgesi verilmesi davacında aktif husumeti bulunmaktadır.

Hal böyle iken mahkemece işin esasına girerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi isabetli olmamıştır. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece hatalı değerlendirme ve eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.