İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/609 K.2022/576

İlk derece mahkemesince verilen davanın usulden reddine yönelik hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davaya konu ... LTD. ŞTİ'nin hisselerinin devrine veya şirketin tasfiyesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, öncelikle karşı davanın tefrik edilerek husumet yokluğu ve arabuluculuk dava şartının yerine getirilmemesi nedeniyle usulden reddine, sayın mahkeme aksi kanatte ise tefrik edilen davanın derdest dava olması nedeniyle açılmamış sayılmasına dair karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dava şartlarının davanın açıldığı günde bulunmaması ya da bu şartlardan birinin yargılama aşamasında ortadan kalktığının öğrenilmesi durumunda mahkemenin HMK.'nın 115 maddesi gereği dava şartı noksanlığı sebebiyle davayı usulden reddetmesini gerektiği, bir davada derdestliğin kabul edilebilmesi için varlığı gerekli üç koşul birlikte aranacağı, bu davanın daha önce aynı veya başka bir mahkemede açılmış olması; davanın görülmekte (derdest) olması, daha önce açılmış ve görülmekte olan o dava ile 2. davanın yani bu davanın aynı olması koşullarının olduğu,

her iki davanın aynı sayılması için gerekli şartlar bakımından maddi anlamda kesin hüküm ile derdestlik arasında hiç bir fark olmadığı, o sebeple bu dava ile görülmekte olan başka bir davanın aynı dava olduğunu söyleyebilmek için; maddi anlamda kesin hükümdeki gibi; her iki davanın taraflarının, dava konusunun ve dava sebeplerinin aynı olması gerektiği, mahkemenin 2022/46 esasına kaydedilen dava ile mahkemenin 2021/763 Esas sayılı dosyasının taraflarının ve dava konularının birebir aynı olduğu gerekçesiyle.

6100 Sayılı HMK 114/1-ı ve 115/2 maddesine göre ise derdestlik dava şartı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; 02/02/2022 tarihinde istinaf başvuru dilekçesi ile istinaf kanun yoluna başvuru harcı ve diğer harçların yatırıldığını, mevcut kararın Anayasal hak arama özgürlüğüne aykırılık teşkil ettiğini, bu sebeple istinaf başvurusunun usulüne uygun ve süresinde yapıldığının tespiti ile dosyanın esastan incelenmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi'nin kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İlk Derece mahkemesince verilen nihai karar karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf harç ve giderlerinin yatırılmış olması, istinaf başvurusu şartlardan biri olup, istinaf harç ve giderlerinin hiç ödenmemiş veya eksik ödenmiş olup olmadığını denetlemesi görevi, öncelikle kararı veren ilk derece mahkemesine aittir.

Bu nedenle, istinaf harç ve giderlerinde herhangi bir eksiklik tespit edildiği takdirde, kararı veren mahkeme, vereceği bir haftalık kesin süre içinde bu eksikliğin tamamlanması aksi takdirde başvurudan vazgeçmiş sayılacağı hususunu başvuran tarafa yazılı olarak bildirir. Verilen kesin süre içinde harç ve giderlerdeki eksiklik giderilmediği takdirde, kararı veren mahkemece" başvurunun yapılmamış sayılmasına" karar verilir.

Bu karara karşı istinaf yoluna başvurulması halinde, HMK 346. maddesinin ikinci fıkrası hükmü kıyas yoluyla uygulanması ile, istinaf kanun yoluna başvurulacaktır.

5235 Sayılı Kanunun 52. maddesi ile Harçlar Kanununa bağlı(1) sayılı tarifenin "(A)Mahkeme Harçları" başlıklı bölümün "I- Başvurma Harcı" ile " III- Karar ve İlam Harcı" başlıklı bölümünde "Bölge Adliye Mahkemeleri " ibaresinin eklenmesi ile, istinaf başvurusunda başvurma harcı ile maktu yada nispi karar ve ilam harcının alınacağı düzenlenmiştir.

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili tarafından sadece istinaf kanun yoluna başvurma harcı yatırılması nedeniyle; ilk derece mahkemesince; davacı vekilince yatırılmayan 80,70-TL istinaf maktu karar ve ilam harcının HMK 344.maddesine göre bir haftalık kesin süre içerisinde yatırılması, aksi halde istinaf isteminden vazgeçme sayılacağının ihtar edilmiş olup, muhtıra tebligatının istinaf yoluna başvuran davacı vekiline 08.02.2022 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen istinaf karar harcının yasal bir haftalık sürenin geçmesinden sonra 03.03.2022 tarihinde yatırıldığı görülmekle;

ilk derece mahkemesinin "istinaf başvurusunun yapılmamış sayılmasına" ilişkin kararında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığından, davacı vekilinin mahkemenin ek kararına karşı istinaf başvurusunun HMK 346. maddesi gereğince ve HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.