İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/812 K.2026/168

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin dava dışı ... A.Ş:'nin ABD'den ithal ettiği emtiaların Türkiye'ye taşınmasını davalı şirket tarafından üslenildiğini, davalıya ait gemiye yüklenen emtiaların yüklendiği konteynerlerin mühürlerinin 25/01/2016 tarihinde İstanbul ... Limanın da açıldığını ve hasar tespit edildiğini, bu durumun yetkililer nezdinde kayıt altına alındığını, hasara ilişkin tespit edilen 4.874,43.TL bedelin müvekkili tarafından sigortalısına ödendiğini, ödenen bedelin tahsili için İstanbul Anadolu 22 İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, İstanbul Anadolu 22 İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görev itirazlarının bulunduğunu yetkili mahkemelerin Deniz İhtisas Mahkemesi olduğunu, hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, müvekkili aleyhine davanın 20/12/2017 tarihinde açıldığını ve 1 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, davacının rücu hakkını ispat edemediğini bu nedenle aktif husumet itirazlarının bulunduğunu, dava konusu taşımanın "..." isimli gemi ile yapıldığını oysa bahsi geçen geminin ilgilisinin müvekkili şirket olmadığını bu nedenle pasif husumet itirazlarının bulunduğunu, olayda CIF satışın mevcut olduğunu, bu nedenle yükleme,

istif ve saylı işlerinin satıcı tarafından sorumluluğunda olduğunu müvekkilinin bundan sorumlu tutulamayacağını, olayda yetersiz yükleme ve istiften doğan satıcı hatası olduğunu, taşımayı gerçekleştiren geminin son derece ağır hava koşullarına maruz kaldığını, bu nedenle mücbir sebebe bağlı kaçınılmazlık ve bu minvalde taşıyanın sorumsuzluğunun gözetilmesi gerektiğini, usulüne uygun bir hasar ihbarının bulunmadığını beyanla davanın reddine ve %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "asarın meydana gelmesi yönünden yapılan değerlendirmede.

TTK m. 1184 ve 1185 hükümlerine göre, gönderilenin eşyanın uğradığı hasar veya zıyaa ilişin resmi inccleme yaptırması veya hasar/zıya ihbarında bulunması gerektiği , resmi incelemenin yapılması halinde ihbara gerek bulunmadığı, dosyada TTK m, 1184'e uygun bir resmi incelemenin yapıldığına dair delil bulunmadığından tazminat talebinin dayanağı olan hasar veya ziyam haricen anlaşılabilmesi halinde TTK. m. 1185 gereğince en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında, aksi halde teslimden itibaren üç gün içinde taşıyana yazılı olarak bildirilmesi gerektiği,

Master Destek tarafından davalı taşıyana gönderilen 11.05.2016 tarihli bir bildirim dosyada bulunmakla birlikte, bu bildirim rücuen tazminat talebine ilişkin olduğu ve süresi bakımından da TTK m, 1185 e uygun bir bildirim olarak değerlendirilemeyeceği, eşyanın uğradığı hasar veya zıya resmi inccleme ile tespit edilmemiş ve taşıyana da bildirilmemiş ise eşyanın konişmentoda olduğu gibi teslim edildiği ve eşyada bir hasar veya zıya söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklandığı şeklinde iki karine doğacağı, yükle ilgili gönderilenin bu iki karinenin aksini,

diğer bir anlatımla eşyanın hasara veya zıyaa uğramış şekilde teslim edildiğini ve bu hasar veya zıyaııı taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten kaynaklandığım, ispat etmesi gerektiği, dava konusu olayda da kanuna uygun ihbar yapılmadığından bu iki karinenin doğduğu kabul edilmiş, dosya kapsamından hasarın nedenleri konusunda 3 ayrı oluşumun gösterildiği, ıslanma, diğeri yırtılma ve yıpranma, diğeri ise yağ ile lekelenme şeklinde olduğu iddiası olduğu,

geminin sefer sırasında kaba deniz dalgalarına maruz kaldığı iddia edilmiş ise de uygulanan gümüş nitrat testi negatif çıktığından eşyanın deniz suyu ile ıslandığı kabul edilemeyeceği, konişmentoda yer alan ... kaydı ve "..." kaydı gereği,

aynı zamanda eşyanın yükleten tarafından konteynerlere tam olarak yüklenerek konteynerlein mühürlenmiş olması karşısında eşyanın taşıyanın hakimiyeti altında olduğu süreçte ıslanmış olduğunun ortaya konulamadığı ,eşyada meydana gelen yırtılma ve yıpranma şeklindeki hasarın sefer sırasındaki kaba deniz dalgalan sebebiyle konteyner içinde hareket etmiş olmasından kaynaklanması halinde dahi eşyayı konteyner içine yükleten istiflemiş olduğundan taşıyanın bu hasardan kaynaklanan zarardan sorumlu tutulmayacağı ,

eşyada bulunan yağ lekelerinin nasıl oluşmuş olduğunun da teknik incelemede belirlenememiş olmasının yanında yine konişmentoda bulunan yukarıdaki kayıtlar gereği eşyanın taşıyana teslim edildiği sırada söz konusu yağ lekelerinin eşyada bulunup bulunmadığı belirlenmediğinden hasarın eşyanın taşıyanın hakimiyeti altında bulunduğu süreçte hasara uğramış olduğunun ortaya konulduğu kabul edilemeyeceğinden davanın esastan reddine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme dava dilekçesi ve bilirkişi raporlarına beyanlarında belirttikleri hususlarda araştırma yapmaksızın eksik inceleme neticesinde davanın reddine karar verdiğini, tüm delillerin takdiri ve belgelere dayalı olarak inceleme yapılmasına karşın sadece beyan ve gerçekleşmediği sabit olan karineler doğrultusunda yükleme ve/ veya istif hatası nedeniyle emtianın hasarlanması ve bu durumun taşıyıcıyı sorumluluktan kurtarması son derece hatalı ve eksik inceleme neticesi hukuka aykırı bir kararın verilmesine neden olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için hasarın;

emtianın yanlış ve hatalı istiflenmesi/ yüklenmesi nedeniyle meydana geldiği kabul edilse dahi en azından yükün varış yerindeki ekspertiz raporundaki tüm tespit ve tutanaklarla birlikte değerlendirilerek emtiada meydana gelen hasardan taşıyıcının sorumluluğuna ilişkin bir değerlendirme yapılması gerektiğini ancak mahkeme bahis konusu gerekçeli kararında Müterafik Kusur olgusunu değerlendirmeden eksik ve hukuka aykırı bir karar verdiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, deniz taşıması sırasında emtiada oluşan hasar nedeniyle zararı sigortalısına ödeyen sigorta şirketi tarafından alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelip gelmediği, hasar ihbarının yapılıp yapılmadığı noktasındadır.

Dava konusu taşımaya ilişkin ... numaralı Konşimento, Internationel ... firmasından ithal edilen ürünlerin ... isimli gemi ile Savannah/ABD limanından İstanbul limanına taşınmasına ilişkin olarak, taşıyıcı sıfatıyla ... ...A.Ş. acentesi olarak .... tarafından düzenlenmiş ve bu konşimentoda ... ...

A.Ş. yükün teslimi için başvurulacak kişi olarak gösterilmiştir.Davaya konu taşımalar davacı ... şirketi tarafından sigortalanmış olup, hasar ihbarında bulunulması üzerine, ekspertiz raporu alınmış ve tespit edilen hasar bedeli 4.874,43 TL olarak 07/04/2016 tarihinde sigortalıya ödenmiştir.Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, İstanbul Anadolu 22. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyasında, "sigorta poliçesi kapsamında ...'a ödenen 4.874,43 TL hasar bedeli bakımından halefiyet ilkesi gereği rücu" sebebine dayalı olarak 4.874,43 TL asıl alacak ve 308,31 TL işlemiş faizinin tahsili istemiyle 20/12/2016 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur.Davacı taraf, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 1178/2. maddesine göre;

taşıyan, eşyanın zıyaı veya hasarından yahut geç tesliminden doğan zararlardan, zıya, hasar veya teslimde gecikmenin, eşyanın taşıyanın hâkimiyetinde bulunduğu sırada meydana gelmiş olması şartıyla sorumludur.

TTK'nın 1185/1,4. maddesine göre, zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır, ancak zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir.

Buna karşın eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur. Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir.Eksper raporunda konteynerin 20/01/2016 tarihinde ... Limanına boşaltıldığı belirtilmiştir.

25/01/2016 rezevr zaptında yükteki hasara ilişkin tespitler yapılmıştır. Davacı tarafından davalıya 11/05/2016 tarihli rücu talebi hakkında bir yaz göndermiştir. Ancak, bilirkişi raporunda tespit edildiği ve mahkemece de kabul edildiği üzere 11/05/2016 tarihli rücu talebi yazısının TTK'nın 1185/1. Maddesi anlamında ihbar/bildirim olarak kabulü mümkün değildir. Bu halde davacının, zararın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten ileri geldiğini ispat etmesi gerekir.

Yaptırılan ekspertiz çalışmasında, hasarın sebebi olarak ruloların konteyner içinde serbestçe hareket etmeye başladığı ve enine konteynerin duvarına çarptığı, Cezayir kıyılarını geçerken geminin kaba deniz dalgalarına maruz kaldığının haber edildiği, ruloların bağlanması, deniz uygulamalarına uygun olarak yapılmadığı için kaba denizlerden geçişin hasara neden olmuş olabileceği, gümüş nitrat testinin negatif çıktığı ifade edilmiştir.

Ancak konişmentoda shipper's load kaydı bulunduğu nazara alındığında emtianın ıslanması-yağlanması-çizilmesinin taşımanın hangi aşamasında oluştuğuna dair dosyada herhangi bir delil bulunmamaktadır. Davacı ... şirketi tarafından 11/05/2016 tarihinde rücuen tazminat talep edilmiş ise de bu rücu yazısı TTK'nın 1185/1. maddesinde belirtilen sürede yapılmamıştır.

İspat yükü üzerinde olan davacı tarafından, zararın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebepten ileri geldiğini ispata yarar bir delil de dosyada mevcut değildir.Davaya konu taşımaya ilişkin olarak tespit edilen hasarla ilgili, taşıyıcı tarafa süresinde yapılmış bir ihbar bulunmadığından ve hasarın deniz taşıması sırasında meydana geldiği de ispat olunamadığından, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda;

ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.