İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/901 K.2025/1788

Taraflar arasındaki Alacak davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davalı banka yönünden davanın reddine, davalı İnterıum ... ... Tic. A.Ş. Yönünden davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı ... Organizasyon ve Etkinlik Yönetimi ... Ltd. Şti. arasında ticari ilişki bulunduğunu, müvekkili şirketin anılan şirket tarafından adına kesilen 23/10/2017 tarihli e-fatura bedelini ödemek isterken sehven davalılardan ... ... ... Ticaret A.Ş. adına kayıtlı banka hesabına EFT ile 44,577,76 TL tutarında para gönderdiğini, müvekkili şirket ile davalılardan ... ... ...

Ticaret A.Ş. arasında yıllar önce ticari ilişki bulunduğunu, ancak 2016 yılından itibaren taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkinin mevcut olmadığını, anılan iki şirket arasında hiçbir organik bağın bulunmadığını, yalnızca ticari ünvanlarının benzerlik gösterdiğini, müvekkili şirketin de bu benzerlik sebebi ile hataya düştüğünü, müvekkili şirketin 21/11/2017 tarihinde dava dışı ... Organizasyon ve Etkinlik Yönetimi ... Ltd.

Şti. tarafından 23/10/2017 tarihli fatura bedelinin ödenmediğine ilişkin bildirim yapılması üzerine sehven yapılan ödemeden haberdar olduklarını ve durumu derhal hem davalı bankaya hem de diğer davalı ... ... ...

Ticaret A.Ş.'ye bildirerek sehven hesaba yatırılan paranın iadesini talep ettiklerini, davalı bankanın ödemenin sehven yapıldığını biliyor olmasına rağmen kötü niyetli olarak müvekkili şirketi oyaladığını ve iadeyi gerçekleştirmediğini, sehven yapılan ödeme nedeniyle davalıların sebepsiz zenginleştiğini belirterek ve dilekçesinde açıkladığı diğer nedenlerle;

müvekkili şirket tarafından tamamen unvan benzerliği nedeni ile sehven yapılan 44.577,76 TL tutarındaki ödemenin, ticari faizi ile birlikte sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılardan T. ...

Bankası A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın iddialarının tamamen soyut ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili bankanın huzurda görülen davaya konu uyuşmazlığa taraf olmadığı gibi herhangi bir sebepsiz zenginleşmesinin de söz konusu olmadığını, bu nedenle davanın öncelikle esasa dahi girilmeksizin husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacı şirket tarafından dava konusu EFT işleminin gerçekleştirilmesi sonrasında davacı tarafından gönderilen 44.577,76 TL bedelli EFT'nin diğer davalı ... ... ...

Ticaret A.Ş.’nin hesaplarına geçtiğini, söz konusu işlemde müvekkili bankanın tek rolünün, hesaba gelen EFT'yi EFT alıcısının hesabına geçirmek olduğunu, yapılan EFT işleminin ne şekilde gerçekleştirildiği ile işlemde herhangi bir hata olup olmadığı hususlarında müvekkili bankanın herhangi bir etkisinin bulunmadığını, EFT işleminin doğası gereğince alıcı bankanın herhangi bir müdahalesinin zaten mümkün olmadığını, davacı şirketin dava konusu tutarı somut olay bakımından zenginleşen kişi olan ... ... ...

Ticaret A.Ş.'den talep edebileceğini, müvekkili bankadan talepte bulunulmasının haksız ve hukuka aykırı olduğunu belirterek ve dilekçesinde açıkladığı diğer nedenlerle; öncelikle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, mahkemece esasa girilmesi halinde ise esastan reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep etmiştir.

Dava dilekçesi ve ekleri davalılardan ... ... ... Ticaret A.Ş.’ye usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine karşın bu davalı tarafından davaya karşı cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ,davacı şirketin davalılardan ... ... ... Ticaret A.Ş.’nin banka hesabına EFT yolu ile 44.577,76-TL. ödeme yaptığı, EFT dekontundaki açıklamaya göre davacı şirketin dava dışı ... Organizasyon ve Etkinlik Yönetimi ... Ltd. Şti.’ne yapacağı fatura ödemesini sehven benzer unvanlı davalı şirketin hesabına gönderdiği, davalılardan ... ... ...

Ticaret A.Ş.’nin davacı şirketin hataen ödediği 44.577,76-TL. kadar sebepsiz zenginleştiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla eldeki davada; hataen gönderilen EFT sebebiyle davalılardan ... ... ... Ticaret A.Ş. zenginleştiğinden, bu davalı (... ... ... Ticaret A.Ş.) sebepsiz zenginleşme hükümleri gereği zenginleştiği tutar olan 44.577,76-TL.’yi davacı şirkete geri verme borcu altındadır.

Davacı şirket tarafından Beyoğlu 17. Noterliği’nden davalılara keşide edilen 18 Aralık 2017 tarihli, 22394 yevmiye numaralı ihtarname davalılardan ... ... ... Ticaret A.Ş.’ye 20/12/2017 tarihinde tebliğ edilmiş olup; anılan ihtarnamede dava konusu meblağın “derhal” iadesi talep edildiğinden, mahkememizce tebliğ tarihini izleyen gün olan 21/12/2017 tarihi bu davalı yönünden temerrüt tarihi olarak kabul edilmiştir.

Her iki taraf da şirket (tacir) olduğundan, davalı şirketin sebepsiz zenginleştiği dava konusu tutara temerrüt tarihinden (21/12/2017’den) itibaren değişen oranlarda avans faizi yürütülmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Öte yandan dava konusu EFT (havale) işleminin davacı şirketin kendi şahsi istemi, bilgisi ve iradesi dahilinde yapılmış olduğu, işleme davalı bankanın doğrudan bir müdahalesinin olmadığı, sonuç olarak işlemde davalı bankaya atfedilebilecek bir kusurun bulunmadığı, davalı bankanın kredi müşterisi davalı şirketin (... ... ...

Ticaret A.Ş.’nin) hesabına gelen parayı takas/mahsup hakkı kapsamında muaccel hale gelmiş kredi alacağına mahsup etmesinin son derece normal bir işlem ve tasarruf olduğu, davalı bankanın bu nedenle herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, davacı şirketçe dava konusu yapılan miktarın davalı bankadan değil, sebepsiz zenginleşen diğer davalıdan (... ... ... Ticaret A.Ş.’den) yani EFT lehtarından isteyebileceği kanaatine varılarak; ..." davalılardan T....

Bankası A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine, davalılardan Interıum ... ... Ticaret A.ş. aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından davalı şirket ... ...'in banka hesabına gönderilen meblağ sehven gönderilmiş olup, söz konusu meblağda davalı şirket ve davalı bankanın tasarruf hakkının bulunmadığını, davalı bankanın kötüniyetli olarak uzun süre boyunca paranın iadesini sağlamamış olduğu gibi, söz konusu parayı davalı diğer şirketten olan kredi alacağı nedeniyle aralarındaki sözleşme uyarınca mahsup ettiğini, mahsup edilen paranın hukuki dayanağı olmadığını, dolayısıyla mahsup işleminin hukuka aykırı şekilde gerçekleştirildiğini,

davalı bankanın hukuka aykırı ve kötü niyetli şekilde gerçekleştirdiği işlem nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığı ve davalı bankanın sebepsiz zenginleştiğinin sabit olduğunu, açıklanan nedenlerle mahkeme tarafından verilen İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/434E. , 2021/891K. Sayılı ve 17.11.2021 tarihli kararın istinaf incelemesi sonucu kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava; davacı şirket tarafından davalı şirkete sehven yapıldığı belirtilen EFT bedelinin davalı şirket ve davalı bankadan tahsili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davalı banka yönünden davanın reddine, davalı İnterıum ... ... Tic. A.Ş. yönünden davanın kabulüne karar verilmiş olup davacı vekilince süresinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; davacı tarafça davalı şirket hesabına sehven gönderildiği iddia edilen EFT tutarının iadesi ile ilgili olarak davalı bankanın davacıya karşı sorumlu olup olmadığı noktasındadır.Davacı tarafça ... A.Ş. aracılığı ile davalı İnterıum ... ...

Tic. A.Ş.'nin davalı banka nezdindeki hesabına 31.10.2017 tarihinde 44.577,76 TL EFT olarak gönderilmiştir.

Uyuşmazlığın çözümü için 6098 sayılı TBK 555 vd. maddeleri ile özellikle havale edenin geri alma hakkının düzenlendiği TBK 559 maddesinin uygulanmasını gerektirmektedir.TBK 555 maddesinde "havale, havale edenin, kendi hesabına para, kıymetli evrak ya da diğer bir misli eşyayı havale alıcısına vermek üzere havale ödeyicisini, bunları kendi adına kabul etmek üzere havale alıcısını yetkili kıldığı bir hukuki işlem" olarak tarif edilmiş olup, havaledeki üçlü borç ilişkisinin taraflarını havale eden, havale alıcısı ve havale ödeyicisi oluşturmaktadır.TBK 559/2 maddesinde de,

havale ödeyicisinin (davalı banka) havale alıcısına havaleyi kabul ettiğini açıklamadığı sürece havale edenin ona verdiği yetkiyi geri alabileceği öngörülmüştür.

Somut olayda, davalı banka, havaleyi kabul ile havale eden tarafından gönderilen parayı havale alıcısının hesabına geçirmiş olmakla, havale konusu para üzerinde tasarruf hakkı havale alıcısına geçmiş olup havale eden, TBK 559/1.maddesi uyarınca havale alıcısına vermiş olduğu yetkiyi geri alabilirse de, davalı havale ödeyicisi bankaya verdiği yetkiyi geri alamayacağından, irade fesadına dayalı dahi olsa iade istemini davalı bankaya karşı ileri süremez.

Davalı bankanın, TBK'nın 557/1. maddesi de gözetildiğinde, havale alıcısının hesabına aktardığı havale konusu para üzerine, havale alıcısı ile aralarındaki sözleşmeye dayanarak kredi tahsilatı yapmasında yasaya aykırı bir durum sözkonusu olmayıp davacının iadesi talebinin reddedilmesinde davalı banka açısından bir usulsüzlük bulunmamaktadır.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 27/11/2017 tarihli, 2016/4541 E., 2017/6590 K. Sayılı ilamı)Bu durumda davacının kendi iradesi ile sehven yaptığı EFT işlemi sonucunda talep ettiği bedelin davalı bankanın müşterisi hesabına geçtiği, bu nedenle sebepsiz zenginleşenin davalı banka olmadığı gibi aldırılan bilirkişi raporuna göre de davalı bankanın kusurunun bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre, ilk derece mahkemesince davalı banka yönünden davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.