İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2022/92 K.2022/60

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün İhtiyati hacze itiraz eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati hacze itiraz eden vekili itiraz dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz talep edenler tarafından bono vasfında bulunmayan kağıda dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, bonoda 915.000-TL. yazılı olmasına rağmen karşı tarafça mahkemeden sadece 100.000-TL. için kısmen ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, bonoda keşide tarihi olarak 30/10/2021, vade tarihi olarak 02/06/2021 tarihinin yazılı olduğunu, bu halde keşide tarihinden önce vade tarihi olmasından dolayı belgenin bono vasfını yitirdiğini,

belgede "nakden" ibaresi yazılı olmasına rağmen belgenin sol tarafında "Bu senet 02/06/2021 tarihli sözleşmeye istinaden verilmiştir. ... aracın %25 hisse bedelidir" şeklinde bir ibare olduğunu, buna göre belgede "nakden" ibaresi olmasına rağmen belgenin aynı yüzünde araç satışından dolayı verildiğinin, yani "malen" kaydının da bulunduğunu, bu yönüyle belgedeki açık çelişki bulunduğunu,

belgede mevcut ibarelere göre ortada kayıtsız şartsız bir beyan olmadığı açık olduğundan talebe dayanak belgenin bono vasfında bulunmadığını belirterek ve dilekçesinde açıkladığı diğer nedenlerle mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İhtiyati haciz talep eden vekili tarafından, 915.000,00 TL bedelli bononun ödenmediğinden bahisle, ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiş, Mahkemece talep kabul edilerek ihtiyati haciz kararı verilmesinin ardından aleyhine ihtiyati haciz talep edilen vekilince karara itiraz edilmesi üzerine, istinaf incelemesine konu ek kararı veren ilk derece Mahkemesi tarafından ihtiyati hacze itiraz hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda, "İstanbul BAM 14. Hukuk Dairesi’nin 10/12/2018 tarihli, 2018/2007 E. ve 2018/1470 K. sayılı kararına göre;

senedin tanzim tarihinin vade tarihinden sonraki bir tarihte olması ihtiyati haciz istemine engel teşkil etmez. Diğer taraftan bir bononun teminat amacıyla verilmiş olması da onun kambiyo senedi niteliğini ortadan kaldıran bir durum değildir. Bu durum ihtiyati haciz istemine engel teşkil etmez.

(Nitekim Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 13/04/2012 tarih, 2012/3409 E. - 2012/6013 K. ve 02/05/2014 tarih, 2014/5674 E. - 2014/8263 K. sayılı kararları bu yöndedir.) İhtiyati haciz kararlarına itiraz sebepleri 2004 sayılı İİK.’nun 265. maddesinde tahdidi (sınırlı) olarak düzenlenmiştir.

İİK’nun 265/1. maddesi gereğince borçlu; kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren 7 (yedi) gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

Görüldüğü üzere, ihtiyati haciz kararına yönelik itiraz nedenleri yasada sınırlı olarak sayılmış olup, bu nedenler dışında ihtiyati haciz kararına yönelik başka bir itiraz nedeni bulunmamaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; somut olayda, mahkememizce ihtiyati haciz talep edenin talep dilekçesi ekinde dosyaya sunduğu belgeler ile talebe konu belge aslı (yazılı senet) incelenmek suretiyle ve dosya kapsamına göre sınırlı sebeplere dayalı olarak değerlendirme yapıldığı, mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının rehin ile temin edilmemiş ve sunulan belge metninden anlaşıldığı üzere vadesi gelmiş bir senede dayalı olarak verildiği, yasa gereği alınması gerekli teminatın da ihtiyati haciz talep eden taraftan eksiksiz olarak alındığı,

itiraz eden tarafça talebe konu belgenin kambiyo senedi niteliğinin bulunmadığına, senedin kendisinden baskı uygulanmak suretiyle zorla alındığına, bu konuda şikayeti üzerine başlatılan ve devam eden bir savcılık soruşturma dosyası bulunduğuna yönelik iddiaları ile ileri sürdüğü itiraz nedenlerinin hiçbirinin kanunda tahdidi olarak sayılan itiraz nedenlerinden olmadığı, talebe konu senedin itiraz edenden tehditle, rızası dışında ve zorla alındığına yönelik iddiaların ancak asıl davaya bakan mahkemece dinlenebilecek hususlardan olduğu, ileri sürülen itirazların yargılamayı gerektirdiği anlaşıldığından,

mahkememizce yerinde görülmeyen itirazın reddine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; talebe konu bononda çift vade bulunması nedeniyle kambiyo vasfında olmadığını, bononun ön yüzünde "nakden" kaydı ile birlikte "Bu senet 02.06.2021 tarihli sözleşmeye istinaden verilmiştir. ... aracın %25 hisse bedelidir." şeklinde araç hisse satışına dair "malen" kaydının bulunduğunu, bu hali belgedeki alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiğini, sözleşme ile bononun çeliştiğini, aynı talep hakkında kesinleşmiş mahkeme kararı bulunduğunu, itirazın duruşmalı incelenmediğini, itirazların gerekçeli kararda tartışılmadığını,

ihtiyati hacze karar verilen miktarın icra veznesine yatırılmasına rağmen ihtiyati haczin kaldırılmadığını, bono bedelinden daha düşük bir miktarın ihtiyati hacze konu edilmesinin hayatın olağan akışına ters olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen ihtiyati haciz kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep, bonoya dayalı olarak verilen ihtiyati haczin itirazen kaldırılması, istemidir. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, talebe konu senedin bono vasfında olup olmadığı ve ihtiyati haczin şartlarının bulunup bulunmadığı noktasındadır. Aleyhine ihtiyati haciz istenen ... tarafından, ..., ... ve ... lehine 30.10.2021 tarihinde 915.000,00 TL bedelli ve 02.06.2011 vade tarihli senet keşide edilmiştir.

Senette nakden kaydı bulunduğu gibi, senedin ön yüzünde "Bu senet 02.06.2021 tarihli sözleşmeye istinaden verilmiştir. ... aracın %25 hisse bedelidir." şeklinde bir kayıtta bulunmaktadır. İhtiyati haciz isteyen tarafından senet bedelinin vadesi gelmesine rağmen ödenmediğinden bahisle ihtiyati haciz talep edilmiş, mahkemece talebin kabul edilmesi üzerine ihtiyati haczin şartlarının bulunmadığı iddiasıyla ihtiyati haczin kaldırılması istemiyle incelemeye konu itiraz yapılmıştır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 257/1. Maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir.

Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır (Yargıtay 19. HD'nin 12/12/2019 Tarih, 2019/2300 E-2019/5531 K). Talebe konu senedin tanzim tarihinin senet metninde tekrarlanması senedin geçerliliğine etki etmez.

Ancak talebe konu senedin tanzim tarihi 30.10.2021 tarihi olup, vade tarihi ise tanzim tarihinden önceki bir tarih olan 02.06.2021 tarihidir. Bu halde senet vade tarihinin keşide tarihinden önceki bir tarih olması karşısında talep konusu senet kambiyo vasfında değildir. Talebe konu belge bono vasfında olmamakla beraber adi senet hükmünde değerlendirilebilir.

Ancak bu halde de, senette nakden kaydı bulunmasının yanı sıra, ön yüzde "Bu senet 02.06.2021 tarihli sözleşmeye istinaden verilmiştir. ... aracın %25 hisse bedelidir." ibaresi bulunmaktadır ve bahsi geçen sözleşmeden kaynaklanan edimler ve bu edimlerin yerine getirilip getirilmediği belirsizdir. Bu halde alacağın miktarı ve muacceliyeti yönünden yaklaşık ispat şartı gerçekleşmemiştir.

Dolayısıyla mahkemece ihtiyati hacze itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda.

Mahkemece hatalı değerlendirme ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle ihtiyati haczin kaldırılmasını talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyatin haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.