İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/1377 K.2023/1152

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

İhtiyati haciz talep eden vekilinin ihtiyati haciz talepli dilekçesinde özetle; müvekkilinin borçludan alacaklı olduğunu, borcun vadesi gelmesine rağmen ödenmediğini, borçlunun mal kaçırma hazırlığı içinde olduğunu, alacağın rehinle temin edilmediğini belirtilerek borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarı kadar ihtiyaten haczine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Talebin kabulü ile 01.06.2023 tarihli D. İş kararı ile ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu ek kararı veren ilk derece Mahkemesi tarafından ihtiyati hacze itiraz hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda, "..İtiraz edenin itirazı incelenmekle; itiraz eden bakımından süresinde itiraz dilekçesi sunduğu anlaşılmakla yetki itirazının İİK madde 265/3 de gösterilen sebepler arasında olduğu, yetki itirazı değerlendirildiğinde, bononun keşide edildiği yerin İstanbul olduğu olduğu, bono üzerinde de karşı tarafın yerleşim yerinin Eyüp/İstanbul olduğu, talep dilekçesinde de karşı tarafın adresinin Eyüp/İstanbul olduğu,

UYAP ekranından yapılan sorgulamada karşı tarafın geriye yönelik beyanı ile yerleşim yerini değiştirmiş ise de bono tanzim tarihi, talep tarihi ve karar tarihi itibari ile karşı tarafın yerleşim yerinin Eyüp/İstanbul olduğu Kambiyo senedine dayalı alacaklar aranacak borçlardan olduğundan (TTK m.755,796)itiraz edenin yetki itirazının kabulü ile 01.06.2023 tarihinde verilen ihtiyati haciz kararının yetki yönünden kaldırılmasına " karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle: ihtiyati hacze itiraz eden karşı tarafın, itiraz dilekçesinde "... Mah. ... Sk. No ... Esenyurt/İstanbul" adresini açık adres olarak mahkemeye bildirdiğini, bununla birlikte ihtiyati hacze itiraz eden karşı tarafın vekaletnamesinde de asil adına gösterilen adresin, itiraz dilekçesinde bildirilen adres ile aynı adres olduğunu, ihtiyati hacze itiraz eden tarafın mernis adresinin "... Mah. ... Sk. No ...

Esenyurt/İstanbul" olduğunu, her ne kadar ihtiyati hacze karşı tarafça itiraz edilmişse de aleyhine ihtiyati haczi talep edilen karşı tarafın adresinin İstanbul ili, Esenyurt ilçesi sınırları içerisinde yer aldığını, ihtiyati hacze itiraz eden tarafın adresinin UYAP sorgulamasında da İstanbul ili Esenyurt ilçesi sınırlarında yer aldığına ilişkin olarak yerel mahkeme kararının "Muhalefet Şerhi"ne de yansıdığını, yerel mahkemenin ihtiyati haciz kararının yetki yönünden kaldırılmasına karar vermesinin, usule ve yasalara aykırılık teşkil ettiğini beyan ederek istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, kambiyo senedine (bono) dayalı olarak ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin ek kararın kaldırılması istemine istemidir. İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, karara karşı itiraz edilmesi üzerine ilk derece mahkemesince duruşma açılarak yapılan inceleme sonucunda 27.07.2023 tarihli ek karar ile itirazın kaldırılmasına karar verilmiş, karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, mahkemenin ihtiyati haciz kararı verme hususunda yetkili olup olmadığı ve ihtiyati haczin şartlarının bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Borçlu tarafından kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati hacze karşı İİK'nın 265/1. maddesine uyarınca, ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzurunda yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edilebilir. İİK'nın 265/3. Maddesinde ise Mahkemenin, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddedeceği düzenlenmiştir.

Buna göre mahkemece ihtiyati hacze vaki itiraz, ancak kanunda gösterilen ve itiraz eden tarafından ileri sürülen itiraz sebepleriyle sınırlı olarak incelenebilir.İhtiyati hacizde yetkili mahkeme, İİK 258. maddesi yollamasıyla İİK 50. maddesine göre belirlenir. Anılan maddede ise HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur.

Buna göre, bonoya dayalı olarak alacaklı, borçlunun yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki genel yetkili mahkemeden veya bonoda öngörülen ödeme yerindeki ancak 6102 sayılı TTK'nun 777/3. maddesine göre ödeme yeri gösterilmeyen bonoda düzenlenme yerinin ödeme yeri olduğunun kabulü gerekeceğinden bononun düzenlenme yerindeki mahkemelerden birinden (HMK.10.md) yahut bonoda yetkili mahkeme gösterilmişse ve şartları mevcutsa bonoda yetkili olarak gösterilen mahkemeden (HMK 17.md) talepte bulunabilecektir.

Ancak yetki şartının geçerli olması için HMK'nın 17. maddesine göre bonoyu düzenleyenlerin tacir olması şartı aranmaktadır.

Somut olayda ihtiyati hacze dayanak bono üzerinde keşideci borçlunun adresinin Eyüp/İstanbul, bononun düzenleme yerinin İstanbul olduğu görülmüş ise de keşideci borçlunun Uyap'tan yapılan mernis sorgulamasında 22/08/2022 tarihinden itibaren yerleşim yerinin Esenyurt/İstanbul adresi olduğu, buna göre ihtiyati haciz talep tarihi ve ihtiyati hacze itiraz tarihinde de keşideci borçlunun adresinin Esenyurt/İstanbul olduğu, HMK'nın 6. md uyarınca genel yetkili mahkeme, davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğundan Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkemece ihtiyati haciz kararına yetki itirazının reddine karar verilmesi gerekirken yetki itirazı kabul edilerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasında isabet görülmemiştir. Karşı taraf vekili, müvekkili ile bonoda ismi belirtilen ...

A.Ş. arasında sözleşme akdedildiğini, sözleşme uyarınca bu şirketin, taşınmazı müvekkiline devir borcu , müvekkilinin de kararlaştırılan bedeli ödeme borcu altına girdiğini, ihtiyati haciz talep edenin dayandığı bononun 6502 sayılı TKHK'ya göre bir tüketici işlemi niteliğinde olup, Tüketici Korunması Hakkında Kanunun öngördüğü şekil şartına uygun düzenlenmediğini ve geçersiz olduğunu, bono üzerinde tahrifat yapıldığını, ...

A.Ş. tarafından kendisine ciro edilmemesine rağmen sahte ciro ile ihtiyati haciz talep edene ciro edilmiş gibi gösterildiğini beyan ederek ihtiyati hacze itiraz etmiş ise de bu hususlar kanunda sayılan ihtiyati hacze itiraz nedenleri arasında sayılmayıp, menfi tespit davasına konu olabilecek nitelikte olduğundan bu hususların ihtiyati hacze itiraz aşamasında değerlendirilmesi mümkün değildir.

Mahkemece ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesi gerekirken karşı tarafın yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılması isabetli görülmemiştir. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi ek kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmadığı anlaşıldığından ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

02/11/2023