İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/1503 K.2024/96

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacının ... Kantin Faaliyetleri gerçekleştirmek üzere kendi adına ...

(Mersis No:...) unvanında bir şahıs şirketi kurduğunu, bu şirketin amacının kantin ve yemekhane faaliyetlerini gerçekleştireceğini, şirket envanterinde 2 adet konveksiyonel fırın, 5 adet paslanmaz tezgah, 1 adet kazan taşıma arabası, 1 adet patates soyma makinesi, 3 adet polietilon tablolu çalışma tezgahı, 1 adet hamur yoğurma makinesi, 1 adet bulaşık makinesi, 1 adet soğuk muhafaza odası, 4 adet derin dondurucu, 1 adet buzdolabı, 5 adet yer ocağı, 1 adet kıyma makinesi, 1 adet terazi, 1 adet kuru erzak deposu, 4 adet pişirme ve kaynatma kazanları ve kantin malzemeleri bulunduğunu, davacı firma ile ...

Öğretim Hizmetleri Limited Şirketi arasında okul kantini ve yemekhanesi (... Koleji İlkokulu, ... Koleji Ortaokulu, ... Koleji Anaokulu) üzerinde hizmette bulunmak üzere 1 yıl süreli olacak şekilde 01.09.2017 tarihinde kira ilişkisi kurulduğunu, bu kira ilişkisine müteakip davacı sözleşmedeki okullara demirbaş nakli ile kurulumlarını yaparak hizmet vermeye başladığını, ardından yaklaşık 6 ay sonra 06.03.2018 tarihinde ... Limited Şirketi ile davalı ... arasında ...

İlkokulu, ... Koleji Ortaokulu, ... Koleji Anaokulu kurumlarını kapsayacak mahiyette Tekirdağ ... Noterliğinin ...

Yevmiye Numaralı devir sözleşmesi ile devir işlemi gerçekleştirildiğini, bunun üzerine davacı ilgili kurumlarda hizmet vermek üzere kiracı bulunduğundan davalı ile davacı arasında bu hususta bir görüşme gerçekleştirildiğini, görüşme sonucu davacının kira kontratının bitimine kadar hizmetinin devam etmesi yönünde mutabık kalındığını, sözleşme bittikten sonra tarafların sözleşmeyi yenilemediğini, kira ilişkisinin sona ermesini müteakip davacının demirbaşlarını da alarak kurumdan ayrılmak istediğini, davalının demirbaşları teslimi konusunda zorluklar çıkarttığını, davacının kendi firmasına ait olan demirbaşlara el koyduğunu,

davalarının kabulü ile 2 adet konveksiyonel fırın, 5 adet paslanmaz tezgah, 1 adet kazan taşıma arabası, 1 adet patates soyma makinesi, 3 adet polietilon tablolu çalışma tezgahı, 1 adet hamur yoğurma makinesi, 1 adet bulaşık makinesi, 1 adet soğuk muhafaza odası, 4 adet derin dondurucu, 1 adet buzdolabı, 5 adet yer ocağı, 1 adet kıyma makinesi, 1 adet terazi, 1 adet kuru erzak deposu, 4 adet pişirme ve kaynatma kazanları ve kantin malzemelerinin mümkünse iadesi,

mümkün değilse el koyma tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte bilirkişilerce hesaplanacak bedellerinin (fazlaya ve faize ilişkin hakları saklı kalmak ve bilirkişi hesabı sonrası ıslah etmek üzere şimdilik 1.000,00-tl'nin) davalı tarafça davacıya ödenmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sözleşmenin mevcut olmadığını, davacının babası olan ...'a ait olan ... Ltd. Şti. unvanlı şirketle kendi aralarında geçmişe dönük bir sözleşme tanzim ettiklerini, ... Ltd. Şti. Davalıya bu işletmeyi 06/03/2018 tarihinde Tekirdağ ....

Noterliği ... yevmiye numaralı işletmenin devri sözleşmesi ile devrettiğini, işletmenin içerisindeki bilumum tüm demirbaşlar ile işletmeyi devrettiğini, davalının iletmeyi devraldıktan sonra ne davacı ile ne de davacının babası olan ... ile hiçbir şekilde iletişime geçmediğini, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, davacının husumetini babası olan ...' - ... Ltd.

Şti. 'ne yöneltmesi gerektiğini, davalının artık bu işletmeyle 08/03/2019 tarihinden itibaren hiçbir bağının bulunmadığını, dolayısıyla husumetin davalıya yöneltilemeyeceğini, bu davanın usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " Somut olayda, davacı kiracı ile dava dışı ... Limited Şirketi arasında şirkete ait ... Koleji İlkokulu, Ortaokulu ve Anaokulu'na ait kantin ve yemekhanesine ait 01/09/2017 başlangıç tarihli 1 yıl süreli kira sözleşmesi bulunmaktadır. Dava dışı ... Hizmetleri Limited Şirketi 06/03/2018 tarihli işletme devir sözleşmesi ile kiralanan taşınmazında içinde yer aldığı ...

Koleji İlkokulu, Ortaokulu ve Anaokulu'nu davalı ...'e devretmiş ve davacının kira sözleşmesinin 1 yıllık süresi devam ettiğinden davacı devirden sonrada süre bitimine kadar kantin ve yemekhanenin işletmesine devam etmiştir.

Davacı kira sözleşmesi bittikten sonra davalı taraf kira sözleşmesini yenilememiş olup davacı tarafında kantin ve yemekhanede bulunan dava dilekçesinde talep etmiş olduğu malzemelerin kendisine ait olduğu iddiası ile iş bu davacı açmış olduğundan dava, kira sözleşmesinden kaynaklanan emtianın iadesine, mümkün değilse ücretinin ödenmesi istemine ilişkindir. Kira sözleşmelerinden kaynaklanan her türlü uyuşmazlıklarda HMK 4/1-a maddesine göre Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

İşbu dava konusu kira sözleşmesinden kaynaklı olup uyuşmazlığın kira hükümleri kapsamında hal ve çözümü gerekmektedir. Bu hususta HMK m. 4/a uyarınca görevli mahkemenin Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu, görev hususu dava şartlarından olup, davanın her aşamasında mahkememizce resen nazara alınacağından mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın usulden reddine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dava dilekçesi ekinde sunulan belgeler incelendiğinde davaya konu taleplerin dayandığı kira kontratının iki ayrı tacir ile yapıldığını, TTK m.4 gereği davanın ticari nitelikte bir dava olduğunu, davanın TTK m.4'te söylendiği gibi her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları mahiyetinde olduğunu, davacının kira ilişkisi ile davalının sahibi olduğu eğitim kurumunda ticari faaliyeti olan kantin ve yemekhane işlerini gerçekleştirdiğini, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen görevsizlik kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kiralananda kalan ve kiracıya ait olduğu iddia edilen taşınırların iadesi olmadığı takdirde bedelinin tahsili davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, uyuşmazlığın çözümünde hangi mahkemenin görevli olduğu noktasındadır. Davacı tarafından dosyaya işyeri kira sözleşmesi sunulmuş ve uyuşmazlık bu kira sözleşmesinden kaynaklanan kira ilişkisine dayandırılmıştır. Davalı ise, işletmeyi 06.03.2018 tarihinde Tekirdağ ...

Noterliği ... yevmiye nolu işletmenin devri sözleşmesi ile işletmenin içerisindeki bilumum tüm demirbaşları ile birlikte devraldığını savunmuştur. Buna göre dava konusu taşınırların mülkiyetinin ihtilaflı olduğu anlaşılmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu(HMK)'nun 4/1-a maddesine göre, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarının sulh hukuk mahkemelerinde görüleceği düzenlenmiştir. Ancak, dava konusu taşınırlar kira sözleşmesine konu olmadığı gibi uyuşmazlık mülkiyete dayalıdır. Bu halde eldeki davanın sulh hukuk mahkemesinde görülmesi mümkün değildir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)’nun 4/1-a. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanununda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK'nın 5/1. Maddesine göre de, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir.

Somut olayda, davanın tarafları tacir olup, uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunduğundan dava, ticari dava niteliğindedir. Bu nedenle uyuşmazlığın çözümünde asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Dolayısıyla ilk derece mahkemesince sulh hukuk mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmesi doğru görülmemiştir. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece hatalı değerlendirme ile görevsizlik kararı verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın asliye ticaret mahkemesinde görülmesi için dosyanın görevsizlik kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.