İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/1600 K.2023/1336

Taraflar arasında görülen değişik iş talebi neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati hacze itiraz eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekilinin ihtiyati haciz talepli dilekçesinde özetle; ... Bankası A.Ş., Başkent Ticari Şubesi/Ankara şubesine ait, ... seri nolu, 19/06/2021 keşide tarihli, 195.000,00 TL bedelli çek nedeniyle borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesi talep edilmiştir. Talebin kabulü ile 16/08/2023 tarihli D. İş kararı ile ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu ek kararı veren ilk derece Mahkemesi tarafından ihtiyati hacze itiraz hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda, ".. İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, bu sayılanlar dışında başka bir sebebe dayanılarak ihtiyati hacze itiraz edilmesi mümkün değildir. İtiraz edenlerin ileri sürdüğü diğer itiraz nedenleri ve iddiaları ise taraflar arasında dava yoluyla ileri sürülebilecek nitelikte olup ihtiyati hacze itirazlarının reddine " karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle:16.08.2023 tarihli ihtiyati haciz kararı, İİK'nin 260/3. maddesine aykırı şekilde, "haciz konulmasının sebebi"ni hiçbir şekilde içermediğinden gerekçesiz olduğunu, bu nedenle, müvekkilin ihtiyati hacze yönelik itiraz hakkını kısıtlayan, eş söyleyişle hukuki dinlenilme hakkını ihlal eden, sonuçları itibariyle telafisi mümkün olmayan zarara sebebiyet verebilecek nitelikteki işbu kararın kaldırılmasının usul ve yasa gereği olduğunu, ihtiyati haciz talebine dayanak çekin keşide tarihinde yürürlükte ve geçerli olan, şirket yönetim iç yönergesine göre,

müvekkilinin şirket kaşesi veya yazılı/ basılı unvan altına atılacak müşterek iki imza ile temsili esas olmasına rağmen ihtiyati haciz talebine dayanak çekte yalnızca tek imza bulunduğundan müvekkilinin işbu çekten dolayı hukuki veya mali sorumluluğu bulunmadığını, bu itirazın yerleşik Yargıtay içtihatlarında, ihtiyati haczin dayandığı sebepler kapsamında değerlendirildiğini ve aleni nitelikteki TTSG kayıtları ile ispatlandığı dikkate alındığında ilk derece mahkemesince ihtiyati haczin dayandığı sebeplere yönelik itirazları doğrultusunda kararın kaldırılması gerekirken aksi yönde hüküm tesisi hukuka aykırı olduğunu,

ihtiyati haciz talep eden tarafından müvekkili şirketi temsile yetkili kişiler tarafından ... isimli kişiye "çek taahhütnamesi imzalama" yetkisi verildiği, ihtiyati haciz talebine dayanak çekin de bu vekaletnameye istinaden ... tarafından imzalandığı iddia edilse de dosyaya sunulan vekaletnamenin incelenmesinde vekaletnamenin açıkça çek düzenleme/ keşide etme yetkisini içermediği görüldüğünden, Yargıtay 12.Hukuk Dairesi'nin 17.2.2022 tarih ve 2021/12617 E. 2022/1974 K. sayılı içtihadı doğrultusunda, söz konusu vekaletname ile dava dışı ...'a açıkça çek keşide etme/ düzenleme yetkisi verilmediğini,

bu nedenle şirket yetkilisi olmayan ... tarafından imzalanan ayrıca şirket temsilinde geçerli olan çift imza kuralına riayet edilmeden tedavüle sokulan çekin şirketi bağlamayacağının ve ihtiyati haciz talebine dayanak yapılamayacağının re'sen dikkate alınması gerektiğini asla aleyhe kabul anlamına gelmemek kaydıyla, hesaptaki bakiye ve banka çek yaprağı sorumluluk bedelinin ihtiyati haciz talep edene ödenmiş olması nedeniyl, her durumda 195.000,00 TL üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesinin hatalı olduğunu,

alacağın miktarına yönelik itirazlarının da dikkate alınması gerektiğini beyan ederek İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21.09.2023 tarihli ve 2023/292 D.

İş-2023/292 Karar sayılı "ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin itirazının reddine" dair ek karara yönelik istinaf başvurularının kabulü ile usul, yasa ve yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırı bu kararın kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında hüküm tesis edilerek ihtiyati haciz kararına yönelik itirazlarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İhtiyati haciz talep eden vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle ; ilk derece mahkemesince gerekçeli karar ilkesine uygun şekilde ihtiyati haciz kararı verildiğini, mahkemenin yaptığı değerlendirme sonucunda ihtiyati haczin şartlarının oluştuğunu gerekçelendirdiğini, davalı tarafın ihtiyati haciz konusu çeke karşı çift imza kuralına dayanarak itiraz etmesinin hukuka aykırı olduğunu, ihtiyati haciz talebine konu çekin, borçlu şirketin 1. Derece imza yetkilileri olan ...

Makina A.Ş.

Adına hareket eden ... ve ... tarafından münhasıran yetkili kılınan ... tarafından imzalandığından itiraz eden/ borçlunun itirazlarının mesnetsiz olduğunu, takip konusu çek hakkında karşılıksız işlemi yapıldığını ve ihtiyati haciz kararından sonra çekin yasal sorumluluk bedeli alındığını, çek üzerindeki imzanın sahih olmaması halinde banka tarafından bu işlemlerin yapılmayacağını, verilen bilgiye göre davalı şirket yetkililerinin verdiği vekaletnameye dayanarak ...'a bu ve benzeri şekilde şirket adına çekler düzenlediğini ve bu kalemlerin borçlu şirketin ticari defterlerine işlendiğini, sadece müvekkiline ödeme yapmadığını,

ihtiyati haciz talep edilen tarih itibariyle çek yasal sorumluluk bedelinin ihtiyati haciz kararından sonra tahsil edilmediğini, İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile esas takibe geçilmiş olup , çek aslının icra kasasında bulunduğunu, müvekkilinin borçlu şirketten yaklaşık 2.000.000,00 TL tutarında bir alacağı bulunduğunu, karşı tarafın sırf zaman kazanmak gayesiyle yapmış oldukları istinaf başvurusu nedeniyle yargılamanın daha fazla uzamasına daha da fazla mağdur olmasına sebebiyet vereceklerini beyan ederek davalıların yasal yolların tüketilmesi amacıyla yaptığı istinaf talebinin reddine, İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/292 D.

İş, 2023/292 K. 19.09.2023 tarihli kararın onanmasına, yargılama giderleriyle vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, kambiyo senedine (çek) dayalı olarak verilen ihtiyati haciz kararın kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, karara karşı keşideci şirket tarafından çekin şirketi temsilen müşterek imza ile atılmadığı, şirketi temsile yetkili kişiler tarafından ... isimli kişiye verilen vekaletnamenin açıkça çek düzenleme/keşide etme yetkisini içermediği gerekçesi ile ihtiyati haciz şartlarına itiraz edilmesi üzerine ilk derece mahkemesince duruşma açılarak yapılan inceleme sonucunda 19.09.2023 tarihli ek karar ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiş, karara karşı ihtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, ihtiyati haczin şartlarının bulunup bulunmadığı noktasındadır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır (Yargıtay 19.HD'nin 12/12/2019 Tarih, 2019/2300 E-2019/5531 K).

Borçlu tarafından kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati hacze karşı İİK'nın 265/1. maddesine uyarınca, ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzurunda yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edilebilir. İİK'nın 265/3. Maddesinde ise Mahkemenin, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddedeceği düzenlenmiştir.

Buna göre mahkemece ihtiyati hacze vaki itiraz, ancak kanunda gösterilen ve itiraz eden tarafından ileri sürülen itiraz sebepleriyle sınırlı olarak incelenebilir. İhtiyati haciz talep eden, talebe konu çekin , borçlu şirketin 1. Derece imza yetkilileri olan ... Makina A.Ş.

Adına hareket eden ... ve ... tarafından münhasıran yetkili kılınan ... tarafından imzalandığını beyan etmiş ve sunduğu vekaletnamede ...'a "çek taahhütnamesi imzalama, hamili alacaklısı olduğu çekleri ve senetleri ilgili özel ve tüzel makam ve kuruluşlardan elden teslim alma, evraklarını imzalama, ciro etme, ilgili banka ve banka şubesi veya bilcümle özel ve tüzel makam ve kuruluş veznelerinden talep tahsil ve ahzu kabza, sulh ve ibra, gerektiğinde protesto ettirme " konularında yetki verildiği görülmüştür.

İhtiyati hacze itiraz eden karşı taraf, ihtiyati haczin dayandığı sebep kapsamında kalan şirketin çift imza ile temsil ve ilzam edildiği ve imzanın tek olması nedeniyle şirketi bağlamayacağı itirazında bulunmuştur. İhtiyati hacze itiraz eden keşideci şirket tarafından dosyaya sunulan ticaret sicil gazetesi kayıtlarına göre ... ve ... 'ın müştereken şirketi temsile yetkili oldukları görülmüştür.

Keşideci şirket yetkilileri tarafından ...'a verilen vekaletnamede açıkça çek keşide etme/düzenleme yetkisi bulunmadığı, çek taahhütnamesi imzalama yetkisinin, banka ile müşteri arasında düzenlenen belge olup, bu yetkinin çek keşide etme yetkisini içermediği gözetildiğinde ihtiyati haciz istemine dayanak yapılan çekte keşideci şirket ünvanı altında tek imza bulunması nedeniyle keşideci şirketin talebe konu çek nedeniyle sorumlu tutulamayacağı anlaşılmakla ortada muaccel bir para alacağının varlığından söz edilemeyecektir.

Bu durumda keşideci şirket için İİK'nın 257.maddesi uyarınca ihtiyati haczin yasal koşulları oluştuğu kabul edilemeyeceğinden mahkemece ihtiyati hacze itirazın kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken ihtiyati hacze itirazın reddin karar verilmesi isabetli olmamıştır. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi ek kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmadığı anlaşıldığından ihtiyati hacze itiraz eden - karşı taraf vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.