İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/1651 K.2023/1487

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz talep eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

İhtiyati haciz talep eden vekili dava dilekçesinde özetle; mahkememizin aynı tarihli kararı ile ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile dava değerinin %15'i (yüzde onbeş) oranınına isabet eden 148.950,00 TL miktarındaki nakdi teminat tutarını veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz nitelikteki teminat mektubunu (şayet alacaklı bir banka ise kendisi dışındaki bir başka bankaya ait teminat mektubu olmak kaydı ile) mahkememize yatırdığında veya ibraz ettiğinde borçlunun/borçluların gerek elindeki gerekse üçüncü şahıslardaki taşınır ve taşınmaz malları ile hak ve alacaklarının yukarıda miktarı yazılı alacağa yetecek kadar kısımları hakkında ihtiyati haciz kararı verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...süresinde yetkiye itiraz vardır. Takip konusu borçlunun ikametgah adresinin Başakşehir İstanbul olduğu, muhatap bankanın bulunduğu yer Şirinevler Şubesi, çekin keşide yeri ise İstanbul olduğundan, aranacak borçlardan olan kambiyo borçlarında borçlunun yerleşim yerinde takip yapılması gerektiği, dosya kapsamında davacı borçluların adresinin de Başakşehir olması sebebiyle Bakırköy Yargı sınırları dahilinde oluşu dikkate alındığında, yetki itirazının kabulü ile yapılan takipte Bakırköy icra dairelerinin yetkili olduğuna dair, yetki itirazı kabul edildiğine dair" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Alacaklı ...'ın elindeki çeklerin keşide yerleri İstanbul olduğunu, alacaklı/müvekkil elindeki çeklere dayalı olarak önce aranacak borçlardan yola çıkarak muhatap bankanın Beyazıt/istanbul şubesine giderek çekleri muhatap bankaya ibraz ettiğini, burada karşılıkları olmadığını gördüğünü, sonrasında işbu çeklere dayalı alacak, aranılacak borç niteliğinden çıkmış götürülecek borç niteliği kazanmış ve yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre alacaklının ikametgahını da yetkili hale getirdiğini, alacaklı ...'ın ikametgahı da Kağıthane-istanbul adresi olup,

işbu karar gereğince de İstanbul-çağlayan adliyelerinin yetkili olduğundan bahisle de davacının yetki itirazının reddine karar verilmesi gerekirken, yetki itirazının kabulüne karar verilmesi açık hukuka aykırılık teşkil etmekle yüksek mahkeme tarafından bir an evvel bu hukuksuzluk giderilmeli ve mahkemenin vermiş olduğu yetkisizlik kararı ortadan kaldırılmasını, her yönden açık hukuka aykırılık teşkil eden mahkeme kararının bir an evvel bozulması/ortadan kaldırılması gerektiğini, Adalet yerini bulsun ve zaten yeterince sürüncemee zaten yeterince sürüncemede kalmış olan alacak tahsil edilsin ve alacaklı alacağına kavuştuğunu,

bu nedenle işbu istinaf başvurusunu yapma zarureti hasıl olduğunu, İşbu davaya konu çekler'in keşide yerleri İstanbul olduğu için ve keşide yeri İstanbul olan çeklerde yetki İstanbul/Çağlayan Adliyeleri ve mahkeme İcra Müdürlükleri olacağı için, İşbu davaya konu çekler'in muhatap bankaya ibraz yerleri Beyazıt şubesi olduğu için ve Beyazıt şubesi de İstanbul/ Çağlayan mahkemeleri ve İcra Müdürlüklerini yetkili kıldığı için, İşbu davaya konu çekler'in muhatap bankaya ibrazı ve sonrasında götürülecek borçlar statüsüne geçtiği ve bunun da davacının ikametgahını yetkili kıldığı ve davacının ikametgahının da kağıthane olması sebebiyle,

yine İstanbul/Çağlayan mahkemeleri ve icra müdürlüklerini yetkili kıldığı için, tüm bunlara rağmen yine de İstanbul Mahkemeleri /İcra müdürlükleri yetkisizdir diyerek ihtiyati haczi de kaldıran İstanbul 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/250 D.İş, 2023/249 Karar sayılı mahkeme kararının bozulmasına/ortadan kaldırılmasına ve yerine istanbul mahkemeleri yetkilidir şeklinde karar verilerek ihtiyati haczin kaldırılmasına dair kararın ortadan kaldırılmasına, ve ihtiyati hacze karar verilmesini mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Tale mbiyo senedine (çek) dayalı olarak verilen ihtiyati haczin itirazen kaldırılmasına dair ek kararın kaldırılması istemidir.İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiş, karara karşı keşideci borçlu ... tarafından mahkemenin yetkisine, çekin kendisi tarafından doldurulmadığı,

imzaların kendisine ait olmadığına, çeklerde tahrifat olduğu gerekçesi ile ihtiyati haciz şartlarına itiraz edilmesi üzerine ilk derece mahkemesince duruşma açılarak yapılan inceleme sonucunda 04/10/2023 tarihli ek karar ile yetki itirazının kabulüne karar verilmiş ve ihtiyati haciz kararı kaldırılmış, bu karara karşı alacaklı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, mahkemenin ihtiyati haciz kararı verme hususunda yetkili olup olmadığı ve ihtiyati haczin şartlarının bulunup bulunmadığı noktasındadır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir.

Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.

Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır (Yargıtay 19.HD'nin 12/12/2019 Tarih, 2019/2300 E-2019/5531 K). İİK'nın 265.

Maddesi uyarınca; borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.

İhtiyati hacizde hangi mahkemenin yetkili olduğunun İcra ve İflâs Kanunu'nun 258. maddesi yollamasıyla aynı Kanun’un 50. maddesi uyarınca belirlenmesi gerekir. Anılan maddenin birinci fıkrası "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye dair hükümleri (HMK.m. 5-19) kıyas yolu ile tatbik olunur.

Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir." hükmünü haiz bulunduğundan, bu hususta Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye ilişkin kurallarının göz önünde bulundurulması gerekir. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.

Somut olayda ihtiyati talebinin dayanağı çeklerin keşide yeri İstanbul , çek keşidecisi borçlu ...'nin ikametgah adresinin Başakşehir/İstanbul ve lehdarın yerleşim yeri de Kağıthane/İstanbul'dur.

İhtiyati haciz talep eden çek alacaklısının İstanbul Mahkemelerinden talepte bulunduğu, çeklerin keşide yeri ve alacaklının ikamet adresinin mahkeme yargı çevresinde olduğu anlaşıldığından ilk derece mahkemesince ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmesi gerekirken itirazın kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesi isabetli olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; ilk derece mahkemesinin 04/10/2023 tarihli ek kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından dairemizce esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle ihtiyati hacze itirazın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.