İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/1751 K.2024/111

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün Davalı Ticaret Sicili Müdürlüğü vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne ... sicil numarasıyla kayıtlı şirketin 2019 yılı Olağanüstü Genel Kurul Toplantısı İstanbul Anadolu 11. ATM 13/04/2021 tarih 2020/489 Esas 2021/321 Karar sayılı ilamı ile olağanüstü genel ku8rul toplantısı yapmak üzere atanan kayyım ... ve İstanbul Ticaret İl Müdürlüğünün 08/07/2021 tarih ... sayılı yazılarıyla görevlendirilen bakanlık temsilcisi ...'nın katılı ile yapıldığını, bu genel kurulun iki numaralı gündem maddesi görüşülerek yönetim kuruluna ...

A.Ş.'nin seçilmesine karar verildiğini, bu karar Beyoğlu ... Noterliğinin 13/07/2021 tarih ... yevmiye numaralı tasdiki ile tasdik edildiğini, yine bu genel kurul kararına dayanılarak alınan 12/07/2021 tarih 1 numaralı yönetim kurulu kararının Beyoğlu ...

Noterliğinin 13/07/2021 tarih ... yevmiye numaralı tasdiki ile davalı müdürlüğe tescil için 09/08/2021 tarihinde sunulduğunu, ancak davalı müdürlük tarafından yönetim kurulu tescili geçici olarak yapıldığını, bir gerekçe gösterilmeksizin 10/08/2021 tarihli 10384 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, davalı müdürlüğün bu işlemi hukuka aykırı olarak gerçekleştirdiğini, dava dışı hissedar ...

27/11/2017 tarihinde geçirdiği beyin kanaması sonucu bilincini yitirmesi üzerine Türk Medeni Kanunu 405.

Madde gereğince Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 22/02/2018 gün 2018/109 Esas 2018/211 Karar sayılı ilamı ile kısıtlandığını, eşi ...'in vasi olarak atandığını, müvekkil şirket yönetim kurulu kısıtlının sağlığında 22/03/2016 tarihli genel kurulda 3 yıl için görev yapmak üzere ..., ... ve ...'i tayin ettiğini, ancak 2017 Kasım ayında komaya girmesi ve 22/02/2018 tarihli Büyükçekmece Sulh Hukuk Mahkemesi kararı ile kısıtlılığa karar verilmesi ile yönetim kurulu üyeliğinin son bulduğunu,

aynı gün yapılan genel kurul toplantısında gündemin 7. Maddesinde görüşülen faaliyet yılı içinde yönetim kurulu üyeliklerinde herhangi bir eksilme meydana gelmediğinden genel kurulda bu madde ile ilgili herhangi bir oylama yapılmadığını, davacı şirketin 20/03/2018 tarihinde yönetim kurulu üyesi seçmemiş olmasına rağmen hukuka aykırı yaptığı atamayı ancak 27/02/2019 tarihinde ekli Ticaret Sicil Gazetesi ile üstelik aslına uygun olmayan bir şekilde ilan ettiğini, açıklanan bu nedenlerle.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 09/08/2021 tescil, 10/08/2021 ilan tarihli ... ilan sıra numarası ile geçici tescil edilmiş bulunan 09/07/2021 tarihli Genel Kurul Kararı gereğince seçilmiş yönetim kurulu kararının geçici tescil kararının iptali ile bu yönetim kurulu kararının kesin tesciline karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "6102 sayılı TTK'nın 32. maddesi uyarınca Ticaret Sicil Memuru tescili talep edilen hususların şirket ana sözleşmesine ve kanuna uygunluğunu resen denetlemek zorundadır. Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 34. maddesinde de bu yönde düzenlemeler mevcuttur.

Bu itibarla Ticaret Sicil Memuru'nun görevi; sadece tescil işleminden ibaret olmayıp, inceleme görev ve yetkisi kapsamında tescili zorunlu veya caiz olan hususlara ilişkin hukuki ve fiili durum araştırması yapmayı da içermektedir. Ticaret Sicil Memuru tescili istenilen hususun; kanuna ve ana sözleşmeye uygunluğunun denetimi yanında gerçeğe uygunluğunu ve kamu düzenine aykırı olup olmadığını da resen denetlemelidir.

Yapılacak denetim neticesinde çözümü bir mahkeme kararına bağlı bulunan veya sicil müdürü tarafından kesin olarak tescilinde duraksanan hususlar, ilgililerin istemi üzerine TTK'nın 32/4. maddesi uyarınca geçici olarak tescil olunabilmektedir. Dava dışı hissedar ... Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesi 22.02.2018 tarih, 2018/109 Esas 2018/211 Karar sayılı ilamı kısıtlandığından yönetim kurulu üyeliği son bulmuştur.

09.07.2021 tarihli genel kurul toplantısı İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/489 esas, 2021/321 karar sayılı ilamı ile 6102 Sayılı TTK'nın 412. Maddesi uyarınca verilen karara göre kayyım ... tarafından ve bakanlık temsilcisinin katılımı ile gerçekleşmiştir.

Genel kurul toplantı tutanağının incelenmesinde, davacı ... şirketini temsilen toplantıya katılan yönetim kurulu başkanı ...in İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/174 esas sayılı dosyasında 29.03.2019 tarihli genel kurul kararları yok hükmünde olduğunun tespitine karar vermiş olması nedeniyle şirketi temsil yetkisi bulunmadığı ileri sürülmüş ve bu itiraz ... şirketinin 13.01.2020 tarihli imza sirkülerinin 16.12.2019 tarihli genel kurul kararlarına dayanılarak düzenlenmiş olması nedeniyle kabul edilmediği anlaşılmıştır.

TTSG kayıtlarının incelenmesinde 16.12.2019 tarihli genel kurul toplantısında ...in 16.12.2022 tarihine kadar ... şirketini münferiden temsile yetkili yönetim kurulu üyesi olarak seçildiği, önceki yönetim kurulu üyelerinin görevinin sona erdiği anlaşılmıştır.

09.07.2021 tarihli genel kurul toplantısına ... temsilen katılan ...in anılan şirketin 19.12.2019 tarihli genel kurul kararları uyarınca şirketi temsil etmesi, İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/174 esas sayılı dosyasında verilen kararın ise 29.03.2019 tarihli genel kurulda alınan kararlara ilişkin olması, genel kurul toplantısının yapılması ve toplantıda alınan kararlara ilişkin esas sözleşme ile usul ve yasaya bir aykırılık tespit edilememesi, yukarıda yer verilen bilirkişi raporlarında yapılan tespitler ve mahkeme kararları ile bir şirketin genel kurul kararlarına karşı dava açılması,

ortaklık yapısına ilişkin uyuşmazlıklar bulunması alınan kararların kesin tesciline engel haller olmaması nedenleriyle davanın kabulüne, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı Ticaret Sicili Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle: geçici tescile neden olan tereddütün giderilmesi için açılan huzurdaki davada davalının taraf olmasının hukuka uygun olmadığını, Ticaret Sicili Müdürlüğünün TTK.m.32 ve Ticaret Sicili Yönetmeliği m.34 hükmü çerçevesinde işlem yaptığını, dava konusu ... Anonim Şirketinin hakim ortağı, ...

Anonim Şirketi olup, dava konusu edilen genel kurul kararı bu şirketin olumlu oyu sayesinde alınabildiğini, bu bakımdan da; hakim ortak ...

Anonim Şirketinin ve hakim ortağın temsili, huzurdaki davanın belirleyici noktası olmakla; dava konusu genel kurul tescil başvurusu yapıldığı tarihte, hakim ortağın hissedarlık yapısı ile ilgili davalar devam ettiği gibi ve yine, buna bağlı olarak şirket yönetim kurulunun beş kişi yerine bir kişi olarak temsiline izin veren şirket esas sözleşmesi tadili yapılamamış ve yine, bu sebeple de hissedarlık yapısına ilişkin belirsizlik ve şirket esas sözleşmesi tadili de yapılmadığından;

hakim ortağın yönetim kurulu tescili ilk olarak 13.01.2020'de geçici olarak tescil edilmiş olup, söz konusu geçici tescil ile görev süresi biten kişinin yeniden seçimine ilişkin karar da, 13.01.2020'deki kararla aynı içerikte olduğundan ve 13.01.2020'deki kararla aynı gerekçelerle 05.01.2023'te tekrar geçici olarak tescil edildiğini, her iki karar niteliği ve içeriği aynı olup; aslında süresi biten yönetim kurulu üyesinin süresinin uzatılmasından ibaret olduğunu, geçici olarak tescil edilen yönetim kurulunun belirlendiği genel kurulların akıbeti ve aslında, şirketin hissedarlık yapısı dahi belirsiz olduğundan;

aslında dava konusu şirketin hakim ortağını temsil edecek kişiyi belirleyen yönetim kurulu seçimine ilişkin genel kurul kararının kesin tescili halinde ancak dava konusu edilen genel kurul kararı kesin tescile dönebileceğini, huzurdaki dava açısından, söz konusu hakim ortağın geçici tescili ile ilgili kararın kesinleşmesi hâlinde, ancak huzurdaki davaya konu geçici tescil işleminin kesin tescile dönüşebileceği veyahut da huzurdaki davadaki kararın geçici tesciline ilişkin tereddütün ortadan kalkacağını buna göre de,

huzurdaki davaya konu geçici tescilin nedenini oluşturan hakim ortağın yönetim kurulu seçimine ilişkin geçici olarak tescil edilmiş genel kurul ve buna neden olan hakim ortağın hissedarlık yapısı ile birlikte, yönetim kurulun tek kişiden oluşmasına imkan veren esas sözleşme değişikliğinin tesciline ilişkin davaların sonucu beklenmeden kesin tescil yapılamayacağından;

davanın açıldığı tarihte, davalı Müdürlükçe, mevzuata uygun olarak 09.08.2021'deki geçici tescil işlemi yapıldığını, dava konusu geçici tescilin yapıldığı tarihten sonra ortaya çıkan mahkeme kararına istinaden davacı şirketin hakim ortağının yönetim kurulu seçimine ilişkin genel kurulun dayanağının ortadan kalkmış olması nedeniyle, dava konusu edilen geçici tescilin şu aşamada kesin tescile dönüşmesinin imkansızlaşması ve hatta, huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerektiğine dava konusu edilen tescil başvurusunun geçici olarak tescili mevzuata uygun olduğu gibi,

davalı bakımından öncelikle husumet yönünden huzurdaki davanın reddedilmesi ve bunun kabul edilmemesi hâlinde de, yukarıda anılan gerekçeler neticesinde, huzurdaki davanın, ortaya çıkan yeni hukuki durum nedeniyle esastan reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini beyanla, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle: İlk derece mahkemesinde görülen dava, ticaret sicil memuru kararına itiraz olup davalısının İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü olduğunu, mahkeme kararında ise açık bir hata neticesinde davalı olarak İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü gösterilmiş ve gerekçeli karar da bu kuruma tebliğ edilmiş olup söz konusu hatanın tashih yoluyla giderilmesi ilk derece mahkemesinden talep edildiğini,

davada taraf sıfatı bulunmayan kişilerin mahkeme kararına karşı kanun yollarına başvurması mümkün olmadığı gibi kararda yer alan açık hatanın HMK md. 304 ve devamındaki düzenlemeler yoluyla giderilmesi mümkün iken bu hususun istinaf sebebi yapılmasının kabul edilemeyeceğini, nitekim dava dışı kurumun istinaf başvuru dilekçesinde de, davanın Ticaret Sicil Müdürlüğü hasım gösterilmek suretiyle açıldığının belirtildiğini,

öte yandan dava dışı kurumunun taraf olmadığı bir davada başka bir kurum tarafından yapılan iş ve işlemlerin hukuka uygun olduğunu iddia etmesi de açıkça dayanaksız olup istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, yönetim kurulu kararının TTK'nın 32/4 maddesi uyarınca kesin tescil davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, kesin tescilin koşullarının oluşup oluşmadığı noktasındadır.

Davacı şirketin 09/07/2021 tarihinde yapılan 2019 yılı olağanüstü genel kurul kararı ile yönetim kurulu belirlenmiş, söz konusu genel kurul ve bu karar uyarınca alınan 12/07/2021 tarih ve 1 sayılı yönetim kurulu kararı davalı tarafça 09/08/2021 tarihinde geçici olarak tescil edilmiş, 10/08/2021 tarihli ticaret sicil gazetesinde ilan edilmiştir. Davacı tarafça, geçici tescilin kesin tescile çevrilmesine karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 32/1. Maddesine göre, sicil müdürü tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını incelemekle yükümlüdür. Anılan maddenin üçüncü fıkrasına göre ise, tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmaları, üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak nitelik taşımamaları ve kamu düzenine aykırı olmamaları şarttır. TTK'nın 32/4.

Maddesine göre ise, çözümü bir mahkeme kararına bağlı bulunan veya sicil müdürü tarafından kesin olarak tescilinde duraksanan hususlar, ilgililerin istemi üzerine geçici olarak tescil olunur. Ancak, ilgililer üç ay içinde mahkemeye başvurduklarını veya aralarında anlaştıklarını ispat etmezlerse geçici tescil resen silinir. Mahkemeye başvurulduğu takdirde kesinleşmiş olan hükmün sonucuna göre işlem yapılır.

Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 34. Maddesine göre de, tescil edilecek olgunun şirket sözleşmesine ve Kanunun emredici hükümlerine aykırı bulunup bulunmadığı, tescil edilecek olgu bir ticaret şirketinin organ kararına dayanmakta ise, kararın şirket sözleşmesine ve Kanunun emredici hükümlerine uygun alınıp alınmadığı, tescil edilecek olguların gerçeği tam olarak yansıtıp yansıtmadığı, üçüncü kişilerde yanlış bir izlenim yaratacak nitelik taşıyıp taşımadığı ve kamu düzenine aykırı olup olmadığı ticaret sicil müdürlüğünce incelenecek hususlar arasındadır.

Ticaret sicil müdürlüğü Kanunun emredici hükümlerine aykırılık sebebiyle tescil istemini reddedebilir. Bu kapsamda, ticaret sicil müdürlüğü bir genel kurul kararının butlanına veya yokluğuna neden olacak sebepler var ise tescil talebi reddetme yetkisi vardır. Elbetteki tescil talebinin reddedildiği durumlarda geçici tescil talep edilebilir. Davalı İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü geçici tescil sebebi olarak, davacı şirketin hakim hissedarı ...

A.Ş.'nin ortaklık yapısı ve temsili ile ilgili davalar ve söz konusu bu şirketin temsilcisinin de, yine ortaklık yapısındaki tereddütler nedeniyle geçici olarak tescil edilmiş olduğundan davacı şirketin anılan kararlarının da geçici tescil edildiği hususları bildirilmiştir. İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/04/2021 tarih ve 2019/322 E. - 2021/323 K. Sayılı kararı ile, ticaret sicilin ret kararı kaldırılarak ...

A.Ş.'nin 29/03/2019 tarihli 2018 yılına ait genel kurul kararın ticaret siciline tesciline karar verilmiştir.İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/06/2021 tarih ve 2019/174 E. - 2021/721 K. Sayılı kararı ile, ticaret sicilin ret kararı kaldırılarak ... A.Ş.'nin 29/03/2019 tarihli 2018 yılına ait genel kurul kararlarının yok hükmünde olduğunun tespitine karar verilmiştir.

İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/09/2020 tarih ve 2020/221 E. - 2020/503 K. Sayılı kararı ile, ticaret sicilin ret kararı kaldırılarak ... A.Ş.'nin 16/12/2019 tarihli genel kurulda alınan yönetim kurulu üyesi seçimine ilişkin kararın ticaret siciline kesin olarak tesciline karar verilmiştir. İlk derece mahkemesince de tespit edildiği üzere, davacı şirketin 09.07.2021 tarihli genel kurul toplantısında ...

A.Ş.' yi temsilen katılan ..., anılan şirketin 16.12.2019 tarihli genel kurul kararları uyarınca şirketi temsil etmiştir. Bu bakımdan İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/174 esas sayılı dosyasında verilen 29.03.2019 tarihli genel kurulda alınan kararlara ilişkin kararın davacı şirketin 09.07.2021 tarihli genel kurul kararlarına ve bu kararlara istinaden alınan 12/07/2021 tarih ve 1 sayılı yönetim kurulu kararına bir etkisi bulunmamaktadır.

Ancak, İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/09/2020 tarih ve 2020/221 E. - 2020/503 K. Sayılı kararı ile 16/12/2019 tarihli genel kurulda alınan yönetim kurulu üyesi seçimine ilişkin kararın ticaret siciline kesin olarak tesciline karar verilmiş olmakla birlikte bu kararın kesinleştiğine ilişkin dosyada bir kayda rastlanılmamıştır. Ayrıca, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün 30/11/2022 tarihli yazısında ...

A.Ş.'nin ortaklık yapısına ilişkin ihtilaf bulunduğu ve şirket ortaklık yapısının tespiti ile ilgili davanın sürdüğü belirtilmiştir. Bahsi geçen bu davaya ilişkin bir açıklamaya dosyada rastlanmamıştır. Bu halde, mahkemece İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/09/2020 tarih ve 2020/221 E. - 2020/503 K. Sayılı kararının kesinleşip kesinleşmediği araştırılarak, ayrıca HMK'nın 31. Maddesi uyarınca ...

A.Ş.'nin ortaklık yapısına ilişkin ortaklık yapısının tespiti ile ilgili davaya dair taraflardan açıklama istenip bu dava da değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması doğru görülmemiştir. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle Davalı Ticaret Sicili Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.