İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2023/199 K.2024/1440

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;müvekkili ... Şti. davalı .... Ltd.

Şti adlı firmadan 21/07/2014 tarihinde ... nolu fatura ile ... kumaş satın aldığını, alınan kumaşla T.B.M.M.' de çalışan garson ve çaycılara yelek ve pantolon dikimi yapıldığını, ancak kullanım aşamasında sürtünmeden dolayı içine giydikleri beyaz gömleklerin kol manşetlerine, yelek ve pantolonlara renk vermesi şikayeti hasıl olduğunu, bu şikayetten dolayı, ürünlerin ödemesi yapılmadan müvekkili şirkete iadesi yapıldığını, bu durum sebebiyle davalı firmayla iletişime geçilerek durumun izah edildiğini,

davalı firmanın iade edilen kumaşı üretildiği fabrikaya gönderip test ettirmiş ve ürünlerin kuru sürtünme skala değerlerinin olumlu olduğunu söylemiş olduğunu ve fakat sürtünme ıslak skala değerleri ölçümünü yaptırmadığını, müvekkilinin incelemenin eksik yapılması sebebiyle rapora güvenmeyerek ODTÜ'den dava konusu kumaşların incelenmesini talep ettiğini, inceleme sonucu edinilen raporda kuru kumaştaki değerler olması gereken düzeyde çıkmış olsa da ıslak sürtünmeye karşı renk haslığı 1-2 ile 2 skala değerinde çıktığını, ilgili kumaşların teslimi anında gözle fark edilmeyen ve kullanımı sonucu ortaya çıkan bir gizli ayıp bulunduğunu,

12.11.2014 tarihli rapordan 2 gün sonra müvekkili tarafından şirket adına ihtarname keşide ederek gereken yasal bildirimin Ankara ....

Noter kanalıyla davalı firmaya tebliğ edildiğini, bahsi geçen ayıplı mallar nedeniyle davalıya ödenen 4.245,75 TL, dikim, işçilik ve malzeme gideri 4.501,50 TL, ihtarname için için ödenen 180,00 TL ve ODTÜ analiz raporu için ödenen 118,00 TL olmak üzere toplam 9.045,25 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkilinin, davacı ... Ltd. Şti.'ye 21/7/2014 tarihinde 314,5 m2 ... kumaş sattığını, davacının kumaşı teslim alıp, bu kumaştan pantolon ve yelek dikip ürünleri bir satım sözleşmesine konu etmiş ve ardından da kumaşın ayıplı olması nedeniyle pantolon ve yeleklerin beyaz gömleklere renk verdiği iddiasıyla Ankara ....

Noterliği'nin ... yevmiye ve 14/11/2014 tarihli ihtarnamesiyle satış bedeli olan 11.234 TL'yi talep ettiğini, müvekkilinin cevabi ihtarnamede kumaşın ayıplı olmadığı ve bu nedenle davacı firmanın taleplerinin reddedildiğini belirtmesi üzerine de davacı kumaş bedeli, işçilik, ihtamame ve analiz raporu için ödemiş olduğu toplam 9.045,25 TL'nin müvekkilinden tahsili için işbu davayı açtığını, kumaşı üreten ...

A.Ş. ile müvekkili arasındaki kumaş satım anlaşmasında kumaşın yıkama haslığının min 3-4 seviyesinde olduğunun belirtildiğini, bu durumda müvekkilinin kumaşın durumuyla ilgili olarak bir sorumluluğu bulunmayıp, sorumlu üretici ...A.Ş. olmakla, davanın ...

A.Ş.'ye ihbar edilmesini, davacı alıcının tacir olmanın gerektirdiği özeni göstermeyip zamanında malın kontrollerini yaptırmamış ve ticaret hayatının beraberinde getirdiği tartışmasız hızı içinde çok uzun müddet sayılacak zaman sonra ayıp iddiasıyla haklı olmayan davayı açtığını, davacı şirketin yasal süreler içerisinde ayıp ihtarında bulunmadığını, iddia edilen ayıbın kullanıcı hatasından kaynaklanabileceğini, davacının çelişkili davranmama yükümlülüğüne aykırı davrandığını, satıcı konumunda olan davalı müvekkilinin ayıptan doğan herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Davacı tarafın talebi ile ODTÜ Kimya Mühendisliği Laboratuvarında hazırlanan 12/11/2014 tarihinde kuru-yaş sürtünme haslığı test raporunda, dava konusu kumaşın yaş sürtünme haslığının 1-2 ile 2 arasında çıktığının belirtilmesinin ardından 14/11/2014 tarihinde Ankara ...

Noterliği aracılığıyla davalıya ihtamame göndermiş ve malların ayıplı olduğu iddiası ile zararın tazminini talep edilmiş olup bir laboratuvar incelemesi ile ortaya çıkan ayıbın davalıya süresinde ihbar edildiğinin kabulü gerekmekle istinaf karar ilamı doğrultusunda alanında uzman bir bilirkişi marifetiyle davacının zararı tespit edilmesi gerektiğinden buna göre alınan 02/08/2022 tarihli bilirkişi raporu uyarınca Faturalı kumaş bedeli,

ürünlerin üretimi için yapılan masraf ve faturalı analiz giderlerinin dava tarihi itibari ile geçerli ve uygun bedeller olduğu anlaşılarak Toplam zararın dava tarihi itibari ile 8.865,25 TL olduğu tespiti ile bu bedele noter ve analiz rapor giderlerinin de eklenmesi suretiyle davacının iddiasını ispatladığı kanaatine varılarak davanın kabulüne, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında satıma konu kumaşın niteliklerini belirleyen bir satış sözleşmesi olmadığı gibi, davalının bu kumaşın üretici olmadığı için davanın kumaşın üreticisi olan ...ye ihbar edilmesi ile,

kumaşın yıkama haslığının olması gerektiği seviyede olmadığı iddiası arasında bir uygun illiyet bağı olmadığını, sovtaj talebinin mahkemece dikkate alınmadığını, 2/8/2022 tarihli bilirkişi raporunun 4. sonuç başlıklı kısmının 5. paragrafında dava konusu pantolon ve yelekler için 22.650 TL sovtaj bedeli saptanmış olup bu hususa gerekçede cevap verilmediğini, Anayasa m. 141 ve HMK 294. madde ile hükmün gerekçeli olması gerektiğini hiçbir duraksamaya yer vermeyecek kadar net biçimde ifade edildiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamında ayıplı olarak teslim edildiği iddia olunan emtia nedeniyle bedelin iadesi ve uğranılan zararın tazmini davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, sözleşmeye konu ürünün ayıplı olup olmadığı noktasındadır.

Davacı şirket, davalıdan 21/07/2014 tarih ve ... nolu fatura ile 314,50 metre "..." ticari isimli siyah kumaş satın almıştır.Davacı tarafça, TBMM'ye dikilen ürünlerin kumaşın renk verdiği ve kuru-yaş sürtünme haslığının 1-2 ile 2 arasında çıktığı iddiasıyla kumaşlar nedeniyle ödenen tutarın iadesi ile uğranılan zararın tazminine karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, bu kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine davacının istinaf başvurusunun kabulü ile Dairemizce,

eksik inceleme nedeniyle mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilerek yeniden yargılama yapılması için dava dosyası ilk derece mahkemesine gönderilmiştir. İlk derece mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonucunda bilirkişi raporu alındıktan sonra bu kez davanın kabulüne karar verilmiştir. Ancak, bilirkişi raporunda belirtilmesine ve davalı tarafın bu hususta talepleri bulunmasına rağmen sovtaj hususu değerlendirilmemiştir.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu(TBK)'nun 227/1.

Maddesinde, satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, seçimlik haklarını kullanabileceği düzenlenmiştir. 227/1. Maddesinin birici bendinde "satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme" bu seçimlik haklardan biri olarak düzenlenmiştir.Davacı ayıplı mallar nedeniyle davalıya ödediği bedeli de istediğine göre, bu halde sözleşmeden döndüğünün kabulü gerekir.

Sözleşmeden dönülmesi halinde mal bedelsiz para faizsiz ilkesi de gözetilerek satış bedelinin iadesi ile birlikte ifa kuralı gereğince ayıplı ürünün de davalıya iadesine karar verilmesi gerekir. ilk derece mahkemesince satış bedelinin iadesine karar verilmiş olmasına rağmen ürünlerin davalıya iadesine karar verilememesi doğru görülmemiştir.HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda;

ilk derece mahkemesince ürünlerin davalıya iadesine ilişkin karar verilmemesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce ilk derece mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.