İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1005 K.2024/1226

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin denizcilik firması olduğunu, denizcilik alanında ürün temini, gemi ölçüm ve kontrol ürünleri doğrulama testleri konusunda hizmet verdiğini, ... A.Ş ile bir leasing sözleşmesi imzaladıklarını, ürünleri müvekkil şirket tarafından, ...

Sigorta Anonim Şirketi’ne lehtarı ...Kiralama olacak şekilde sigorta ettirildiğini, iş bu sigortanın lehtarından dava edilmeden önce muvafakat name alındığını, ... firması 08/08/2017 tarihinde elektronik seyyar (mobil) kalibrasyon cihazlarını ... gemisine kalibrasyon hizmeti verilmek üzere çıkartırken yaşanan kaza neticesinde cihazların denize düştüğünü, kazadan sonra ürün kaybı nedeni ile kaptan tarafından olaya ilişkin tutanak tutulduğunu, kazanın derhal davalıya haber edildiğini, dalgıç fiyatlarının yüksek olması nedeni ile cihazların denize düştüğü yerden çıkartılmadığını,

davalının hiç bir somut gerekçe göstermeden hasar bedelini ödemeyi reddettiğini, sigorta firmasına işin mahiyetine göre en pahalı sigorta yapıldığını ve bedelini ödediğini, sigorta firmasının neyi niçin sigortaladığını çok iyi bildiğini, buna uygun bir sigorta poliçesi düzenlendiklerini, iş bu poliçe kapsamında ürün bedeli 120.755.00 Euro olarak belirlendiğini ve bu bedel üzerinden sigorta edildiğini,

davalı ile arabuluculuğa başvurduklarını ancak anlaşamadıklarını tüm bu nedenlerle şimdilik 14.277.39 Euro (88.210.00 TL)'nun hesaplanacak toplam alacağın kaza tarihi olan 08/08/2017 tarihinden işleyecek TCMB döviz mevduatlarına uygulanan en yüksek Avans Faiz Oranı ile birlikte tahsil edilip davalıdan alınarak taraflarına verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Başvuru konusu alacağa dayanak poliçenin davacı tarafından ... Kiralama A.Ş adına yapıldığını dolayısıyla sigortadan tazminat talep etme hakkı sigortalı ... A.Ş’ye ai olduğunu, öncelikle ...

A.Ş’nin iş bu davanın açılmasına ve hasar tazminatını davacı sigorta ettirene ödenmesine muvafakat vermediği taktirde davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmayacağını bu sebeple davanın reddi gerektiğini, müvekkil şirket tarafından yaptırılan eksper incelemesi neticesinde ilgili eksper tarafından “parçaların gemiye çıkarılırken aşağıdan düzgün bantlanmaması durumunda kutunun halatları kurtularak denize düşmesi ile ilgili tedbirlerin tam olarak alınamaması kaynaklı gerçekleşen bir hasar olması nedeniyle teminat dışı olduğu” şeklinde değerlendirildiğini,

“...” başlıklı olay tutanağında hasarlanan 8 adet cihaz sayıldığını sayılan bu 8 cihaz arasında müvekkil şirket tarafından poliçede teminat altına alınan 10 cihazdan 2 sine ( 1.095.00 Euro bedelli 771 ... cihaz ile 630.00 Euro bedelli 416 ... isimli cihazlar ) olay tutanağında yer verilmediğini, dolayısıyla bu 2 cihazın hasarlandığı hususu hali hazırda ispat edilmediğini, tüm bu nedenlerle açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, mahkeme aksi halde ise zamanaşımı itirazları nedeniyle davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Dava dışı ...

A.Ş ye müzekkere yazılarak davaya konu edilen Finansal Kiralama Sözleşmesinde davacının dava dışı şirkette sözleşme yönünden borcunun bulunup bulunmadığı hususlarında ve davaya açık muvafakatlerinin bulunup bulunmadığı hususları sorulmuş müzekkere cevabında davacının işbu sözleşmeden kaynaklanmak üzere Müvekkil Şirkete gecikmiş ve ileri vadeli kira borçları, faiz ve ferileri olarak borçları bulunduğunu, davacının kendi ad ve hesabına açılmasına taraflarınca muvafakat edildiğini ancak tespit edilecek tazminat bedelinin davacıya ödenmesine muvafakat etmediklerini beyan ettikleri anlaşılmıştır.

Dava, sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Dosya kapsamına göre davaya kon sigorta poliçesinde, sigortalı olarak ...Kiralama A.Ş.'nin, sigorta ettiren olarak da davacının yer aldığı görülmüştür. TTK 1454/1. Maddesinde "Sigorta ettiren, üçüncü bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek, sigorta ettirebilir. Sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya aittir.

Sigortalı, aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir ve onu dava edebilir." hükmü düzenlenmiştir. Dava konusu sigorta poliçesi incelendiğinde, sigorta ettireninin davacı şirket, sigortalısının dava dışı ...Kiralama A.Ş. olduğu, sigorta ettiren davacı şirkete ait tesiste bulunan makine ve teçhizatların sigortalandığı görülmüştür.

Buna göre sigorta poliçesi TTK 1454.m. uyarınca Başkası Lehine Sigorta mahiyetinde olup, maddede açıklandığı üzere sözleşmeden doğan haklar sigortalı ...Kiralama A.Ş.’ye aittir ve sigortalı, aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir ve onu dava edebilir. Dava konusu poliçede sigorta tazminatının ödenmesini isteyecek tarafa ilişkin aksine bir hüküm yoktur.

Ancak, dava dışı ...Kiralama A.Ş.nin tazminatın davacıya ödenmesine muvafakatinin bulunması halinde yargılamaya devam edilerek davanın sonuçlandırılması, aksi takdirde davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekeceğinden( Emsal ilam T.C.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi 2021/996 E. 2021/1254 K.sayılı ilamı ) dava dışı sigortalı ...Kiralama A.Ş.'nin tazminatın davacıya ödenmesine muvafakat etmediği dosyaya sunulan yazı cevaplarından anlaşılmakla açılan davanın davanın aktif husumet yokluğundan reddine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ...Kiralama vekilleri verilen izin yazısının yeterli olduğunu ancak mahkemenin aksi kanaatte ise nasıl bir yazı isteniyorsa bunu vereceklerini beyan ettiklerini, mahkemenin istediği yazının ilam kesinleşmeden sunulduğundan istinaf mahkemesince kabul edilmesi gerektiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, sigortalı cihazlarda meydana gelen hasarın sigorta poliçesi kapsamında tazmini davasıdır.İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davacının aktif husumetinin bulunup bulunmadığı noktasındadır. ... nolu ... gemisi kaptanı ... tarafından düzenlenen Kartal ...Noterliğinin 31.10.2019 tarih ... yevmiye numaralı belgesi ile tercümesi onaylatılan 08.08.2017 tarihli “Olay Tutanağı”nda, 08.08.2017 tarihinde 22:00-22:30 satleri arasında, yerinde kalibrasyon ve test için panel göstergeleri (..., ..., ..., ...

Sensörü-Sıcaklık/basınç,) ... Çekimleri, Pomp Basınç Ölçerlerü CB Şalter Aşırı Akım testleri, kalibrasyonu için Kartal demirleme alanı ... San. ve Tic, Ltd, Şti. Elektrik Mühendisi ... ve Elektrik Teknisyeni ... kalibrasyon cihazları ile birlikte Kartal ilçesi ... alanında, gemiye geldikleri, cihazlar gemiye yüklenirken ipin çözülmesi sonucu denize düştüğü ve sonrasında battığı, cihazlar kurtarılamadığı ifade edilmiştir. Söz konusu cihazlar davacı ...

Limited Şirketi tarafından Elektronik Cihaz Sigorta Poliçesi ile davalı nezdinde dava dışı sigortalı ...Kiralama A.Ş. lehine sigorta ettirilmiştir. Davacı tarafça, iş leasing vasıtasıyla alınan makinelerin çeşitli ölçüm ve kalibrasyon işlemleri için gemiye çıkarılması sırasında denize düşmesi sonucu hasara uğradıklarından bahisle sigorta poliçesi kapsamında zararın tazmini istemiyle eldeki dava açılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 1454. maddesi uyarınca; sigorta ettiren, üçüncü bir kişinin menfaatini, onun adını belirterek veya belirtmeyerek, sigorta ettirebilir. Sigorta sözleşmesinden doğan haklar sigortalıya aittir. Sigortalı, aksine sözleşme yoksa, sigorta tazminatının ödenmesini sigortacıdan isteyebilir ve onu dava edebilir. Madde hükmünden de anlaşılacağı gibi aksine bir sözleşme kuralı yoksa sigorta tazminatını talep hakkı sigortalıya aittir.

Dava konusu poliçede bu yönde (aksine) bir hüküm yoktur. O halde, sigortalı tarafından mahkemeye sunulan 20/06/2023 tarihli yazıda dava dışı sigortalı ...Kiralama A.Ş. Tarafından tazminat ödemesinin davacıya yapılmasına muvafakat edilmediği açıkça belirtilmiştir.

Bu durum karşısında, dava dışı ...Kiralama A.Ş.’nin, tazminatın davacıya ödenmesine muvafakati olmaması nedeniyle davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi(Yargıtay 11. HD'nin 30.06.2008 tarih ve 2007/6892 E. - 2008/8767 K. Sayılı kararı) gerekir.

Dava dışı ...Kiralama A.Ş.’nin ödemenin davacıya yapılmasına muvafakatinin bulunmaması ve geçerli bir temlik sözleşmesinin sunulmaması ve ayrıca dava dilekçesinde tazminat ödemesinin davacıya yapılmasının talep edilmesi karşısında, dava açılmasına muvafakat edilmesinin sonuca bir etkisi de bulunmamaktadır. Bu nedenlerle ilk derece mahkemesince davanın aktif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.