İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1023 K.2024/1590

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 02/02/1994 tarihinde ... Sanayi ve Tic.

A.Ş.'ni kurduğunu, şirket birkaç sene aktif olarak faaliyet gösterdiğini, bir süre sonra aktif olarak çalışmayan ve ticari iş yapmayan şirketi, müvekkili kapatmak istemekte; ticari kayıtlarını ve vergi kayıtlarını silmek istediğini, bu sebeple şirketin tasfiyesini yapma zorunluluğu doğduğunu, şirketin vergi dairesi borçları ödenmiş olup kayıtların celbini talep ettiklerini, şirket 2013'ten beri genel kurul yapmadığını, son genel kurul toplantısının ilanı Ticaret Sicil Gazetesinde mevcut olduğunu, işbu dilekçenin eklerine ticaret sicil ilanı eklendiğini,

şirketi tasfiye sürecine girebilmeleri için şirket karar defterlerinin beyanını vermeleri gerektiğini, yukarıda da açıklandığı üzere 2013'ten beri aktif olmayan müvekkil şirketin ticari iş yapmadığından dolayı ticari defterleri bulunmadığını, şirketin karar defteri olmadığından ortakların tasfiye kararı alıp sicile ilan verememesi sebebi ile de ivedilikle taraflarına yeni karar defteri tasdik edilerek teslimini talep ettiklerini, bu sebeple defterlerinin de ticaret siciline tasdik ettiremediklerini, defterler için zayi belgesi verilmesi gerektiğini, izah olunan sebeplerle 2013'ten beri aktif olmayan ve ticari iş yapmayan müvekkili şirketi ...

Sanayi Ve Tic. A.Ş.'nin tasfiyesi yapılacağından, tasfiye kararının alınıp ilan edilebilmesi için 10 senedir aktif olmadığından ve karar defteri de bulunamadığından şirket karar defterleri için zayi belgesi verilmesini ve yeni karar defteri tasdik edilerek taraflarına teslim edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...Tüm dosya kapsamından dava dilekçesindeki anlatıma göre, davacının davaya konu edilen ticari defter ve belgeleri kaybettiği beyan edilmiş olup bunların ne şekilde kayboldukları hususunda ispat vasıtası sunamadığı gibi, TTK hükümleri kapsamında kendi kusurlu davranışı veya ihmali davranışı ile ticari defter ve kayıtların kaybolmasına sebebiyet veren taraf zayi belgesi talep edemeyeceğinden, davacının kendi ihmali davranışları ile ticari evrak ve kayıtlarının kaybedildiği anlaşılmakla davacının davasının reddine (Aynı yönde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14.Hukuk Dairesi 14/09/2017 tarih 2017/621-517 E-K sayılı ilamı)," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyada ön inceleme duruşması yapılmadığını, tahkikata girilmeksizin haksız olarak red kararı verildiğini, davacının 02/02/1994 tarihinde... Sanayi Ve Tic.

A.Ş.'yi kurduğunu ve şirketin birkaç sene aktif olarak faaliyet gösterdiğini, bir süre sonra aktif olarak çalışmayan ve ticari iş yapmayan şirketi, davacının kapatmak istediğini, ticari kayıtlarını ve vergi kayıtlarını silmek istediğini, bu sebeple şirketin tasfiyesini yapma zorunluluğu doğduğunu, şirketin 2013'ten beri genel kurul yapmadığını, son genel kurul toplantısının ilanının Ticaret Sicil Gazetesinde mevcut olduğunu, dava dilekçesinin eklerine ticaret sicil ilanı eklendiğini, şirketi tasfiye sürecine sokabilmek için şirket karar defterlerinin beyanını vermeleri gerektiğini,

2013'ten beri aktif olmayan şirketin ticari iş yapmadığından dolayı ticari defterleri bulunmadığını, şirketin karar defteri olmadığından ortakların tasfiye kararı alıp sicile ilan verememesi sebebi ile de ivedilikle yeni karar defteri tasdik edilerek tesliminin talep edildiğini, bu sebeple defterlerini de ticaret siciline tasdik ettiremediklerini, defterler için zayi belgesi verilmesi gerektiğini, kanun koyucunun ticari defterlerin saklama süresini TTK 68/I’de 10 yıl olarak belirlediğini, sürenin, defterlerin son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi diğer hesap ve kağıtların tarihlerinden itibaren islemeye basladığını,

bu sürenin 10 yıl olarak tespit edilmesinin nedeninin, genel zamanasımının BK 125 ile 10 yıl olarak belirlenmesinde aranması gerektiğini, on yıllık sürenin geçmesinden sonra, artık defterleri saklama yükümünün ortadan kalktığını, bu sebeple davacının 2013 sonrası itibariyle defter saklama yükümlülüğü bulunmadığını, mahkemece ön inceleme aşamasında nihai karar verebilmesi için dava şartlarından birinin bulunmaması,

ilk itirazların yerinde olması ya da hak düşürücü süre nedenlerin gerçekleşmesi gerektiğini, işin esasına girilerek delillerin değerlendirilmesi sonucu bir karar verilecekse, ön inceleme aşamasının tamamlanmasından sonra tarafların tahkikat için duruşmaya davet edileceğini, tahkikat duruşması belirlenmesi gerektiğini, delillerin toplanmadığını, eksik ve hatalı inceleme neticesinde red kararı verildiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK’nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Mahkemece yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın reddine karar vermiş, karara karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

TTK’nun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.” düzenlemesini içermektedir.

Anılan yasa maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektiren afet halleri sınırlı şekilde sayılmamış ise de zayi belgesi verilebilmesi için maddede belirtilenler gibi hallerden birinin olayda mevcut olması ve defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olamamış durumda olması gerekir.

Ancak somut olayda talep eden şirket ;zayi sebebine ilişkin istinaf aşamasında dahi bir sebep bildirmeden 2013 'ten beri aktif olarak ticari iş yapmadığından bulunamayan şirket 2013 yılı karar defteri için zayi belgesi verilmesi talep edilmiş olup,ileri sürülen bu hususular TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesinin gerektirir hallerden olmayıp ,buna göre defterlerin zayii olduğu kabul edilemeyeceğinden mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle istinaf nedenleri yerinde görülmeyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.