İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1073 K.2024/1279

Taraflar arasındaki Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın davanın açılmamış sayılmasına yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...

Sanayi ve Ticaret Kollektif Şirketi'nin %50 hissesi müvekkil ve %50 hissesi ise kardeşi diğer davalı ...'a ait olmak üzere 1977 yılında kurulduğunu ve faaliyete geçirildiğini, bilindiği üzere, muvazaaya dayalı tapu iptali ve tescil davalarında, hakkı helalder olan her ilgilinin dava açma hakkı bulunmakta olduğunu, müvekkili şirketin %50 oranında hissedarı olması nedeniyle söz konusu devrin iptalinde hukuki menfaati olduğundan aktif dava ehliyetinin bulunduğu izahtan vareste olduğunu, müvekkilinin kardeşi davalı ... ve oğlu ...'ın kullanımında olan bu taşınmaza, kardeşi ile yaşadığı ailevi problemler nedeniyle uzun yıllar müdahil olamadığını,

ve uğrayamadığını, tasarruf haklarını hiçbir şekilde kullanamadığını belirterek dava konusu taşınmazın kullanımının halen davalı ... ve oğlunda olduğunun tespiti amacıyla dava konusu taşınmaza habersiz keşif yapılmasına, İstanbul ili Ümraniye ilçesi 2.Bölge ...

Mahallesi ... pafta ... parsel sayılı taşınmazın ... hisseli tapunun TTK hükümlerine aykırı ve muvazaalı olarak yapılan satışın iptaline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Plastik San. Ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmaza ilişkin ilgili tapu müdürlüğünden dosyaya gelen tapu kayıtlarında da görüldüğü gibi, müvekkili şirketin tapu maliki olmadığını, tapu iptali ve tescil davalarının tapu maliklerine karşı açılabileceğini, anılan taşınmazda diğer davalı ... San. Ve Tic.

Kollektif Şirketi tarafından müvekkili şirkete yapılan bir satış işleminin de olmadığını, bu nedenle davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu satış işleminden bu yana 15 yılı aşkın süre geçtiğini, dava dilekçesinde, kademeli olarak taşınmazın satış bedelinin de talep edilmekte olduğunu, herhangi bir hak kaybına neden olmamak bakımından, her iki talep yönünden de zamanaşımı itirazında bulunduklarını belirterek davanın müvekkil şirket yönünden öncelikle husumet nedeniyle, aksi takdirde zamanaşımı ve esastan reddine,

vekalet ücreti ve mahkeme masraflarının davacı tarafından ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "..Davacı vekili 17/11/2023 tarihli dilekçesinde yalnızca davalı ...Ticaret Limited Şirketi yönünden davadan vazgeçtiklerini belirten dilekçe sunmuştur. Davalı vekili ise davadan vazgeçmeyi kabul etmiştir. Davacı, hüküm kesinleşinceye kadar, ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabilir.

(HMK.md.123) Yargı yetkisini, Anayasanın 9. Maddesine göre, Türk Milleti adına kullanan Mahkememizce, uyuşmazlık konusu hakkında, yapılan yargılama sonunda(Ay. m.141); toplanan deliller, geri alma dilekçesi, iddia ve beyanlar ile tüm dosya mündericatı incelenip hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekilinin 17/11/2023 tarihli dilekçesinde davadan vazgeçmesine ilişkin açık rızasının bulunduğu sonuç ve vicdani kanaatine(Ay. m.138) varılarak davanın açılmamış sayılmasına" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

KVKK gereği, huzurdaki dava açılmadan evvel dava konusu taşınmaza ilişkin tapu bilgilerinin elde edilemediğini, davalı ... şirketinin de taşınmaza malik olduğu konusunda duyumlar doğrultusunda dava açıldığını acak, İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/505 E. Sayılı dosyasına celp edilen tapu kayıtlarından davalı ... şirketinin dava konusu taşınmaza malik olmadığının, ... şirketinin ortağı ve yetkilisi ...'ın dava konusu taşınmazda malik olduğunun öğrenildiğini, bu sebeple, ilgili şirkete karşı yanılmayla sehven açılan davadan, müvekkilinin talimatıyla, yalnızca davalı ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi yönünden -ön inceleme aşamasından evvel- İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/505 E. Sayılı dosyasına sundukları 17/11/2023 tarihli dilekçe ile taraflarınca vazgeçme dilekçesi sunulduğunu, bilindiği üzere, yalnızca ilgisini inanılır kılan herkesin, tapu sicilindeki kayıtları inceleyebileceğini, müvekkilinin dava konusu taşınmazda artık kollektif şirketinin hissesi bulunmadığından ve ilgisini kanıtlayamadığından tapu kayıtlarına erişiminin engellendiğini,

esasen hata/yanılma sebebiyle malik gerçek kişi ... yerine malikin şirketi ... şirketi aleyhine dava açılması sebebiyle müvekkiline kusur isnad edilemeyeceğini, bundan dolayı müvekkil aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin de hukuka uygun olmadığını, ayrıca, kesinlikle müvekkiline yüklenen kusuru kabul anlamına gelmemek kaydıyla, ön inceleme duruşmasından evvel vazgeçme dilekçesi sunduklarından dolayı, esasen hükmedilecek vekalet ücretinin yarısına hükmedilmesi gerektiğini, bu hususun AAÜT'nin 6. maddesinde düzenlendiğini, Yerel Mahkemece hiçbir gerekçe gösterilmeksizin,

esasen dava açmaktaki kusurları dahi belirtilmeksizin müvekkili aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedildiğini, bu durumda, "gerekçesiz" veya "görünürde gerekçeli" kararın kaldırılması gerektiğini beyanla İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Hukuk Mahkemesi'nin 2024/50 E. 2024/79 K. 19/01/2024 T.

Sayılı karar hakkında; istinaf incelemesi sonucu "davanın açılmamış sayılmasına" şeklindeki 1 nolu hükmünün korunarak 5 nolu müvekkili aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin hükmün kaldırılmasına, yargılama harç ve giderlerinin, vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, kolektif şirkete ait taşınmazının muvazaalı devrine dayalı olarak şirket ortağı tarafından açılan tapu kaydının iptali ile şirket adına tescili talebine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş olup, karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davadan vazgeçme nedeniyle davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olup olmadığı noktasındadır.

Davanın geri alınması (vazgeçme-atiye terk) müessesesi, 6100 sayılı HMK'nın 123. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre davacı, hüküm kesinleşinceye kadar, ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabilir. Bu takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir. Davadan feragat ise 6100 sayılı HMK'nun 307. maddesinde düzenlenmiş olup, feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir.

Davadan feragat hukuki niteliği itibariyle, davayı sona erdiren bir usul işlem olup, aynı zamanda davaya konu haktan vazgeçilmesi nedeniyle bir maddi hukuk işlemidir.

Davadan feragat, davacının tek taraflı varması gerekli, davalının ya da mahkemenin kabulüne bağlı olmayan bir irade beyanı olup, somut olayda davacı vekilinin ön inceleme duruşmasından önce mahkemeye sunduğu dilekçedeki davadan vazgeçmeye ilişkin beyanı, hukuki niteliği itibariyle HMK.'nun 307. maddesinde düzenlenen davadan feragat niteliğindedir. Feragatin kabule bağlı olmaması nedeniyle davalının tahkikat duruşmasındaki kabulünün feragate bir etkisi yoktur.

Bu durumda mahkemece davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken davacının talebinin davayı geri alma olarak nitelendirilerek davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Diğer yandan ön inceleme duruşmasından önce davadan feragat edilmiş olup, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin ''Davanın konusuz kalması, feragat, kabul ve sulhte ücret'' başlıklı 6. maddesinde.

“Anlaşmazlık, ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur.'' şeklinde hüküm bulunmaktadır.

Bu durumda, ön inceleme aşamasından önce davadan feragat edildiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 6/1. maddesine göre tarife ile belirlenen vekalet ücretinin yarısına hükmedilmesi gerekirken mahkemece tamamına hükmedilmesi doğru değildir HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesince kurulan hüküm isabetli olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, dairemizce yeniden hüküm kurularak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.