Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/1074 K.2024/1440

Davacı tarafından Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan kıymetli evrak iptali davasında 05/06/2024 tarihinde tesis edilen karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin keşidecisi olduğu Türkiye İş Bankası Ereğli/Konya Şubesine ait toplam 2 milyon TL bedelli üç adet çekin kaybolduğunu, çeklerin kötü niyetli kişilerin eline geçebileceğini ihtimaline binaen çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "..davacı, dava konusu çeklerin keşidecisi (çek hesabı sahibi) olup, bu çeklerin hak sahibi (lehtarı veya hamili) olmadığından çeklerin iptalini isteyemeyeceği sonucuna varılmıştır. Dava konusu çeklerin muhatap bankaya ibrazı ve hamilinin belli olması halinde, davacının menfi tespit veya çek istirdadı davası açma hakkı saklı kalmak kaydıyla, davacının davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş ve oluşan vicdani kanaat ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davacının davasının aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendisinin keşide ettiği Türkiye İş Bankası Ereğli/Konya Şubesine ait 3 çeki kaybettiğini, çeklerin kötüniyetli kişilerin eline geçme riski nedeniyle çeklerin iptali için dava açıldığını, bankaların çekle ilgili belge istemeleri sebebiyle çeklerin iptalini talep etme zorunluluğu olduğunu, çeklerin kaybolması nedeniyle kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçme ve çekleri tahsil etme durumları olduğunu beyanla ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davalarının kabulünü talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İptal davası açılabilmesi için senedin zayi olması, senette yer alan hakkın halen mevcut olması, iptal talebinde bulunanın hak sahibi olması, senet zilyetliğinin yeniden iktisabının mümkün olmaması ve dava edilen senedin kıymetli evrak niteliği taşıması gerekir.

Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 Sayılı) 818/1-s maddesindeki atıf uyarınca aynı Kanun'un 757 ve devamı maddelerine göre tedbir ve iptale ilişkin istemde bulunma hakkı iradesi dışında çek elinden çıkan hamile aittir. Çeki düzenleyen keşidecinin anılan maddelere dayalı olarak iptal ve ödeme yasağı talebinde bulunma hakkı bulunmamaktadır.

Somut olayda davacının iptalini talep ettiği çeklerin keşidecisi olduğu, çeklerin keşidecisi konumunda olan davacının zayi nedeniyle çek iptali davası açma konusunda aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik olmadığından davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır