İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1106 K.2024/1466

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Talep eden dava dilekçesinde özetle; ... Bankası ...-İkitelli Ticari Şubesi'nin TR ... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı 163.200,00 TL tutarındaki 28/02/2024 tarihli çekin zilyedi olduğunu, zilyedi olduğu bu çekin kaybedildiğini, çekin üçüncü kişilerin eline geçmesinin telafisi imkansız zararlar doğuracağını bu nedenle öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " Senedin iptaline karar verilebilmesi için senedin ziyaı sırasında veya ziyaı öğrenildiği tarihte senet üzerinde hak sahibi olmak gerekir yani senede malik bulunmak gerekir. Talep eden taraf bu şartları sağladığından senedin iptalini isteyebilir. Bu nedenle mahkeme yapılan tensip tutanağında TTK762.

Maddesi gereğince Ticaret Sicil Gazetesinde ilan yaptırmak üzere talep edene 1 aylık kesin süre vermiştir. İş bu tensip tutanağı talep edene 16/03/2024 tarihinde usulüne uygun şekilde tebliğ edilmişse de verilen 1 aylık kesin süre içerisinde talep eden tarafından ilan yaptırıp makbuzun mahkememize ibraz edilmediği anlaşıldığından huzurda açılan bu dava HMK 115 gereğince dava şartı yokluğundan usulden reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden istinaf dilekçesinde özetle; Ticaret Sicil Gazetesi'ne yapılacak ilanın kendisi tarafından yapılacağını bilmediğimden ilgili belgenin dosyaya konulamadığını, ilgili belgenin temini hususunda gereğini yapacağını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep, TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile TTK'nın 757 vd. Maddeleri uyarınca çek iptali, istemidir. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, ilan için verilen kesin sürenin usulüne uygun olup olmadığı noktasındadır. İradesi dışında çek elinden çıkan kişi tarafından, çeki eline geçiren kişi bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir(TTK 759/1).

İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür(TTK 759/2).

Mahkeme, çekin hamil elinde iken zıyaa uğradığına dair verilen açıklamalar inandırıcı bulunursa, verilecek ilanla, çeki eline geçireni, çeki belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder(TTK 760). Elden çıkan çek, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, çekin iptaline karar verilir(TTK 764/1).

İlk derece mahkemesince 14/02/2024 tarihli tensip tutanağında "1 aylık kesin süre verilmesine, ilan müzekkeresini alması için davacı tarafından yaptırılmasına" diyerek talep eden tarafa 1 aylık kesin süre vermiştir. Ayrıca tensip tutanağında bu sürede ilanın yaptırılmaması durumunda HMK 120/2,114,115/2 maddeleri gereğince davanın usulden reddedileceğini bildirmiştir.

Talep eden taraf verilen bu kesin süre içerisinde ilanı yaptırıp makbuzu mahkemeye sunmadığından davayı usulden reddedilmiştir. Ancak TTK'nın 760. maddesine göre, ilan işlemlerinin mahkeme tarafından yerine getirilmesi gerekir. Mahkemece ilan için gerekli olan ilan masrafları için süre verilerek dosyaya yatırttırıldıktan sonra ilanı Ticaret Sicil Gazetesine göndermesi gerekir.

Talep olması halinde davacıya ilan yazısını Ticaret Sicil Gazetesine elden götürmesi ve masrafı yerinde karşılaması hususunda yetki verilebilir. Dosya içerisinde, davacının ilan işlemleri için elden takip yetkisi talep ettiğine ilişkin bir beyan bulunmamaktadır. Bu halde ilan masrafları için süre verilerek ilan işlemlerinin mahkemece yerine getirilmesi gerekirken davacıya, talebi olmadığı halde ilan yaptırmak için tensiben kesin süre verilmesi doğru görülmemiştir.

Bunların yanı sıra, davacıya verilen kesin süre ve sonuçlarının ihtar edildiği tensip zaptının davacıya tebliğ edildiğine dair bir belgeye dosya içerisinde rastlanılmamıştır. Tensip zaptı yerine "ilan metni" davacıya tebliğ edilmiş olup, buna sonuç bağlanması mümkün değildir. Bu nedenlerle ilk derece mahkemesince usulüne uygun olmayan ara karar gereğince davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir. HMK'nın 355.

Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, Mahkemece eksik inceleme ile davanın sonuçlandırılması isabetli görülmemiş ve bu nedenle talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.