İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1178 K.2024/1202

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati hacze itiraz eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle. "Borçlu şirketten fatura kaynaklı alacağımız mevcuttur. Karşılıklı ticari ilişki sebebiyle ... Dan. İnşaat Tekstil San. Tic. Ltd. Şti. tüzel kişi yetkilisi tarafından düzenlenen ve şirket yetkilisi ... tarafından aval verilen; ...A.Ş. Şehremini Şubesine ait, 31.12.2022 keşide tarihli 1.000.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı çek,(Ek-1) müvekkil şirketin fatura alacağına karşılık olarak verilmiştir.

Devam eden ticari ilişkinin bozulmaması ve duyulan güven sebebiyle bugüne kadar elde tutulan çek yazdırılmamıştır. Fakat gelinen noktada borçlu şirket borcunu ödememiştir. Borcun kaynağı olan faturaları da ek olarak dosyaya sunuyoruz.(Ek-2) Söz konusu faturalardan tarafımızın bakiye alacağı. 1.000.000,00TL'dir. Alacak bakiyesi olan 1.000.000,00TL bu güne kadar ödenmemiştir. Borçlunun, ödeme yükümlülüklerini ihlal ve mallarını kaçırma çabası içerisinde olduğu tespit edilmiştir.

Borçlu şirketin borçlu olduğu bizim tespit ettiğimiz İstanbul ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası gibi borcunu ödemekten imtina ettiği hakkında açılmış icra dosyası bulunmaktadır. Borçlu olduğu başkaca icra dosyalarının olması kuvvetle muhtemeldir. Alacağın haricen tahsili için borçlularla birçok kez irtibat kurulduğu halde bunda da başarılı olunamamıştır. Müvekkilin alacağını güvence altına almak için borçlu ... İnşaat Tekstil San. Tic. Ltd.

Şti.'nin menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini Mahkemenizden isteme zorunluluğu hasıl olmuştur. Açıklanan nedenlerle, talebimizin kabulüyle borçlu şirkete ait taşınır, taşınmaz mallarıyla üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine; gerekirse teminat mukabilinde ihtiyati haciz kararı verilmesini, yargılama giderlerinin de davalı borçluya yükletilmesine karar verilmesini" talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece.

"Talebin kabulü ile 2004 sayılı İcra İflas Kanunun 257 ve devamı maddeleri gereğince ihtiyati haciz talep edenin ileride ihtiyati haciz de haksız çıkması halinde borçlu/borçlular ile üçüncü şahısların bu yüzden uğrayacakları bütün zararlardan sorumlu olması kaydı ile ihtiyati haciz isteyen alacaklının şimdilik talebe konu alacak olan 1.000.000,00 -TL'nin %15 (yüzde onbeş) oranınına isabet eden (150.000,00) TL miktarındaki nakdi teminat tutarını veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz nitelikteki teminat mektubunu (şayet alacaklı bir banka ise kendisi dışındaki bir başka bankaya ait teminat mektubu olmak kaydı ile) mahkememize yatırdığında

veya ibraz ettiğinde borçlunun/borçluların gerek elindeki gerekse üçüncü şahıslardaki taşınır ve taşınmaz malları ile hak ve alacaklarının yukarıda miktarı yazılı alacağa yetecek kadar kısımlarının ihtiyaten haczine," karar verilmiştir.

İTİRAZ

İhtiyati hacze itiraz eden vekilinin dilekçesinde özetle, "Somut olayda;. Davacının borçlu olduğunu gösterir bir kıymetli evrak veya adi bir evrak da yoktur. Müvekkil karşı tarafa borçlu değil alacaklıdır. davacı alacaklıya Herhangi bir ödenmeyen borcu kalmamıştır. Verilen karardan ivedi bir şekilde dönülmelidir. Hulasa; verilen karar yetki yönünden usulüne uygun olsa da teminat ve Şarta taalluk eden yönler cihetiyle tamamı ile usul ve yasaya aykırıdır.

Bu hususta davacı tarafa menfi tespit davası açma hakkımızı saklı tutuyoruz, İhtiyati haczin kaldırılması talebimiz vardır. Karara ilişkin İstanbul ...icra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası ile takibe geçilmiş olup tarafımızca bu bedel dosyaya ödenmiştir.

İhtiyati haciz konusuz kalmıştır. iş bu nedenle ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini, Fazlaya ilişkin hakkımızın saklı tutulmasına, Ödemeden dolayı ihtiyati haczin kaldırılmasını talep ederiz, İhtiyati haciz itirazımızın kabulü ile ihtiyati haciz in reddine, yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini" talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece. "İİK 265 maddesi uyarınca 04/06/2024 tarihinde duruşmalı olarak itirazın incelenmesine karar verilerek taraf vekillerine usulünce tebligat yapılmıştır. Taraflar/ vekilleri duruşmaya katılmamıştır. İİK 257 maddesinde "rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmemiş bir para borcunun alacaklısı borçlunun yerinde veya 3.şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" hükmü yer almaktadır.

İİK 265 maddesinde "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuru ile yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir" hükmü yer almakta olup, ihtiyati hacze itiraz sebepleri sayılmıştır. Somut olayda çekin süresi içerisinde bankaya ibraz edilmemesi nedeniyle itiraz vardır.

Her ne kadar çek süresi içerisinde bankaya ibraz edilmese de keşideci bakımından borç ikrarını haiz adi yazılı belge hükmüne dönüşeceği, zamanaşımı süresinin de geçmediği anlaşılmakla ihtiyati hacze itirazın reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen karar hukuka aykırı olduğunu, İİK 257 maddedeki hiç bir şarta uymadığını, verilen kararla 150.000 TL teminat yatırılarak davalının tüm mal varlığına haciz konacağını, davalı şirket olup hali hazırda ticari faaliyetine devam ettiğini, davacı taraf bankaya ibraz edilmeyen çekle ilgili ihtiyati haciz kararı alması usul ve esasa aykırı olduğunu,

çeklerin bankaya yasal süresi içinde ibraz edildiğine dair şerh bulunmadığı çek üzerine süresinde ibraz edildiğine dair şerh bulunmaması çeklerin muhatap bankaya yasal süresi içerisinde ibraz edildiğine dair bankaca çek üzerine yazılmış şerh bulunmadığını, dolayısıyla bu çeklerin süresi içerisinde bankaya ibraz edilmediği anlaşıldığından alacaklı, takip borçlusuna karşı müracaat hakkını kaybettiğini, dayanak belgeler adi havale niteliğinde olup, borç ikrarını içermediğinden kambiyo takibi yapılamadığını, çekler hakkında verilen ihtiyati haciz kararı da ibraz yerine geçmediğini,

takip konusu çekler ile ilgili olarak takibin re’sen iptali gerektiğini, somut olayda takip konusu 30.06.2012, 31.07.2012 ve 31.08.2012 tarihli çeklerin muhatap bankaya yasal süresi içerisinde ibraz edildiğine dair bankaca çek üzerine yazılmış şerh bulunmadığını, dolayısıyla bu çeklerin süresi içerisinde bankaya ibraz edilmediği anlaşıldığından alacaklı, TTK’nun 708 ve 720. maddeleri uyarınca takip borçlusuna karşı müracaat hakkını kaybettiğini, dayanak belgeler adi havale niteliğinde olduğunu, borç ikrarını içermediğinden kambiyo takibi yapılamadığını, söz konusu çekler hakkında verilen ihtiyati haciz kararı da ibraz yerine geçmediğini,

mahkemece İİK’nun 170/a maddesi uyarınca, takip konusu 30.06.2012, 31.07.2012 ve 31.08.2012 tarihli çekler ile ilgili olarak takibin re’sen iptali gerekirken, yazılı gerekçe ile talebin tümden reddi isabetsiz olduğunu, öte yandan HMK’nun 297. maddesinin ( 1 ). fıkrası gereği hükümde “gerekçeli kararın yazıldığı tarihin” yer alması zorunlu olup, kanunun bu emredici hükmüne aykırı davranılması da doğru bulunmadığını, borçlunun temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile mahkeme kararının yukarıda yazılı nedenlerle İİK 366 ve HMK’nun 428. maddeleri uyarınca ( bozulmasına ),

ilamın tebliğinden itibaren 10 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11.04.2013 gününde oybirliğiyle karar verildiğini,yargıtay kararı uyarınca da çek vasfını taşımayan bir belgeye dayanarak ihtiyati haciz kararı verilmesi usul ve esasa aykırı olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep ettiğini, davacı taraf herhangi bir bankaya gidip karşılıksız dır şerhi almadan ihtiyati haciz talep etmesi usul ve esasa aykırı olduğunu, mahkemenin resen de inceleyeceği üzere şerh olmayan bir belge ve artık kıymetli evrak özelliği taşımayan bir belgeden dolayı ihtiyati haciz kararı vermesine itiraz ettiğini,

mahkeme tarafa duruşma günü tebliğ edilmeden karar vermiş olduğunu, karar da tebliğe rağmen gelmedi yönünde ki kararı usul ve esasa aykırı olduğunu, tarafa herhangi bir duruşma günü tebliğ edilmediğini, davacının borçlu olduğunu gösterir bir kıymetli evrak veya adi bir evrak da olmadığını, müvekkil karşı tarafa borçlu değil alacaklı olduğunu, davacı alacaklıya herhangi bir ödenmeyen borcu kalmadığını, verilen karar yetki yönünden usulüne uygun olsa da teminat ve şarta taalluk eden yönler cihetiyle tamamı ile usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu hususta davacı tarafa menfi tespit davası açma hakkını saklı tuttuğunu,

ihtiyati haczin kaldırılması talebinin olduğunu, karara ilişkin İstanbul ...icra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası ile takibe geçilmiş olup tarafa bu bedel dosyaya ödendiğini, ihtiyati haciz konusuz kaldığını, iş bu nedenle ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep İİK 265. maddesi uyarınca ihtiyati haczin itiraz üzerine kaldırılması istemine ilişkindir.

Mahkemenin ihtiyati haczin kabulüne ilişkin karara karşı yapılan itiraz üzerine itirazın reddine karar verilmiş,bu ek karara karşı,borçlu vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır.İtiyati haciz talep edebilmek için, İİK'nın 257/1.maddesine göre alacağın para alacağı olması, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş olması ya da İİK'nın 257/2.maddesindeki şartların bulunması gerekir.

İİK'nın 258/1.maddesinin ikinci cümlesinde "Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebebi hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." şeklinde yapılan düzenleme ile alacaklının ihtiyati haciz talep edebilmesi ve ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı ve istenebilir olduğunun tam ve kesin olarak ispat edilmesi gerekliliği aranmamış olmakla birlikte bu konuda mahkemeye kanaat getirecek delillerin sunulması gerektiği kabul edilmiştir.İİK'nın 265.

Maddesi uyarınca; borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.

Süresinde muhatap bankaya ibraz edilmeyerek kambiyo vasfının kaybeden ödeme aracı olan çek yazılı delil başlangıcı olarak tek başına vadesi gelmiş bir borcun bulunduğunun ispatına yeterli değildir.(Y.11.H.D'nin 05/04/2010 tarih ve E: 2010/3159 -K: 2010/3784) Somut olayda ihtiyati haciz talebine konu süresinde ibraz edilmeyen çek ile çekin düzenlendiği tarihten önce taraflar arasında düzenlenen faturalar ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde ihtiyati haczin dayanağı yönünden yapılan itirazın reddine karar verilmesi dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.