İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1270 K.2024/1215

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz isteyen davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati haciz isteyen davacı vekili dava dilekçesinde özetle; borçlular işbu borcunu vadesinde ödemediğini, müvekkili tarafından 08.06.2024 vade tarihli ve 22.06.2024 vade tarihli bonolar için borçlu şirket aleyhine ödememe protestosu çekildiğini, işbu bonoların vadesinde ödenmemesi nedeniyle 13.07.2024 vade tarihli 06.06.2024 düzenleme tarihli 400.000,00 TL bedelli bono da muacceliyet kesbetmiş bulunduğunu, aradan geçen zamanda yapılan görüşmeler sonuç vermediğini, borçlular tarafından bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını,

alacağın rehin yada başka bir şekilde teminat altında da olmadığından alacağın tahsili tehlikeye düştüğünü ve ihtiyati haciz talep etme gereği hasıl olduğunu, borçlular hakkında takibe başlayacağından ve icra takibinden haberdar olduğu takdirde, borçluların mallarını kaçırmasından endişe edildiğinden borçluların menkul ve gayrımenkul malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ...İhtiyati haciz talebinin ... Limited Şirketi yönünden kısmen kabulüne, talebe konu senetlerden 13/07/2024 vade tarihli 400.000,00 TL bedelli senedin vadesi gelmediğinden bu bedel yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine, kalan senetler yönünden talebin senet bedelleri toplamı 957.000,00 TL bedel üzerinden %15 teminat ile kabulüne, karşı taraf ... yönünden talebin, talebe konu senetler üzerinde işbu tarafın borçtan sorumlu olduğuna dair imzası yer almadığından bu borçlu yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine.." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle; ...

Limited Şirketi yönünden talebe konu senetlerden 13/07/2024 vade tarihli 400.000,00 TL bedelli senedin talep tarihinde vadesi gelmediği gerekçesi ile bu bedel yönünden ihtiyati haciz talebirir reddine karar verilmiş olması hatalı olduğunu, ihtiyati haciz talep edilen senetler sıralı senetler ve senetlerde muacceliyet kaydı bulunmadığını, müvekkil tarafından 08.06.2024 vade tarihli ve 22.06.2024 vade tarihli bonolar için borçlu şirket aleyhine ödememe protestosu çekildiğini,

işbu bonoların vadesinde ödenmemesi nedeniyle 13.07.2024 vade tarihli 06.06.2024 düzenleme tarihli 400.000,00 TL bedelli bono da ihtiyati haciz talep tarihinde muacceliyet kesbetmiş bulunduğunu, mahkemece her ne kadar ...

Limited Şirketi yönünden kısmen kabul kararı verilmiş ve 957.000,00 TL bedel üzerinden %15 teminat ile kabulüne karar verilmişse de verilen kabul kararı yönünden lehimize yargılama giderlerine hükmolunmamış olması hatalı olduğunu, karşı taraf ... yönünden talebe konu senetler üzerinde işbu tarafın borçtan sorumlu olduğuna dair imzası yer almadığı gerekçesiyle bu borçlu yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş olmasının hatalı olduğunu, borçlu şirket çift imza ile temsil edilmediğini, senedin ön yüzünde şirket yetkilisi ...'in kaşenin dışına atmış olduğu imza bizatihi kendisini sorumlu kılacağını,

yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu, dosya borçlusu ...

Limited Şirketi yetkilisi ... aval veren konumunda olduğunu, açıklanan nedenlerle, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/284 D.İş ve 2024/280 K. Sy dosyasında verilen 10.07.2024 tarihli kısmen red kararının yapılacak istinaf incelemesinde bozularak ortadan kaldırılmasını ve istinaf mahkemesince taleplerin ihtiyati haciz talep dilekçesindeki gibi kabulüne kararı verilmesini, ihtiyati haciz kabul kararı yönünden yargılama giderlerine hükmedilmesini,

dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi halinde yeniden yapılacak yargılamada davanın talep gibi tam kabulüne karar verilmesini ve yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep; ihtiyati haciz isteminden ibarettir.İstinaf konusu ise; ihtiyati haciz isteminin reddedilen kısmı hakkındadır. İİK'nın 257/1. maddesinde.

"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel, bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2. maddesinde ise.

"Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir: 1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa. 2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa. Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

İİK'nun 257/1. maddesinde rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para borçlarının alacaklısının ihtiyati haciz talep edebileceği belirtilmiştir. Vadesi gelen senet açısından yasa mal kaçırma ve adresini terk etme gibi ek şartlar aramamış ancak vadesi gelmeyen alacaklar açısından ise mal kaçırma hazırlığı veya muayyen bir yerleşim yerinin yokluğunu ek şart olarak düzenlemiştir. İhtiyati haciz talebine dayanak 5 adet bono incelendiğinde; lehdarı ...

Anonim Şirketi, keşidecisi ... Ltd. Şti. Olduğu, senetlerin ön yüzünde şirket yetkilisi ...'in hem keşideci şirket adresi üzerinde hem de kaşe dışında imzasının bulunduğu görülmüştür.

Somut olayda ihtiyati haciz talep eden taraf, talebe dayanak senetlerin sıralı senetler olduğunu ve senetlerde muacceliyet kaydı bulunduğunu belirterek borçlu şirket yönünden reddedilen kısım bakımından istinaf isteminde bulunmuş olup talep dayanağı bono metinlerinde vadesinde ödenmediği takdirde müteakip bonoların muacceliyet kesbedeceği yönünde kayıt bulunması bu senetlerin kambiyo senetleri olma niteliğini etkilemez. Bu gibi kayıtlar yazılmamış sayılır.

Muacceliyet koşulu ayrıca bir sözleşmede belirlenmedikçe anılan kayıt ilgililer yönünden hiçbir sonuç doğurmaz (Özten, Fırat. Kıymetli Evrak Hukuku, 2. Baskı. S: 487,1002). Buna göre, bono haricinde düzenlenen ve bonoya açık atıf yapılan bir sözleşme ile belirlenen muacceliyet koşulu geçerlidir. (12 HD esas no: 2016/596 karar no: 2016/14023) Taraflar arasında bir muacceliyet sözleşmesinin bulunduğu iddiasında da bulunulmamıştır.

Bu durumda talep tarihi itibariyle vadesi gelmeyen senet açısından ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Borçlu ... Ltd. Şti. yönünden talebin kısmen kabulüne karar verilmiş olması yerinde olmakla birlikte kabul kararı gözetilmeksizin ihtiyati haciz talep eden lehine yargılama giderleri bakımından yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmamıştır.

Bu nedenle ihtiyati haciz talep eden vekilinin bu hususa ilişkin istinaf isteminin kabulüne karar verilmiş ve hükümde gerekli düzeltme yapılmıştır. Borçlu ... yönünden ise. Şirket yetkilisinin şirket kaşesi dışında senet üzerine attığı imza bizatihi kendisini sorumlu kılar. Keşideci imzası dışında bononun ön yüzüne konan her imza aval şerhi sayılır. Aval için sadece imza yeterli olup ayrıca ad soyadının yazılması gerekli değildir.

Şirket yetkilisi lehine aval verdiği kişi gibi borçtan sorumludur. Bu durumda ilk derece mahkemesince vadesi gelen senetler yönünden şirket yetkilisi bakımından da ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar vermesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile talebin reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle itiraz eden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının yargılama gideri ve borçlu ... yönünden kaldırılması ve ihtiyati haciz talebinin kısmen kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.