İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi E.2024/1354 K.2024/1311

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati hacze itiraz eden davalılar vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati hacze itiraz edenler vekili itiraz dilekçesinde özetle; müvekkillerinin Nilüfer ilçesi, Bursa ilinde ikamet ettiklerini, İkametgah adreslerinin Nilüfer ilçesi, Bursa ilinde olduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin Bursa mahkemeleri olduğunu, İhtiyati haciz kararına dayanak 08.02.2019 düzenleme, 08.02.2022 vade tarihli, 500.000,00 TL bedelli bonoyu düzenlediği iddia edilen müteveffa ...'in 11.06.2020 tarihinde vefat ettiğini, müvekkillerice verilen bilgi uyarınca müteveffa ...'in, sağlığında bu bonoyu yazı ve imza etmediğini, bono üzerindeki yazı ve imzanın müteveffa ...'e ait olmadığını,

Konuyla ilgili bir diğer yargılamanın Bakırköy 13. İcra Hukuk Mahkemesi 2024/464 sayılı dosyası üzerinden devam ettiğini, İhtiyati haciz talep eden ...'in, 2010-2022 yıllarında müteveffa ...'in sahibi olduğu ... San. ve Tic. Ltd.

Şti. nezdinde sigortalı işçi olarak çalıştığını, yani işbu bononun düzenlediği iddia edilen 2019 yılında ihtiyati haciz talep eden ...'in, müteveffa ...'in işçisi olduğunu, İş ilişkisinin doğası gereği işletme sahibi bir işverenin, kendi sigortalı işçisinden 2019 yılı rakamlarıyla 500.000,00 TL gibi yüksek bir bedeli borç almasının makul ve kabul edilebilir olmadığını, hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, Müvekkillerinin, işbu karar nedeniyle uğrayacakları zararlara karşılık olarak ihtiyati haciz talep edenden teminat alınmasını, zaman aşımı itirazında bulunduklarını beyan ederek Esas yargılamaya geçilmeden yetkisizlik kararı verilmesine,

esas yargılamaya geçilmesi halinde ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, her halükarda müvekkillerinin, işbu ihtiyati haciz kararı sebebiyle uğrayacakları zararlara karşılık, ihtiyati haciz talep edenden teminat alınmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARI

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince ihtiyati hacze itiraz hakkında yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda, "İİK'nun 265. maddesinde "Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı huzuruyla yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

İİK' nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, bu sayılanlar dışında başka bir sebebe dayanılarak itiraz edilmesi mümkün değildir. 2004 sayılı İİK 265. maddesine göre ihtiyati hacze itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılmış olup buna göre borçlu dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı itirazda bulunabilecektir.

Bu kapsamda itiraz edenler vekilinin itirazlarının incelenmesinde; itiraz sebeplerinden yetkiye ilişkin itirazın senedin düzenlenme yeri ve davacı alacaklının yerleşim yeri dikkate alındığında yerinde olmadığı, sair itirazların ise 265.

Maddede sayılan sebeplere dayanmadığı, bu taleplerin ancak esasa ilişkin yargılamada değerlendirilebilecek sebeplerden olduğu, kambiyo senedine dayanan ihtiyati haciz talebinin bu haliyle yerinde olduğu anlaşıldığından itirazların reddine,..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz edenler vekili istinaf dilekçesinde özetle; itiraz edenlerin Nilüfer ilçesi, Bursa ilinde ikamet ettiklerini, bu nedenle yetkili mahkemenin Bursa mahkemeleri olduğunu, bono üzerindeki yazı ve imzanın müteveffa ...'e ait olmadığını, işbu bononun düzenlediği iddia edilen 2019 yılında ihtiyati haciz talep eden ..., müteveffa ...'in işçisi olduğunu, itiraz edenlerin, yeri yurdu belli insanlar olup muayyen yerleşim yerleri olduğunu ve mal kaçırma, birilerine maddi-manevi zarar verme riskleri bulunmadığını, aleyhlerine alınan ihtiyati haciz kararının, itiraz edenler dinlenmeden, savunma hakları ihlal edilerek verildiğini,

kabul anlamına gelmemekle birlikte bir an için ihtiyati haciz kararına dayanak 08.02.2019 düzenleme, 08.02.2022 vade tarihli, 500.000,00 TL bedelli bononun, düzenlenme tarihi üzerinden yaklaşık 5 (beş) yıl vade tarihinden itibaren yaklaşık 3 (üç) yıl geçtiğini, TTK'nın 749. maddesi uyarınca işbu bononun zamanaşımına uğradığını, itiraz edenlerin işbu karar nedeniyle uğrayacakları zararlara karşılık olarak ihtiyati haciz talep edenden teminat alınması gerektiğini beyanla, ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE

Talep İİK 265. maddesi uyarınca ihtiyati haczin itiraz üzerine kaldırılması istemine ilişkindir. Mahkemenin ihtiyati haczin kabulüne ilişkin karara karşı yapılan itiraz üzerine itirazın reddine karar verilmiş, bu ek karara karşı, borçlu vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257.maddesindeki şartların oluşması gerekir.

İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.İİK'nın 258/1. Maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1.

Maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. İİK'nın 265.

Maddesi uyarınca; borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; ....haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir...Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder. İhtiyati hacizde yetkili mahkeme, İİK 258. maddesi yollamasıyla İİK 50. maddesine göre belirlenir.

Anılan maddede ise, HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Buna göre, bonoya dayalı olarak, alacaklı, borçlunun yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki genel yetkili, (HMK. 6.md.), borçluların birden fazla olması halinde bunlardan birinin yerleşim yerindeki (HMK.

7. md) veya bonoda öngörülen ödeme yerindeki ancak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 'nun (TTK) 777/3. maddesine göre ödeme yeri gösterilmeyen bonoda, düzenlenme yerinin ödeme yeri olduğunun kabulü gerekeceğinden, bononun düzenlenme yerindeki mahkemelerden birinden (HMK.10.md) yahut bonada yetkili mahkeme gösterilmişse ve şartları mevcutsa bonoda yetkili olarak gösterilen mahkemeden (HMK 17.md) talepte bulunabilecektir.

Ancak yetki şartının geçerli olması için HMK 17. maddesine göre, bonoyu düzenleyenlerin tacir olması şartı aranmaktadır.Kambiyo senedi niteliğindeki bonoda tanzim yerinin yazılı olması gerekir, tanzim yeri yazılmayan bonolarda düzenleyicinin adı ve soyadının yanında yazılı olan idari birimde bononun tanzim yeri olarak kabul edilir.6102 sayılı TTK'nın 778/1-h maddesi atfı ile bono da zaman aşımı ile ilgili uygulanacak olan aynı yasasının 749. maddesi "(1) Poliçeyi kabul edene karşı ileri sürülecek poliçeden doğan istemler, vadenin geldiği tarihten itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

(2) Hamilin, cirantalarla düzenleyene karşı ileri süreceği istemler, süresinde çekilen protesto tarihinden veya senette "gidersiz iade olunacaktır" kaydı varsa vadenin dolduğu tarihten itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar."şeklinde düzenlenmiştir.TBK'nın 146 vd maddeleri uyarınca Zamanaşımı ileri sürüldüğü zaman mahkemece nazara alınması gereken borcun ödenmesine engelleyen bir defii niteliğinde olup, aleyhine ihtiyati haciz istenen tarafından ileri sürülmediği sürece mahkemece re'sen gözetilemez, (Y11 H.D'nin06/07/2021 tarih ve E: 2012/8806 -K: 2012/12128 sayılı ilamı).

Talebe konu senedin 08/02/2019 tanzim tarihli, 08/02/222 vadeli 500.000,00 TL bedelli düzenleyicisi ihtiyati hacze itiraz edenler murisi ... lehdarı ihtiyati haciz talep eden ... ödeme ve düzenleme yerinin Küçükçekmece görülmektedir.

İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararı teminat mukabilinde verilmiş olup, TTK 776. maddesindeki unsurları taşıyan talebe konu bononun 08/02/2022 vade tarihli olduğu TTK 749/2 .maddesi uyarınca keşideci yönünden zaman asimi suresinin vade tarihinden itibaren 3 yıl olup talep tarihi itibarıyla zaman aşımına uğramayan, ödeme yeri ve düzenleme yeri.mahkemenin yetki sınırları içerisinde kalan senet yönünden mahkemece ihtiyati haciz kararı verilmiş olmasına göre ihtiyati hacze itiraz edenin yerinde olmayan itirazları yönünden istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Buna göre mahkemece İİK 265 maddesinde ihtiyati hacze itiraz sebepleri sınırlı olarak sayılan sebepler dışında kalan itirazlarının reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.